Een half jaar zonder smartphone: maand 3

Een half jaar zonder smartphone: maand 4

Hoe vergaat het de zes overgebleven deelnemers de komende maand? Je leest het hier.

Week 13

  1. Emina Cerimovic (30)

    Wetenschappelijk medewerker WRR, ministerie van Algemene Zaken

    Single

    Foto Lars van den Brink

    Nog steeds krijg ik wekelijks de vraag hoe het is zonder smartphone, of ik het wel uithoud zonder en wat ik ga doen als het experiment voorbij is. Drie maanden later (we zitten inmiddels precies op de helft van het experiment) ben ik nog steeds zielsgelukkig met deze onthouding.

    Voor het eerst sinds jaren blijf ik tijdens de zomermaanden in Nederland omdat ik niet op vakantie ga. Door het prachtige weer van de afgelopen weken zit ik vaak op het terras in de zon en bedenk ik me regelmatig hoe fijn het is om niet meer de behoefte te hebben om van elk wijntje of elke nacho een foto te willen maken (wel vind ik het vermakelijk om de mensen die dat wel doen te analyseren). Nog fijner is het om niet continu te weten wat al mijn vrienden aan het doen zijn en geconfronteerd te worden met hun “perfecte” vakantiefoto’s. Daardoor heb ik in tijden geen FOMO (Fear of Missing Out) ervaren. Heerlijk om volledig op te gaan in het hier en nu en nergens anders te willen zijn.

    Mijn concentratie op werk is minimaal verdrievoudigd. Soms gaan er uren voorbij dat ik niet aan mijn telefoon denk, wat voorheen met mijn smartphone onvoorstelbaar was. Momenteel ben ik bezig met de redactie van een rapport dat binnenkort gepubliceerd wordt. Daar horen zeer eentonige en repetitieve werkzaamheden bij, maar doordat ik geen afleiding heb, ga ik als een speer. Zo kan ik ook thuis op de bank uren verdwijnen in een film of krant.

    Maar wat ik toch wel het fijnst vindt aan mijn dumphone is de verdwenen druk om altijd bereikbaar te zijn en snel te moeten reageren. Ik heb nog steeds een heel sociaal leven, alleen ben ik nu wat rustiger zowel in gezelschap als wanneer ik alleen ben.

    Eind september ben ik van plan om twee weken lang alleen op vakantie te gaan. Een ultieme laatste test tijdens de laatste maand van het experiment voordat ik beslis of ik voorgoed afscheid neem van mijn smartphone. De kans is groot.

Week 12

  1. Gemma Venhuizen (32)

    Wetenschapsjournalist, werkzaam bij NRC

    Single

    Foto Lars van den Brink

    De afgelopen twee weken trok ik door Siberië, en mijn Nokia ontpopte zich tot een trouwe reisgenoot. Toen ik eens om 04.00 uur ’s nachts werd lastiggevallen door een iets te opdringerige taxichauffeur, klonk opeens de ringtone van mijn mobiele telefoon: ‘Tudududu-tudududu-tududu du-duuu.’ Het was mijn moeder (in Nederland was het 23.00 uur ’s avonds) die wilde weten of alles nog in orde was. Mijn belager schrok, en maakte zich gauw uit de voeten.

    Ook mijn highscore met Snake is weer iets verbeterd (210 inmiddels), dankzij de lange busreizen die ik maakte. Song, een jongen uit Singapore met wie ik onderweg bevriend raakte, bleef maar uitroepen hoe ongelooflijk hij het vond dat ik zes maanden zonder smartphone leef: ‘Ik zou het nog niet eens doen als ze me er 1000 dollar voor gaven!’ Wel wilde hij graag mijn Nokia lenen zodat hij ook even Snake kon spelen.

