De dag van de heroïsche redding in Thailand

Thailand De grote reddingsactie om dertien jongens uit een Thaise grot te halen is begonnen. De eerste dag lukte het de duikers vier jongens in veiligheid te brengen. Nu moeten de zuurstofflessen worden bijgevuld.

Vrijwilligers en militairen zondag, bij de weg naar de grot. Foto AFP

Dertien jongens zitten vast in een grot en de hele wereld kijkt mee hoe ze gered worden. Hun verhaal spreekt tot de verbeelding. Wat doet het met je, twee weken met zijn dertienen op elkaars lip, onder de grond? Wat als zoiets mij, of mijn kinderen zou overkomen? Hoe zou het met hun ouders gaan? En: zijn ze op de heenweg ook door die nauwe gangetjes gekropen waardoor ze nu naar buiten moeten?

De reddingsoperatie in het grottenstelsel van Tham Luang, in het noorden van Thailand, maakt veel meer los dan het tragische bootongeluk in het land dat afgelopen weekend bijna veertig levens kostte. Het doet denken aan de mijnwerkers die vastzaten in een Chileense mijn in 2010, met wie ook wereldwijd werd meegeleefd. Al zaten zij toen ruim twee maanden onder de grond.

Zondag kwamen de eerste vier jongens van voetbalteam Wilde Zwijnen naar buiten: twee weken en een dag nadat ze vermist raakten. Een reddingsoperatie in vijf momenten.

Speculaties: zaterdagavond 21 uur

Normaal is dit de entree van een toeristische attractie: de ingang van de grotten van Tham Luang. Met een toiletgebouw en een kantoor waar je kaartjes kunt kopen. Nu hebben honderden journalisten hun laptops hier opengeslagen en hun camerastatieven neergezet. De vrachtwagens met werkmateriaal, zuurstofflessen en eten rijden af en aan. Op ongeveer 10 kilometer hier vandaan ligt de ingang van de grot waar de jongens zitten.

Ineens blokkeren vrijwilligers met groen gaas het uitzicht op het reddingskamp, dat tegenover de tenten van de journalisten ligt. Het voedt speculaties in het mediakamp: zijn de duikers stiekem al met hun reddingsoperatie begonnen? Dat blijkt niet het geval.

De volgende ochtend komt een bericht binnen in de groepschat voor journalisten die inmiddels is opgezet op Line – in Thailand gebruikt bijna iedereen die applicatie in plaats van Whatsapp. De journalisten moeten verhuizen, verder weg van de ingang. „Jullie hebben tot 9 uur om je spullen op te halen.”

De ruimte is nodig voor de evacuatie van de jongens. Maar er bestaat ook irritatie over journalisten die in de weg lopen. Sommigen belagen met hun camera’s de reddingsduikers, die niets willen of mogen zeggen over hun werk.

Het begint: zondagmorgen 10 uur

Achttien duikers beginnen aan hun tocht naar de jongens. Dertien uit het buitenland, vijf Thai. De omstandigheden zijn nu op hun best, zegt de coördinator van de reddingsactie: het water staat in delen van de grot zo laag dat de jongens erdoor heen kunnen waden.

Lees ook hoe iedereen aanwezig bij de grot zijn steentje bijdraagt: Jongens in Thaise grot dromen van gebakken kip

Elke jongen krijgt twee begeleiders: een dokter en een ervaren grotduiker. De voetballertjes zijn klaar voor de tocht, zegt Narongsak Osottanakorn, de leider van de operatie. Ze hebben geoefend met duiken en zijn volgens de artsen fit genoeg. De coördinator wil niet zeggen hoe ze kiezen welke jongens eerst gaan, maar volgens dagblad The Guardian heeft een arts besloten dat de zwakste jongens eerst mogen.

Osottanakorn bedankt voor alle internationale hulp en vraagt de aanwezige pers om „te bidden dat het team zijn werk kan doen”. Hij verwacht dat de eerste jongen rond 21 uur ’s avonds buiten kan zijn. „Vandaag is het D-day.”

Het grote wachten: zondag 11 uur

Er is ruimte te weinig voor alle journalisten. De tienkoppige crew van de Thaise entertainmentzender TV One 31 haalt een nieuwe klaptafel uit de verpakking, het folie laten ze erop zitten en ze schrijven met stift in grote letters de naam van hun station op. Bezet. Een half uur later staan bakken Kentucky Fried Chicken op tafel, plus een mini-koelbox met Pepsi-cola en ijsblokjes. Ze kunnen slechts wachten.

De hele dag komen donaties uit het hele land binnen. Grote dozen regenlaarzen. Pakken T-shirts. Zelfs onderbroeken en een vuilniszak vol doosjes wierook tegen de muggen. Een ijscokarretje komt het terrein op. De hoorntjes vanille-ijs vinden gretig aftrek. Op het vlaggetje dat de vrijwilligers erin prikken staat, vrij vertaald: wij steunen onze helden, blijf vechten!

Extra duikers gaan de grot in: zondag 14 uur

Drie extra duikers zijn de grot ingegaan, maakt de coördinator bekend via een persbericht. Alles gaat volgens plan. In totaal zijn negentig duikers bij de operatie betrokken: veertig Thai en vijftig uit andere landen. De duikers met de meeste ervaring zijn geselecteerd voor vandaag.

In de berm van de weg naar de grotten kamperen cameraploegen, die de eerste beelden van ambulances of helikopters willen vastleggen. Hun gekleurde paraplu’s, tegen de druilregen, piepen boven het hoge gras uit.

Het eerste Wilde Zwijn komt naar buiten: zondag 17.40 uur

De onrust neemt toe. Op de groepschat gaan foto’s rond van het provincieziekenhuis in Chiang Rai. De wegen naar het ziekenhuis zijn afgezet, zodat de ambulances in één ruk kunnen doorrijden.

Thaise media melden dat twee jongens uit de grotten zijn gekomen. Er ontstaat verwarring: zijn ze helemaal uit de grot, of hebben ze alleen het deel waar ze moesten duiken afgelegd en moeten ze nog een stuk lopen? Pas als Reuters hetzelfde meldt, zijn de meeste journalisten er zeker van. Als een helikopter overvliegt, klinkt applaus. Als later een ambulance langsrijdt, rennen journalisten naar de weg om snel te filmen.

Ambulance op weg naar het ziekenhuis in Chiang Rai. Foto AFP

Later op de avond vertelt Narongsak Osottanakorn dat de eerste jongen om 17.40 uur uit de grot is gekomen, de tweede jongen twintig minuten daarna. Twee uur later volgden er nog twee. Het ging uren sneller dan het reddingsteam had verwacht. Als voorbeeld noemt hij het tillen van de jongens van de uitgang van de grot naar de helikopter, op een brancard: daar deden ze bij het oefenen vijf minuten over, nu waren het er twee.

De duikers en de jongens hebben alle zuurstofflessen gebruikt. Het team kan daardoor niet eerder dan maandagmorgen beginnen met de rest van de reddingsoperatie, ze moeten eerst weer bijgevuld. En, zegt Osottanakorn, het is belangrijk dat de duikers en de rest van het team gefocust te werk blijven gaan.

De Thaise mariniers wensen iedereen welterusten op hun Facebook-pagina: „Vanavond kunnen we lekker slapen.” Vier jongens zijn gered, nu nog negen.

Maar voor hen dient zich een paar minuten later een probleem aan. Het begint keihard te regenen. Dat is slecht nieuws voor de overgebleven jongens. Het waterpeil in de grot zal stijgen, en dat betekent dat hun terugtocht risicovoller zal zijn.

    • Annemarie Kas