‘Wetgeving werkt illegale ivoorhandel in de hand’

Olifantenivoor Ivoor dat als ‘antiek’ te boek staat, mag worden verkocht. Volgens onderzoekers en activisten leidt die regeling tot illegale ivoorhandel.

Dit beeldje, aangetroffen in een Nederlandse antiekwinkel, is van ivoor uit de jaren negentig en dus illegaal.
Dit beeldje, aangetroffen in een Nederlandse antiekwinkel, is van ivoor uit de jaren negentig en dus illegaal. Foto uit besproken rapport

In Nederland en andere Europese landen legt wetgeving de illegale handel in ivoor te weinig aan banden. Hierdoor wordt de vraag naar olifantenivoor wereldwijd aangewakkerd en worden olifanten met uitsterven bedreigd. Dat schrijven onderzoekers van de universiteit van Oxford.

Op verzoek van actieplatform Avaaz gebruikten de onderzoekers koolstofdatering om de leeftijd van ivoren artefacten te bepalen. De leeftijd is relevant omdat die de legaliteit van het ivoor bepaalt. Ivoren producten van vóór 1947 gelden als antiek en zijn legaal. Objecten die tussen 1947 en 1990 zijn geproduceerd, kunnen alleen met een certificaat verkocht worden. Ivoor van na 1990 is illegaal.

Voor het onderzoek werden 109 ivoren artefacten gekocht in tien EU-landen, waaronder Nederland. Bijna driekwart van de als ‘antiek’ verkochte objecten was te jong. Het ivoor in die artefacten had alleen met een certificaat, of zelfs helemaal niet verkocht mogen worden. In Nederlandse antiekzaken en via Marktplaats kochten de campaigners achttien ivoren producten. Met koolstofdatering kon worden vastgesteld dat daarvan dertien objecten ivoor bevatten dat van na 1947 stamt. Daarmee had 68 procent van de producten eigenlijk niet legaal verkocht mogen worden.

Volgens de activisten maken de categorieën van ‘antiek’ en ‘gecertificeerd’ ivoor de handel in illegale producten mogelijk, met als gevolg dat de vraag naar ivoor in stand blijft. Om aan die vraag te voldoen, worden olifanten gestroopt. Jaarlijks worden dertigduizend olifanten gedood om hun slagtanden, volgens de gezaghebbende populatiestudie The Great Elephant Census.

Later deze maand buigt de Europese Commissie zich over het ivoorbeleid in de EU.