Nederland telt relatief meeste regelmatige drinkers van Europa

Het deel van de bevolking dat vaker dan eens per week alcohol drinkt, is vrijwel nergens in de EU groter. Culturele factoren zijn een vermoedelijke oorzaak.

Beeld ter illustratie Foto Roos Koole/ANP

Het deel van de bevolking dat regelmatig - vaker dan één keer per week - alcohol drinkt, is in Nederland groter dan in vrijwel elk ander Europees land. Dat blijkt uit een dinsdag gepubliceerd onderzoek van de Radboud Universiteit (RU) en het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP).

Zowel onder laag-, middelbaar als hoogopgeleiden zijn relatief veel regelmatige drinkers. In de eerste categorie drinkt 36,2 procent regelmatig. Alleen Portugal laat een iets hoger percentage noteren. Bij de middelbaar opgeleiden is Nederland duidelijk koploper: 48,5 procent van hen neemt minstens tweemaal per week een alcoholische versnapering. Onder hoogopgeleiden gaat Nederland samen met België aan kop.

Lees ook: Het alcoholgebruik van de Nederlander is flink veranderd. Tijd voor wat vragen

Hoe het precies zo’n groot deel van de Nederlandse bevolking regelmatig alcohol nuttigt, is niet onderzocht. Sterke aanwijzingen zijn er wel. “Aan de ene kant heeft het vermoedelijk met leefstijl te maken. Alcohol is ingebed in de Nederlandse cultuur”, zegt socioloog Stéfanie André van de RU, een van de auteurs van het onderzoek. “Op feesten, op begrafenissen: het hoort erbij.” Daarnaast is er volgens André een economische factor. “Alcohol kost geld, en wij zijn welvarend.”

Lees ook: NRC Checkt: ‘Nederlanders derde van Europa in riskant drankgebruik’

Dat een groot deel van de Nederlanders regelmatig drinkt, wil overigens nog niet zeggen dat Nederlanders ook de meeste alcohol nuttigen van alle Europeanen. Volgens Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) krijgt de gemiddelde Nederlander van vijftien jaar of ouder uit al zijn biertjes, wijntjes en andere dranken 8,7 liter pure alcohol per jaar binnen. Dat is ruim minder dan het Europese gemiddelde (10,2 liter). Ter vergelijking: de inwoners van Litouwen, dat de lijst aanvoert, drinken gemiddeld 15,2 liter pure alcohol per jaar.

Drankcultuur studentenleven

Het onderzoek van de RU en het SCP heeft nog een opvallende uitkomst. Kinderen wier ouders de universiteit hebben afgerond, hebben een veel hogere kans om een regelmatige drinker te worden (bijna 60 procent) dan kinderen van ouders met een hbo-opleiding of lager (maximaal 40 procent).

De drankcultuur in het studentenleven is daar vermoedelijk de oorzaak van. “We zijn ervan overtuigd dat dit voor een groot deel te maken heeft met culturele overdracht”, aldus André. Naar hard wetenschappelijk bewijs voor die aanname hebben de onderzoekers voor deze studie niet gezocht, maar volgens André “zie je dat er een samenhang is”.

In het algemeen zijn er onder hoogopgeleiden relatief gezien iets meer regelmatige drinkers te vinden dan onder Nederlanders van andere opleidingsniveaus. Op andere leefstijlgebieden zijn ze juist gezonder. In verhouding roken hoogopgeleiden het minst, hebben ze het minste last van overgewicht, eten ze de meeste groenten en krijgen ze de meeste lichaamsbeweging.

    • Vincent Sondermeijer