Noord-Korea betreurt ‘gangsterachtige’ eis Pompeo

Onderhandelingen Noord-Korea slaat felle toon aan na „gangsterachtige” eisen omtrent denuclearisering tijdens bezoek van minister Pompeo.

Noord-Korea betreurt het dat Pompeo een ,,eenzijdige en gangsterachtige eis voor denuclearisering” op tafel heeft gelegd. Pompeo noemde de besprekingen juist „productief”. Foto Jim Lo Scalzo/EPA

Nog voordat de onderhandelingen tussen de VS en Noord-Korea goed en wel zijn begonnen, zijn ze alweer bijna mislukt. De VS en Noord-Korea denken fundamenteel anders over de vraag hoe de denuclearisatie van het schiereiland moet worden aangepakt.

Dit is pijnlijk duidelijk geworden tijdens het bezoek van de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Mike Pompeo aan Pyongyang vrijdag en zaterdag. Noord-Korea vindt het „zeer betreurenswaardig” dat Pompeo een „eenzijdige en gangsterachtige eis voor denuclearisering” op tafel heeft gelegd tijdens de onderhandelingen, meldde het Noord-Koreaanse ministerie van Buitenlandse Zaken enige uren na de besprekingen.

Pompeo noemde de besprekingen juist „productief”. Hij zei dat ze gehouden zijn in een sfeer van vertrouwen en dat er veel vooruitgang is gemaakt, hoewel er volgens hem ook nog veel werk aan de winkel is.

Concreet kwamen beide partijen alleen overeen dat vertegenwoordigers van het Amerikaanse ministerie van Defensie op of rond 12 juli naar de grens met Noord-Korea komen, om te praten over de teruggave van de stoffelijke resten van de Amerikaanse militairen. Ook komen er op lager niveau gesprekken over de vernietiging van een testfaciliteit voor raketten.

Al meermalen beloofde Noord-Korea denuclearisering. Maar dat bleken valse beloftes. Ondertussen sloeg het regime er financiële slaatjes uit. Lees ook: De familie Kim doet beloftes en gaat er met de buit vandoor

Twistpunten

Het grote twistpunt is of Noord-Korea wel of niet eerst moet overgaan tot complete, onomkeerbare en controleerbare ontmanteling van zijn kernwapenarsenaal voordat Amerika concessies doet. De VS willen eerst zo’n complete ontmanteling, maar Noord-Korea vindt dat een beledigende eis. Noord-Korea dringt aan een stapsgewijs en „simultaan” proces, waarbij de VS Noord-Korea telkens belonen voor elke stap die het land zet.

Zo wil Noord-Korea dat de VS al in juli een vredesverdrag ondertekenen waarmee een formeel einde komt aan de oorlog op het Noord-Koreaanse schiereiland. Zo’n verdrag is er nooit gesloten; de Koreaanse oorlog eindigde in 1953 alleen met een wapenstilstand.

In ruil wil Noord-Korea dan de testfaciliteit voor raketmotoren ontmantelen en spreken over de teruggave van de Amerikaanse militairen. Met de vredesverklaring zouden de VS hun goede wil tonen en vertrouwen scheppen, vindt Noord-Korea.

De VS vinden die stap veel te ver gaan nu er nog helemaal geen routekaart ligt voor ontmanteling van het Noord-Koreaanse kernwapenarsenaal. Noord-Korea heeft zelfs nog niet aangegeven over welke faciliteiten het land beschikt, waar die zich bevinden en hoe en wanneer Noord-Korea die zou willen ontmantelen.

Felle taal

Noord-Korea vindt de houding van Pompeo teleurstellend. „De onderwerpen waarop de Amerikaanse kant aandrong in de gesprekken, waren dezelfde voortkankerende onderwerpen waarop vorige Amerikaanse regeringen ook aandrongen”, zei het Noord-Koreaanse ministerie van Buitenlandse Zaken na afloop. Daarmee grijpt Noord-Korea terug op de felle taal die we kennen van vóór de topontmoeting tussen Trump en de Noord-Koreaanse leider Kim Jong-un op 12 juni in Singapore.

Bij de moeizame gesprekken tussen Pompeo en Kim Yong-chol, de rechterhand van Kim Jong-un, wreekt zich de gebrekkige Amerikaanse voorbereiding op de topontmoeting tussen Trump en Kim. Die mediagenieke top mondde uit in een verrassend korte en vage slotverklaring. Daarin stond niet wat denuclearisering precies betekent in de ogen van beide landen, noch hoe en op welke termijn die denuclearisering gerealiseerd zou moeten worden.

Lees ook: Nucleair jargon staat bol van de strategische spraakverwarring

Al eerder werd duidelijk dat China, Rusland en Zuid-Korea wel heil zien in het Noord-Koreaanse idee van een stapsgewijs proces met tussentijdse beloningen. Zo pleitte China al een paar uur na afloop van de top in Singapore voor een versoepeling van de sancties.

Opvallend is tenslotte dat Noord-Korea zich weliswaar fel uitlaat over Pompeo, maar niet over Trump. Daarmee wil Noord-Korea mogelijk ook inspelen op eventuele verschillen van mening binnen de regering-Trump zelf. Kim Jong-un, die Pompeo deze keer niet persoonlijk ontmoette, gaf hem wel een persoonlijke brief mee voor Trump. Dat deed Kim volgens het Noord-Koreaanse ministerie van Buitenlandse Zaken omdat hij nog steeds wil bouwen op de „vriendelijke relatie en het vertrouwen” dat beide leiders in Singapore opbouwden.

Correctie 9-7-2018: In eerdere versie van dit stuk stond dat de topontmoeting tussen Trump en Kim Jong-un op 12 juli was, dit moet 12 juni zijn. Dit is aangepast.

    • Garrie van Pinxteren