Trump draagt Brett Kavanaugh (53) voor als opperrechter

Met groot gevoel voor show onthulde de Amerikaanse president zijn keuze voor het Hooggerechtshof. Kavanaugh is een voormalige medewerker van president George W. Bush.

President Trump presenteert rechter Brett Kavanaugh en zijn gezin, maandagavond in het Witte Huis. Foto Leah Millis / Reuters

De Amerikaanse president Donald Trump heeft de conservatieve rechter Brett Kavanaugh voorgedragen voor het Amerikaanse Hooggerechtshof. Kavanaugh moet de opperrechter Anthony Kennedy opvolgen, die eind juni zijn pensioen aankondigde.

Kavanaugh, een 53-jarige rechter aan het federale Hof van Beroep in Washington en een voormalige medewerker van oud-president George W. Bush, is een vertegenwoordiger van het Amerikaanse juridisch-conservatieve establishment. Zijn benoeming tot het negenkoppige Hooggerechtshof moet worden goedgekeurd door de Amerikaanse Senaat.

Lees ook: Hoe conservatief kan de nieuwe rechter van het Hooggerechtshof zijn?

Met groot gevoel voor show onthulde Trump zijn keuze, de tweede benoeming aan het hoogste rechtscollege in zijn nog jonge presidentschap, tijdens prime time, met een toespraak in het Witte Huis om 9 uur ‘s avonds aan de Amerikaanse oostkust.

Conservatieve meerderheid

“Hij is een briljante jurist, met een heldere en effectieve schrijfstijl, alom beschouwd als een van de beste en scherpste juridische denkers van onze tijd”, zei Trump, met Kavanaugh aan zijn zijde.

Met de keuze van Kavanaugh belooft het Amerikaanse Hooggerechtshof conservatiever te worden. Kennedy was een gematigde rechter met een positie in het midden van het negenkoppige hof, tussen vier progressieve en vier conservatieve rechters. Hij hielp op cruciale momenten de progressieve vleugel van het hof aan een meerderheid. Benoemingen aan het Hooggerechtshof zijn voor het leven.

Met de benoeming van Kavanaugh, als hij wordt goedgekeurd, krijgen de conservatieven een meerderheid van 5-4. Dat kan vergaande en langdurige gevolgen hebben voor de Amerikaanse rechtspraak op gebieden als vuurwapenbezit, homorechten en abortus. Progressieven vrezen dat het recht op abortus, landelijk erkend sinds de baanbrekende zaak Roe vs. Wade uit 1973, door een conservatief Hooggerechtshof zal worden beperkt of teruggedraaid.

Mede daarom zijn de meeste Democraten van plan zich tegen de benoeming van Kavanaugh te verzetten. Zijn bevestiging door de Senaat belooft een felle strijd te worden tussen de Republikeinse partij van president Trump en de Democraten. De Republikeinen hebben een krappe meerderheid van 51-49 in de Senaat; hun partijgenoot John McCain kan waarschijnlijk niet komen stemmen wegens ziekte.

Unanieme steun Republikeinen vereist

Omdat steun van Democraten niet voor de hand ligt, is het noodzakelijk dat alle Republikeinse senatoren voor de goedkeuring van Kavanaugh stemmen - ook gematigde Republikeinen die niet willen dat het recht op abortus wordt ondermijnd, zoals Susan Collins uit Maine en Lisa Murkowski uit Alaska. De Republikeinse leider in de Senaat, Mitch McConnell, streeft ernaar om Kavanaugh voor oktober goedgekeurd te krijgen.

Kavanaugh, die rechten studeerde aan Yale, werd gesteund voor de vacature aan het Hooggerechtshof door Don McGahn, de invloedrijke advocaat van het Witte Huis. Hij wordt gezien als een kandidaat van de juridische elite, en een strikt conservatieve jurist die de Amerikaanse grondwet letterlijk interpreteert - een belangrijke vereiste onder conservatieven.

Pikant aan de voordracht van Kavanaugh is zijn positie ten aanzien van de vraag of een president juridisch kan worden vervolgd tijdens zijn regeertermijn. Kavanaugh heeft geschreven dat presidenten tijdens hun regeerperiode over het algemeen niet moeten worden lastiggevallen met juridische zaken.

Dat kan van belang zijn als de openbare aanklager van het Rusland-onderzoek, Robert Mueller, Trump dagvaardt om te getuigen. Een potentieel conflict of Trump daaraan zou moeten voldoen zal waarschijnlijk worden beslist door het Hooggerechtshof.

Overigens is de positie van Kavanaugh op dat gebied geëvolueerd. In de jaren negentig werkte Kavanaugh voor Ken Starr, de openbare aanklager die president Bill Clinton onderzocht wegens zijn affaire met de stagiaire Monica Lewinsky. Toen was Kavanaugh, een van de auteurs van het eindrapport van Starr, juist een voorstander van een harde aanpak van de president.

Reality tv show

Nooit eerder werd de keuze van een opperrechter voor het Hooggerechtshof met zoveel fanfare en opbouw van spanning onthuld. Trump pakte de benoeming, een van de meest belangrijke taken van een Amerikaanse president, aan als de gastheer van een reality tv show. Tot op het allerlaatste moment lekte niet uit wie zijn kandidaat was.

Vier namen deden de ronde als de belangrijkste kanshebbers - naast Kavanaugh de federale rechters Thomas Hardiman, Raymond Kethledge en Amy Coney Barrett. Vooral de laatste lag goed onder de christelijk-conservatieve achterban van Trump, wegens haar diepe katholieke geloof en haar verzet tegen abortus. Trump koos zijn finalisten van een lijst van 25 conservatieve rechters, opgesteld in overleg met de conservatieve organisatie de Federalist Society.

    • Frank Kuin