Kritiek op VMBO Maastricht-bestuurder Postema zwelt aan

Examendebacle In het Kamerdebat over de Maastrichtse examenaffaire is schoolkoepelbestuurder Postema schietschijf. Die weigert te vertrekken.

André Postema Foto Marcel van Hoorn/ANP

Alle andere partijen hebben schoolbestuurder André Postema al afgebrand tijdens het Tweede Kamerdebat over de Maastrichtse examenchaos, als het appje van Lilianne Ploumen (PvdA) uitlekt: „Iemand moet nu bellen dat hij de eer aan zichzelf moet houden.” Bedoeld voor fractieleider Lodewijk Asscher, per ongeluk gedeeld via WhatsApp.

Zo is Postema, die tevens de fractie van de PvdA in de Eerste Kamer leidt, ook zijn laatste steunpilaar in Den Haag kwijt. In tweede termijn zegt Kirsten van den Hul (PvdA) dat haar fractie de conclusie heeft getrokken dat de positie van Postema onhoudbaar is. ’s Nachts dringen elf partijen zonder de PvdA in een motie erop aan dat Postema „consequenties verbindt” aan „ernstig bestuurlijk falen”. Maar vertrekken, daar wil hij niet aan.

Woensdag en donderdag kregen alle 354 gedupeerde examenkandidaten van het VMBO Maastricht te horen wat er schort aan hun schoolexamens. Met een zomerschool en een op maat gemaakte toets kunnen de meeste scholieren de achterstanden de komende maanden inhalen. De nieuwe toetsen mogen ze ook nog herkansen.

Minister Arie Slob (basis- en voortgezet onderwijs, ChristenUnie) besloot vorige week al dat alle leerlingen hun cijfers voor het landelijk examen tot 1 januari 2019 behouden. Een deel van de gemiste schoolexamens wordt deze zomer afgenomen, in oktober komt het tweede deel, waarop herkansing volgt. Voor 22 van de ‘teruggefloten’ vmbo’ers is er niets te repareren: zij moeten het jaar sowieso overdoen.

In alle plannen staat het VMBO Maastricht nagenoeg buitenspel. De zomerschool wordt geleid door docenten van elders. Examenmaker Cito maakt de toetsen.

Uit het bestuur van de verantwoordelijke scholenkoepel LVO stapten twee leden al op. Bij VMBO Maastrichtse is interim-bestuurder Jan Rijkers aangesteld, onderwijskundige en voormalig coördinerend inspecteur bij de onderwijsinspectie.

Kapitein bij schipbreuk

Lof hebben de Kamerleden deze donderdagochtend voor Rijkers en de leerlingen, die hun landelijke examen haalden „ondanks verwaarlozing door de schoolleiding” – dixit Michel Rog (CDA). Keihard is daarentegen de kritiek op Postema: op zijn bestuur, zijn combinatie van nevenfuncties en zijn LVO-salaris van 178.999, één euro onder de balkenendenorm. „Welke plaat heeft hij voor zijn hoofd om niet te zien dat hij de hoofdverantwoordelijke is?”, vraagt Rudmer Heerema (VVD).

Postema stelde donderdagnacht in een verklaring dat hij eerst het onderzoek afwacht en dat de inspectie nooit alle eindexamens tegelijk ongeldig had mogen verklaren. Het landelijke toetsingssysteem zou tot „ondoenlijke'' situaties leiden. Bij veel andere scholen zou ook sprake zijn van afwijkingen zoals in Maastricht.

De gemeente Maastricht en de raad van toezicht blijven Postema steunen. „Een kapitein moet op zijn schip blijven als er schipbreuk wordt geleden”, stelt onderwijswethouder Bert Jongen (D66).

Zoveel genade krijgt Postema niet in Den Haag. Onderwijsminister Ingrid van Engelshoven (D66) – Slob miste het debat wegens ziekte – zei dat ze zelf had aangestuurd op aanstelling van Rijkers. Toch wil ze Postema niet wegsturen. Eerst moet het onderzoek zijn afgerond. Maar, voegt ze toe: „Ik zou voor mezelf een andere weging hebben gemaakt.”

    • Maarten Huygen
    • Rik Rutten