Trumps milieu-chef Pruitt vertrekt na reeks schandalen

Baas milieuagentschap

De afbreker van Obama’s milieubeleid lag onder vuur om ethische problemen, variërend van exorbitante uitgaven tot pogingen om zijn familie te verrijken.

Scott Pruitt tijdens een verhoor door een senaatscommissie in mei dit jaar. Foto Al Drago/Reuters

Scott Pruitt, directeur van het Amerikaanse milieuagentschap EPA die namens president Donald Trump een groot aantal regels voor milieubescherming heeft teruggedrongen, is donderdag opgestapt na een groeiende reeks schandalen. Hij lag al maanden onder vuur voor ethische problemen, variërend van exorbitante uitgaven tot pogingen om zijn familie te verrijken.

Trump kondigde het ontslag van Pruitt, een van zijn meest effectieve en omstreden kabinetsleden, aan op Twitter. „Scott heeft het geweldig gedaan, en ik zal hem daar altijd dankbaar voor zijn”, schreef hij, zonder de ethische controverses te noemen.

Tegen de pers zei Trump dat Pruitt, die zijn ontslag als chef van het Environmental Protection Agency zelf had aangeboden, niet was weggestuurd. Pruitt, die zijn vertrek in een ontslagbrief toeschreef aan „meedogenloze aanvallen op mij persoonlijk en mijn familie”, wordt voorlopig opgevolgd door zijn plaatsvervanger Andrew Wheeler, die dezelfde agenda van deregulering nastreeft als Pruitt .

Blok aan het been van Trump

Het was een publiek geheim dat Pruitt, ondanks zijn rol als gedreven sloper van milieubeleid, een blok aan het been werd van Trump. Sinds zijn aantreden in februari 2017 raakte de EPA-baas, die het als zijn taak beschouwde milieuregels van Obama te ontmantelen, voortdurend in opspraak wegens onthullingen van ethische misstappen. Die deden steeds meer afbreuk aan Trumps centrale boodschap dat de president schoon schip maakt in het moeras van corruptie (‘drain the swamp’).

Er liepen zeker dertien onderzoeken naar Pruitt om diverse kwesties, door onder meer de inspecteur-generaal van EPA en het Huis van Afgevaardigden. Zo stond hij bekend om zijn uitgaven van 3,5 miljoen dollar aan een beveiligingsteam van zo’n 20 twintig mensen. Hij liet een geluiddichte telefooncel installeren, ter waarde van 43.000 dollar. En hij wilde zijn familie verrijken, door zijn positie te gebruiken om een goedbetaalde baan voor zijn vrouw te zoeken. Ook benaderde hij fastfoodketen Chick-fil-A om te bekijken of zijn echtgenote een restaurant zou kunnen leiden in thuisstaat Oklahoma.

Verder bleek dat Pruitt medewerkers opdracht gaf om bizarre boodschappen voor hem te doen. Zo liet hij bij Trump International Hotel informeren of hij een gebuikt matras kon kopen. Ook huurde hij ver onder de marktprijs een appartement in DC van de vrouw van een lobbyist die bij EPA aandrong op deregulering.

Lees ook: Klimaatchef Scott Pruitt is Trumps omstreden, effectieve sloper

‘Slechtste baas’

Deze week raakte hij in opspraak om onthullingen dat hij ontmoetingen met lobbyisten van de energiesector achteraf had laten verwijderen uit zijn agenda om ze verborgen te houden. Dat is in strijd met de wet en was mogelijk de directe aanleiding van zijn ontslag. Ook bleek dat hij er bij Trump op had aangedrongen de baan van minister van Justitie over te nemen van Jeff Sessions, mogelijk met de bedoeling het Ruslandonderzoek van de speciale aanklager, Robert Mueller, te dwarsbomen.

Pruitt kon het ondanks alle schandalen bijna anderhalf jaar volhouden omdat Trump veel lof had voor de wijze waarop hij het milieuagentschap leidde, lees: afbrak. Hij verzwakte regels op het gebied van schoon water en schone lucht, en versoepelde federale richtlijnen om voertuigen efficiënter te maken. Bovendien gaf hij aanzet tot de intrekking van regels rond de uitstoot van broeikasgassen onder Obama’s Clean Power Plan. Ook steunde Pruitt, die net als Trump klimaatverandering in twijfel trekt, de terugtrekking van de VS uit het klimaatakkoord van Parijs.

Milieuorganisaties als de Environmental Working Group beschouwen Pruitt dan ook als „de slechtste baas van het agentschap uit de 48-jarige historie” van EPA. Vóór Pruitt werd EPA in zowel Republikeinse als Democratische regeringen geleid door personen die zich inzetten voor het milieu. Pruitt, die als procureur-generaal van Oklahoma herhaaldelijk rechtszaken aanspande tegen EPA, kwam als hoofd van EPA juist op voor de belangen van de energiesector.

Hoewel milieuactivisten en politieke tegenstanders het ontslag van Pruitt enthousiast hebben verwelkomd, is het de vraag of bescherming van het milieu er onder zijn opvolger op vooruit gaat. Wheeler, een voormalige lobbyist voor de kolenindustrie met ruime ervaring in Washington, streeft dezelfde agenda van deregulering na – en kan te werk gaan zonder de onophoudelijke stroom van schandalen waarmee Pruitt de aandacht op zichzelf en het EPA vestigde. Dat kan uiteindelijk beter uitpakken voor Trump.

Overigens is Pruitt niet de eerste bewindspersoon uit de regering-Trump die is opgestapt na ethische schandalen. David Shulkin werd in maart ontslagen als minister van Veteranenzaken naar aanleiding van onder meer reiskosten. Tom Price moest vorig jaar het veld ruimen als minister van Volksgezondheid nadat bleek dat hij dure privéjets had genomen in plaats van commerciële vluchten.

    • Frank Kuin