Kevin De Bruyne, ‘keikop’ met een fluwelen touch

Rode Duivel Kevin De Bruyne is een van de dragende krachten bij België, dat in de halve finale Frankrijk treft. De koning van de assist heeft een hekel aan verliezen en is niet bang om met kritiek op anderen de boel „wakker te schudden”.

Kevin De Bruyne na zijn goal tegen Brazilië. Foto Frank Augstein

Ooit, „dat kun je je nu niet meer voorstellen”, versloeg Juriën Dam Kevin De Bruyne in een partijtje, één tegen één. Het was in de tuin in Drongen, waar de latere sterspeler van Manchester City opgroeide en het die dag moest afleggen tegen de journalist in de dop die nu bij eersteklasser Zaamslag uit Zeeland speelt. „Toen heeft hij de hele middag niets meer gezegd.”

De Bruyne is, op z’n Vlaams, een ‘keikop’. Niet tuk op verliezen, koppig met nu en dan een driftbui. Dam, uit Terneuzen, speelde vijf jaar met De Bruyne in de jeugd bij AA Gent en raakte met hem bevriend. Hun ouders ook. „Realistische mensen, geen poespas”, zo omschrijft Dam de De Bruynes. Dam ziet aan het misbaar en „dat snel roodaangelopen hoofd” nog altijd diezelfde verbetenheid als toen.

Zelfs als De Bruyne de pest in heeft – bijvoorbeeld als de aansluiting bij het opjagen uitblijft in een oefenduel van de Rode Duivels en dat hem zichtbaar irriteert – „werkt zijn lichaamstaal aanstekelijk”, zei bondscoach Roberto Martínez vorige maand. Martínez prees zijn „enorme verantwoordelijkheidsgevoel”, en dat na bepaald niet de beste wedstrijd van De Bruyne in het rode shirt. „Een leider.”

Belofte ingelost

België staat een maand later in de halve finale van het WK en daarmee is, mag je zeggen, de belofte van een gouden generatie welhaast ingelost. De Bruyne mikt op meer, logisch. „Nog twee te gaan”, zei hij na de 2-1 zege op Brazilië. Op dezelfde toon waarmee hij kort na de ontsnapping tegen Japan met een uitgestreken gezicht over de confrontatie met de vijfvoudig wereldkampioen had gezegd: „Winnen.”

In wat nog niet bestempeld kan worden als zíjn WK is De Bruyne toch dicht bij het summum van wat je als speler hoopt te laten zien op een toernooi. Twee assists van het fraaiste kaliber tegen, vooruit, Panama en Tunesië. Architect van de verlossende counter tegen Japan en maker van misschien wel de belangrijkste goal uit de Belgische geschiedenis, de 2-0 tegen Brazilië in de kwartfinale in Kazan vrijdag.

Interview met bondscoach Roberto Martinez: ‘Geen Belg heeft ooit gedaan wat van deze spelers verwacht wordt’

Het is „een genot om te kijken naar iemand die zo invloedrijk op het veld is”, zei Martínez eerder in gesprek met NRC. „Soms kun je als bondscoach gewoon achterover leunen en hem zien presteren, zich zien ontwikkelen.” De Bruyne is bij Manchester City tot grote hoogten gestuwd door Pep Guardiola. Martínez: „Hij kan een nog hoger niveau halen nu hij een leeftijd heeft waarop hij echt consistent wordt.”

De Bruyne, net 27 geworden, stapte op zijn veertiende over naar de hoger aangeschreven jeugdopleiding van Genk, aan de andere kant van Vlaanderen. Het offer was het gemis van zijn familie. In een internaat vol jongens met een andere levenswandel dan topsport was hij op zichzelf aangewezen, tot een gastgezin hem in huis nam. Daarna ging het hard, met zijn debuut en doorbraak voor Genk en de Rode Duivels.

Piet de Visser, meesterscout van Chelsea destijds, had toen allang „doorgedramd” bij Chelsea-eigenaar Roman Abramovitsj. Na een tip van Frans Bouwmeester was De Visser gaan kijken bij Genk, naar een jonge rossige spelverdeler met een fluwelen ‘touch’. „Hij had alles”, zegt De Visser. „De bal meenemen, gelijk overzicht, in de loop een pass versturen met links, met rechts. Een technische speler met zijn werkvermogen, dat zie je niet veel.” Nee, dit is was geen verhaal van een verborgen juweel. „Spelers ontdekken zichzelf. Maar ik heb wel echt gepleit voor hem bij Chelsea, want ik dacht: anders loopt-ie weg.”

En hij liep weg, want tussen De Bruyne en coach José Mourinho boterde het niet. „Mourinho wil altijd uit-ontwikkelde spelers”, zegt De Visser. „Daarom wint hij zoveel. Maar dit was zo zonde.” Via Werder Bremen (verhuur) en VfL Wolfsburg rees De Bruynes ster. Manchester City legde 76 miljoen euro voor hem neer in 2015, terugkijkend een koopje.

De weg naar de finale

Twijfel aan Martínez

De Bruynes briljante seizoen voor de kampioen van Engeland heeft hem de status verschaft van mondigste sterspeler. In de kwartfinale tegen Brazilië, die overigens net zo goed de andere kant op had kunnen vallen, kwam vrijdag een einde aan de twijfel aan Martínez’ tactische vernuft. Twijfel die mede door De Bruynes kritiek was gevoed. Hij kraakte de tactiek publiekelijk na een oefenduel met Mexico (3-3) in november, zich volledig bewust van de consternatie die zou volgen. „Hou je klaar”, zei hij tegen zijn zaakwaarnemer direct na het bommetje. „Ik heb gezegd wat ik te zeggen had.”

Zo straf had niemand zich nog geuit na de moeiteloos verlopen kwalificatie van de Rode Duivels. Later, in gesprek met Belgische media, verklaarde hij zich nader. „Ik wil iedereen wakker schudden, zodat we niet dezelfde fouten maken als op het EK in Frankrijk”, zei hij. Het was niet comme il faut, zo in het openbaar. Maar het kwam uit een goed hart, uit oprechte betrokkenheid, vond Martínez. „We moved on”, zei de bondscoach eerder dit jaar.

De stijl van De Bruynes leiderschap houdt zo het midden tussen het flegmatieke van aanvoerder Eden Hazard en het charismatische van verdediger Vincent Kompany. Juriën Dam ziet daarin zijn ontwikkeling als mens. Vroeger was De Bruyne een tikkeltje in zichzelf gekeerd, zegt hij. De huidige koning van de assist was destijds vooral bezig met zelf scoren. Dam was toen aanvoerder in de jeugd van AA Gent. „Maar dat hij van ons de prof zou worden, kon iedereen wel zien.” Kwestie van talent. Lachend: „En dat rotkarakter binnen het veld.”

Correctie (10 juli 2018): in een eerder versie van dit artikel stond ‘West-Vlaanderen’ als gebied waar de term keikop gangbaar is. Bedoeld werd: op z’n Vlaams. (De Bruyne zelf komt uit Oost-Vlaanderen, bij Gent).

    • Bart Hinke