De Aramese genocide lag te gevoelig, kreeg ze te horen

Censuur

Een film over de Aramese genocide? Hogeschoolblad Sax publiceerde er niet over, ter ‘bescherming’ van de maker. Smoesjes, zegt die.

Monument in Stockholm voor slachtoffers van de Aramese genocide. Foto Wikimedia

Zelfs vanuit de Verenigde Staten werd gereageerd: „Jouw geluid moet zeker worden gehoord.” Anderen schreven: „Ik zou dit niet pikken. Er bestaat zoiets als vrijheid van meningsuiting.” Of: „Laat je de mond niet snoeren.”

Via LinkedIn, Facebook en Instagram is de Twentse mediastudente Shayno Numansen (24) overstelpt met reacties na een publicatie zaterdag in De Telegraaf. Die krant schreef over de censuur die Numansen heeft ondervonden van Sax, het magazine van de hogeschool Saxion in Enschede.

De hoofdredactie van dat blad weigerde een artikel over de film die Numansen had gemaakt over de Aramese genocide. Het onderwerp lag te gevoelig, kreeg ze te horen. Numansen, vierdejaars media, informatie en communicatie, heeft Aramees-Chaldese ouders die dertig jaar geleden naar Nederland zijn gevlucht vanwege onderdrukking in Turkije.

De woordvoerder van de hogeschool zegt dat bij de beslissing van Sax om niet te publiceren de veiligheid van de studente een rol heeft gespeeld. Er werd gevreesd voor dreig- en haatmails. Het college van bestuur was niet betrokken bij de beslissing van Sax, aldus de woordvoerder.

In een toelichting zegt bestuursvoorzitter Anka Mulder dat de veiligheid nooit een afweging had mogen zijn van de redactie om het verhaal niet te publiceren. „Dat is namelijk een keuze van de student zelf.”

Numansen wil het verhaal vertellen van de christelijke minderheden die zijn uitgemoord, zegt ze. Ze negeerde het negatieve reisadvies van het ministerie van Buitenlandse Zaken, tekende een verklaring bij Saxion dat de school niet verantwoordelijk was, en vertrok vorig jaar april met ouders, broer en cameraman naar Zuidoost-Turkije, naar het dorp van haar (voor)ouders.

Ze was geïnspireerd door een video, gemaakt door een oom die de overlevingsverhalen had willen vastleggen. Haar overgrootvader vertelde daarin over de gruwelen waarvan hij in 1915 getuige was. Zijn boodschap: vertel dit van vader op zoon. Numansen besloot ter plekke beelden te gaan maken. Ze wilde de kerk zien waar baby’s vanaf zouden zijn gegooid.

De woordvoerder van de hogeschool zegt dat bij de beslissing om een artikel over de film niet te publiceren is gehandeld in het belang van de studente. Het besluit viel in februari/maart, juist toen het kabinet geweigerd had te zeggen dat er genocide had plaatsgehad en de Tweede Kamer unaniem een motie had aangenomen waarin de Armeense en Aramese genocide wel wordt erkend.

Sax zou het artikel ook om andere redenen niet hebben gepubliceerd. Zo speelde een rol dat de EO afzag van uitzending, stelt de woordvoerder. Maar de omroep zegt nooit van plan te zijn geweest de film uit te zenden die Numansen voor haar opleiding had gemaakt. Die zou als opstapje dienen voor een documentaire die in september staat gepland. Daar werkt Numansen nu aan.

Volgens de studente zijn het „allemaal smoesjes” van de hogeschool. Die argumenten zijn er later bijgehaald, meent zij.

Het hogeschoolmagazine reageert niet zelf, maar laat dat de woordvoerder van het college van bestuur doen. Sax als zodanig bestaat sinds mei niet meer. De medewerkers, inclusief de toenmalige hoofdredacteur, zijn nu onderdeel van een nieuwsredactie van de hogeschool. Het artikel is nog wel intern bij Saxion gepubliceerd met een link naar de film op YouTube.

Numansen: „Hoe gek het ook klinkt, ik heb voor het eerst het gevoel dat er naar mijn verhaal wordt geluisterd.” Behalve positieve reacties waren er ook negatieve, maar „die lees ik niet. Ik focus mij op de steun.”

CDA en VVD hebben Kamervragen gesteld.

    • Annette Toonen