‘Te weinig toezicht op iIlegaal ivoor’

Olifantenslagtanden

Ivoor dat als ‘antiek’ te boek staat, mag worden verkocht. Dit maakt illegale ivoorhandel mogelijk, aldus activisten.

Dit beeldje, aangetroffen in een Nederlandse antiekwinkel, is van ivoor uit de jaren negentig en dus illegaal. Foto uit besproken rapport

In Nederland en andere Europese landen legt wetgeving de illegale handel in ivoor te weinig aan banden. Hierdoor wordt de vraag naar olifantenivoor wereldwijd in stand gehouden en worden olifanten met uitsterven bedreigd. Dat schrijven onderzoekers van de universiteit van Oxford.

Op verzoek van actieplatform Avaaz gebruikten de onderzoekers koolstofdatering om de leeftijd van ivoren artefacten te bepalen. De leeftijd is relevant omdat die de legaliteit van het ivoor bepaalt. Ivoren producten van vóór 1947 gelden als antiek en zijn legaal. Objecten die tussen 1947 en 1990 zijn geproduceerd, kunnen alleen met een certificaat worden verkocht. Ivoor van na 1990 is illegaal.

Voor het onderzoek werden 109 ivoren artefacten gekocht in tien EU-landen, waaronder Nederland. Bijna driekwart van de als ‘antiek’ verkochte objecten was te jong. Het ivoor in die artefacten had alleen met een certificaat, of zelfs helemaal niet verkocht mogen worden.

In Nederlandse antiekzaken en via Marktplaats kochten de campaigners achttien ivoren producten. Met koolstofdatering kon worden vastgesteld dat daarvan dertien objecten ivoor bevatten dat van na 1947 stamt. Daarmee had 68 procent van de producten eigenlijk niet legaal verkocht mogen worden.

Dat percentage ligt hoger dan in de directe buurlanden: in België is 57,1 procent van het verhandelde ivoor illegaal (van de 39 onderzochte artefacten), in Duitsland 55,6 procent (op basis van tien producten).

Volgens de activisten maken de categorieën van ‘antiek’ en ‘gecertificeerd’ ivoor de handel in illegale producten mogelijk: recent gestroopt ivoor wordt als oud bestempeld. „Geen van de artefacten die we in Nederland kochten, had een certificaat”, stelt een woordvoerder van Avaaz. De actievoerders zeggen dat niet voldoende toezicht wordt gehouden en dat de wet gemakkelijk kan worden overtreden.

Avaaz financierde het onderzoek van de universiteit van Oxford met een crowdfundingactie onder 56.000 leden van het publieke platform.

Later deze maand buigt de Europese Commissie zich over het ivoorbeleid in de EU.

Jaarlijks worden dertigduizend olifanten gedood om hun slagtanden, blijkens de gezaghebbende populatiestudie The Great Elephant Census.

    • Lisa Dupuy