Opinie

    • Arjen Fortuin

De geest van Mart Smeets

Zap Napraatprogramma De avondetappe zet de concurrentie op achterstand. Er wordt beeldend geanalyseerd, en is het tijdperk van de sprinttreintjes nu wel of niet voorbij?

Dione de Graaff presenteert De avondetappe (NOS).

Na al die jaren zweeft de geest van Mart Smeets nog steeds boven de Tourverslaggeving van de NOS en dan vooral boven het napraatprogramma De avondetappe. De geest van Smeets is tastbaarder dan ooit. De 71-jarige oud-anchorman werkt mee aan een NOS-podcast over de Tour („Een valpartij is pas erg als we hem zien”) én praat een vlogje vol voor nu.nl. „Hard werken is geen kunst”, zei hij ooit. Dat het Smeetsvuur nog niet is gedoofd, blijkt uit het jongensplezier waarmee hij in zijn studeerkamer „Chute de Froome, chute de Froome” roept.

De avondetappe heeft ook nog concurrentie van Tour du jour op RTL 7, waar Bart Nolles de opvolger is van Wilfred Genee. Nolles presenteert prima, maar het programma lijdt behoorlijk onder het verschil tussen uitzenden vanuit een kasteeltuin in de Vendée en vanuit een door product placement van de biersponsor gedomineerd café in Breda. Dat oud-voetbaltrainer Jan Boskamp op de eerste avond aanschoof maakte het niet beter. Boskamp mompelt al een beetje als hij over voetbal praat, maar nu leek hij ook nog moeite te hebben met de overgang naar een andere sport. Hij had het zelfs even over ‘spelers’.

Scherpe demarrage

Zo kon De avondetappe zaterdagavond een scherpe demarrage plaatsen en de concurrentie op achterstand zetten. Nu had men het geluk dat er veel gebeurde en er dus veel te praten viel. Vooral over wat hier gewoon de val van Froome heette. Er was aandacht voor essentiële vragen, zoals die naar de aard van het paaltje (plastic of plastic met beton) waar de viervoudig Tourwinnaar op een haar na langs scheerde. En was het tijdperk van de sprinttreintjes nu wel of niet voorbij?

Thijs Zonneveld (overdag in een shirtje met de tekst ‘Parijs is nog ver’, waarvan ik hoop dat hij het nog drie weken blijft dragen) analyseerde beeldend: „Het peloton is een soort bol, een zaadcel eigenlijk” en Froome wilde inhalen waar dat niet kon. Duidelijk is dat andere renners niet meer opzij gaan; ze laten hem liever de berm in stuiteren. Ik zag het hele weekend niemand die blij leek te zijn dat Froome meedoet. „Hij heeft het ernaar gemaakt”, vonniste Danny Nelissen.

De rubrieken in De avondetappe verdienen een eervolle vermelding. Joris van den Berg vlecht prachtige zinnen in zijn samenvatting van de dag: „Froome is de Tour ingefrommeld”. Als er drie toeschouwers in gestreepte ouderwetse badpakken langs de kant staan, noemt hij hen „kloek, keurig en kuis”. De dagelijkse afsluiting van De avondedetappe met het 50 jaar oude dagboek van Jan Janssen is schitterend.

Het mooiste moment zat intussen in de liveuitzending van zondag, waar de camera de Spanjaard Luis León Sánchez minuten gezelschap hield nadat deze hard was gevallen. Het was een thriller. Sánchez, meervoudig etappewinnaar, zat op de rand van de vluchtheuvel die hem fataal was geworden. Bloed op zijn schouder, bloed op zijn arm. Die laatste hield hij vast alsof het zijn laatste stokbrood was.

Mannen praatten op Sánchez in. Uiteindelijk stond de gewonde op, hoofdschuddend. Hij leunde een minuut over de motorkap van een auto. Een mecanicien haalde toch een fiets van het dak. Met twee handen pakte Sánchez het stuur, maar op het moment dat hij zijn linkerbeen over het zadel wilde zwaaien, stokte er iets.

Hij verdween achter de ambulance, waardoor we alleen zijn wielerschoenen nog zagen schemeren onder het chassis. Toen verdwenen de schoenen van Sánchez een voor een uit beeld, de ziekenwagen in. Zelden voelde de Tour zo dichtbij. Een opgave is pas erg als we hem zien, zou Smeets zeggen.

    • Arjen Fortuin