Recensie

De mooiste Afrikaanse muziek hoor je in een Twents dorpje

Festival Afrikafestival Hertme weet interessante namen uit de afro-popmuziek aan te trekken. Afsluiter Alpha Blondy was uitstekend in vorm.

Alpha Blondy op Afrikafestival Hertme. Foto Hans Speekenbrink

In het openluchttheater van Hertme is er nauwelijks onderscheid tussen muzikanten en publiek. Bezoekers dansen op het podium, muzikanten lopen tussen het publiek. Al dertig jaar op rij herbergt het Twentse dorpje een informeel festival dat voelt als een geheimpje voor gepassioneerde liefhebbers van Afrikaanse muziek. Zo overzichtelijk als de opzet is, één band tegelijk, zo origineel en sterk is de programmering. De jubileumeditie was al niet anders.

Met een uitverkochte editie, 4.000 bezoekers per dag, was het dit jaar zelfs een beetje druk. Grote publiekstrekkers staan er niet, op afsluiter Alpha Blondy na misschien. Wel staan er oude bekenden van het festival en bands die nog nooit eerder in Nederland te zien waren, maar die ongetwijfeld binnenkort vaker zullen opduiken. Zo is het al bij veel Afrikaanse muzikanten gegaan: eerst Hertme, één of twee jaar later Amsterdam, Rotterdam of Lowlands.

Rajery bijvoorbeeld is voor de derde keer in Twente. De eerste keer in 2006 was zijn Nederlandse debuut. Het multitalent uit Madagaskar bespeelt zijn valiha (een bamboeharp) virtuoos, ogenschijnlijk zonder hinder van het gemis van zijn rechterhand. Deze zaterdag laat hij het openluchttheater meedeinen op vernuftige composities, tussen pop en traditioneel.

Hard funkende percussie

Een veelbelovend debuut komt van Pachibaba, een band van het eiland Réunion. De groep speelt Creoolse muziek gebaseerd op de maloya, de stijl die op suikerplantages werd ontwikkeld door Afrikaanse slaven. De accordeon van Fixi – jarenlang toetsenist bij afrobeatdrummer Tony Allen – geeft er een aanstekelijk Franse draai aan. Het festival komt echt goed in beweging bij de enthousiaste voodoo-afrobeat van Togo All Stars, met een hard funkende overdaad aan percussie.

De Congolese gitaarveteraan Dizzy Mandjeku. Foto Hans Speekenbrink

Afrikafestival Hertme draait geheel zonder subsidie op meer dan 400 vrijwilligers. Inhoudelijk gaat het vooral om het gevoel van programmeur Rob Lokin. De ex-tropenarts weet zowel interessante namen uit de afro-popmuziek aan te trekken als uit de stijlen die meer op jazz en improvisatie zijn gericht. Af en toe kijkt hij ook een continent verder, in Zuid-Amerika, zolang de basis maar Afrikaans is.

Dat geldt voor het Haitiaanse Follow Jah dat als brassband over het festivalterrein sjouwt, maar meer nog voor de afsluiter van de zaterdag, de Palenque à Matongé. Die band onderzoekt het verband tussen de Congolese muziek en die van de palenque-dorpen, Afro-Colombiaanse gemeenschappen die werden gesticht door vrijgevochten slaven. Met elf man op het podium is het een opzwepend Afro-Latinfeest waarbij vooral de Congolese gitaarveteraan Dizzy Mandjeku uitblinkt.

Afsluiter

De zondag kent in de middag wat minder uitschieters, maar de combinatie van Malinese zang en rockgitaar uit Burkina Faso van Debademba is een uitstekende opwarmer voor de grote afsluiter: Alpha Blondy. Door de jaren heeft het festival weinig reggae geprogrammeerd en het bombast en de drukte die gepaard gaat met zijn verschijning detoneren enigszins met het gemoedelijke internationale dorpsfestival. Maar Alpha Blondy, wiens grootste hits alweer dertig oud zijn, is uitstekend in vorm.

Bij ‘Cocody Rock’ deint het openluchttheater op de klassieke reggae. Zijn stem buigt mee met de veeltalige boodschap van religieuze vrijheid en vrede. Tussen de songs zou zijn boze anti-oorlogpreek clichématig kunnen klinken, maar komend van de grootste reggaester van het continent, slikt het Afrikafestival het maar al te graag.

Correctie (9/7/18): In een eerdere versie van dit artikel stond de datum van het festival verkeerd vermeld, dat is aangepast.

    • Leendert van der Valk