‘Bonnenactie’ politie geeft wetsovertreder geen vrijbrief

Politie-cao

Om cao-eisen kracht bij te zetten, schrijven agenten geen bonnen uit. Drie jaar terug leidden tien maanden acties tot een nieuwe cao.

Agenten in Amsterdam. De politiebonden hebben straatsurveillanten gevraagd voorlopig geen boetes uit te delen. Foto Robin Utrecht

Betrapt op een overtreding? De kans op een bon is gering nu de politiebonden hun achterban hebben opgeroepen vanaf deze maandag te volstaan met een waarschuwing. De oproep is een volgende stap in het conflict met de korpsleiding en minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) over de arbeidsomstandigheden bij de Nationale Politie. Vijf vragen over de strubbelingen rondom een nieuwe cao.

1 Heeft de burger nu echt vrij spel als hij in overtreding is?

Dat hangt vooral af van de actiebereidheid bij de achterban van de bonden. Die is traditioneel vrij hoog, net als hun organisatiegraad. Zo’n 80 procent is lid van een van de vier belangrijkste politiebonden. Maar wetsovertreders krijgen geen vrijbrief. Alleen de straatsurveillanten zijn opgeroepen mee te doen aan de bonnenactie. En er wordt wél opgetreden bij grove schending van de openbare orde. Ook wie opzettelijk misbruik probeert te maken van de bonnenacties, riskeert een boete.

Lees ook waarom de politiebond niet tevreden is over hoe op hun eisen gereageerd is: Bonden schorten cao-gesprekken met politie op

2 Waarom voert de politie actie?

Vorige week hebben de politiebonden het overleg over de nieuwe cao opgeschort. Aan hun eisen voor betere arbeids- en pensioenvoorwaarden en hun kritiek op de gebrekkige voortgang van de politiereorganisatie was een ultimatum verbonden. Korpschef Erik Akerboom en minister Grapperhaus boden aan het overleg te hervatten. Die reactie was voor de bonden onvoldoende.

3 Gaat het hier om een traditioneel cao-conflict?

Deels. De bonden willen 3,5 procent meer loon, een hogere kilometervergoeding én de mogelijkheid ruim voor de AOW-leeftijd te stoppen met werken. Daarnaast willen ze garanties dat ‘de gewone agent’ niet nog meer last krijgt van alle reorganisaties sinds de vorming van de Nationale Politie. Die moeizame operatie heeft geleid tot hogere werkdruk en stijgend ziekteverzuim. In april presenteerden de bonden een verbeterplan om van het korps weer een gezonde organisatie te maken. De korpsleiding heeft daar volgens hen te weinig mee gedaan.

4 Mag de bonnenactie, en biedt ze uitzicht op een cao-akkoord?

De bonnenactie past volgens de bonden binnen het stakingsrecht. Een woordvoerder van de minister zegt dat „actievoeren een fundamenteel recht is waar de politiebonden nu gebruik van maken. Maar wij hopen ook dat de bonden snel weer naar de overlegtafel komen.” Ook de korpsleiding heeft de bonden opnieuw uitgenodigd te komen praten. Akerboom noemt de looneis bespreekbaar. Wat hem betreft komt er een loonsverhoging „die past bij de actuele situatie op de arbeidsmarkt”. Maar die kan niet los worden gezien van andere cao-afspraken en de kosten ervan.

5 Wat gebeurt er als de politiebonden hun zin niet krijgen?

De macht van de bonden reikt ver, blijkt uit het recente verleden. In 2015 sloten ze een cao af met 6,5 procent salarisverhoging, verspreid over 3 jaar, en een eenmalige bonus van 1.000 euro. Toenmalig politieminister Ard van der Steur (VVD) gaf eerst geen duimbreed toe, maar bezweek na tien maanden actievoeren. Politiebureaus gingen massaal dicht, ook toen werden er geen bonnen meer uitgeschreven, en risicowedstrijden in het betaald voetbal liepen gevaar omdat de bonden politiebijstand weigerden.

    • Jos Verlaan