Recensie

Paul Simon zoekt zelfs bij zijn afscheid muzikale vernieuwing

Pop

Op zijn afscheidstournee deed Paul Simon de Amsterdamse Ziggo Dome aan met een duizelingwekkende greep uit zijn rijke songboek. ‘The Sound of Silence’ was het roerende slotakkoord.

Paul Simon zaterdagavond in de Ziggo Dome in Amsterdam. Foto Andreas Terlaak

Een bevrijding, noemde Paul Simon begin dit jaar de beslissing om te stoppen met toeren. Muziek zal hij altijd blijven schrijven, maar op 76-jarige leeftijd is hij het reizende leven moe. Zijn Homeward Bound-afscheidstournee voelt als een natuurlijk einde van een zestigjarige podiumcarrière. De dood van gitarist Vincent Nguini eind vorig jaar, dertig jaar lang een vaste waarde in zijn band, bespoedigde zijn besluit.

Monter nam Simon zaterdag een daverend welkomstapplaus in ontvangst bij de eerste van twee concerten in Ziggo Dome, waar hij een uitgebreide terugblik gaf op zijn duizelingwekkend rijke songboek. In twee en een half uur kwam hij mondjesmaat terug op zijn werk met Simon & Garfunkel, strikt genomen slechts vijf jaar uit zijn artiestenleven, en besteedde hij vooral aandacht aan een solocarrière die gekenmerkt werd door muzikaal avontuur.

Open blik

Omringd door een veelzijdige, twaalfkoppige band begon hij met Simon & Garfunkels ‘America’, een momentopname uit een simpeler wereld waarin een busreis van Michigan naar New York het ultieme avontuur vertegenwoordigde. Van ‘50 Ways to Leave Your Lover’ tot het recente ‘Rewrite’ toonde hij zijn vakmanschap als een singer-songwriter die altijd net iets dieper groef dan zijn vakbroeders, met de reggae van ‘Mother and Child Reunion’, de latinswing van ‘Me and Julio Down By the Schoolyard’ en de cajun van ‘That Was Your Mother’ als toonbeelden van zijn open blik.

Paul Simon keek altijd voorbij de horizon voor inspiratie, met de Afrikaanse periode van het album Graceland (1986) als piek in zijn loopbaan. De ronkende bassen in ‘The Boy in the Bubble’ en ‘You Can Call Me Al’ dienden als levend monument voor de fenomenale basman Bakithi Kumalo uit Soweto, nog altijd een baken in Simons liveband. Het verlies van Vincent Nguini werd opgevangen door het heldere spel van de jonge gitarist Biodun Kuti uit Nigeria, die een Afrikaanse sprankeling meegaf aan de magistrale manier waarin ‘The Cool Cool River’ en ‘Diamonds on the Soles of her Shoes’ in een nieuw licht werden gezet. „I believe in the future, we shall suffer no more”, klonk het hoopvol.

Vernieuwing

Zelfs bij zijn afscheid zocht Simon muzikale vernieuwing. Kamerpopsextet yMusic, half blazers en half snaarinstrumenten, gaf subtiele inhoud aan het jachtige ‘Can’t But Run’ en stelde Simon in staat om ‘Bridge over Troubled Water’ op een sobere, jazzy manier naar zijn hand te zetten. Zijn stem mag in de loop van de jaren wat zwakker zijn geworden en het door Garfunkel gezongen origineel blijft onovertroffen, maar Simon claimde het succesvol terug als een eigen compositie.

In een uitgebreide toegift was een prominente plek bewaard voor ‘Homeward Bound’, stammend uit 1965 maar nog altijd een prachtige hartenkreet van de reizende muzikant die naar thuis verlangt. Simon besloot solo met een veelzeggend ‘The Sound of Silence’, de eerste hit van Simon & Garfunkel die nu diende als een roerend slotakkoord.

    • Jan Vollaard