    Net voor mijn vertrek heb ik op Schiphol trouwens een nieuw fototoestel gekocht – een Nikon Coolpix A100 – omdat ik er niet aan had gedacht een camera mee te nemen. Al jaren maakte ik op reis tenslotte alleen nog foto’s met mijn smartphone. Wel jammer was het dat ik vrienden niet af en toe wat beelden van mijn reis kon appen, bijvoorbeeld van de kakkerlakken in mijn hotelkamer. Ik durf trouwens nog niet te checken hoe hoog mijn telefoonrekening is door de afgelopen weken…

Week 11

  1. Peter Castrop (55)

    Bedrijfsjurist bij ProRail

    Getrouwd, twee kinderen van 16 en 18

    Foto Lars van den Brink

    Het valt me deze keer zwaar om een update te schrijven over mijn (tijdelijk?) smartphoneloos bestaan. De reden: ik moet helaas afscheid nemen van de Nokia.

    Tot voor kort was ik heel positief over mijn kleine telefoon. Geen eindeloos gestaar meer op een klein scherm dat altijd wel iets tevoorschijn weet te toveren dat om aandacht vraagt. En wel tijd om boeken te lezen of in slaap te vallen in de trein. Maar soms lopen dingen compleet anders dan je verwacht. Zoals nu.

    Onderdeel van het experiment is dat onderzocht wordt of het niet gebruiken van een smartphone leidt tot een verbetering van het geheugen, omdat je nu eenmaal niet voor van alles en nog wat de hulp kunt inroepen van een zoekmachine en je dus zelf meer moet onthouden. Voor dit onderdeel ben ik hopeloos gezakt. Het lijkt er op dat mijn geheugen juist achteruit gegaan is. Regelmatig moet ik op zoek naar de telefoon omdat ik vergeten ben waar ik deze heb neergelegd. Meestal vind ik het toestel vrij snel weer terug, maar deze keer niet. Het hele huis zoek ik door waarbij ik allerlei verrassende vondsten doe (een oude gameboy en echte foto’s die je vast kunt houden!), maar de telefoon blijft spoorloos.

    De volgende dag is het warm. Weer voor een korte broek en een t shirt. En terwijl ik de trap af loop voel ik dat er iets in mijn broekzak zit. En jawel hoor, het is de gezochte Nokia. In eerste instantie ben ik blij natuurlijk, maar die blijdschap verandert snel in schaamte. De korte broek is in de was geweest, en de Nokia dus ook. Iets wat tot nu toe altijd alleen anderen overkomt. En hoewel het toestel mooi schoon geworden is, een teken van leven blijft achterwege, wat ik ook probeer. Uiteraard doe ik alles om de Nokia te reanimeren, maar niets helpt. De telefoon is helemaal droog, ziet er als nieuw uit, ruikt lekker naar lavendel, maar bellen is er niet meer bij. Wat nu? Verzwijgen kan natuurlijk niet als je meedoet aan een experiment voor het NRC. Ze zullen er daar niet vrolijk van worden dat ik hun eigendom zo behandel. Een claim ligt in het verschiet. En terecht.

    Volgens de teruggevonden Samsung is het jaartal 2018 niet correct. Foto Peter Castrop

Tijdens mijn zoektocht naar de Nokia vind ik ook een oude Samsung telefoon met bijbehorende oplader. Zo eentje die je open klapt. Vol verwachting laad ik het toestel op en stop ik de simkaart erin. En gelukkig werkt deze nog wel. Mijn afscheid van de Nokia leidt daarmee niet tot een vroegtijdig einde van mijn deelname aan het experiment. Mijn nieuwe oude toestel kan net zo weinig als zijn voorganger.

En dat bevalt nog steeds prima.

Week 10

Vanaf deze week leveren de deelnemers ieder om de maand een bijdrage, in plaats - zoals tot nu toe het geval was - om de week. Iedere week verschijnt een update van een van de deelnemers.

  1. Inge Seuren (43)

    Officemanager van Academie voor Gedragskennis

    Relatie, één kind van 7

    Foto Lars van den Brink

    Ik ben er klaar voor om weer terug te gaan naar mijn oude smartphonerijke leven.

    Vandaag weer een hele dag op pad geweest en weer ontdekt dat een smartphone mij een aangenamer leven bezorgt. Ja, je kunt zeker zonder en ja, dat geeft ook rust en ruimte voor andere zaken, zoals boeken lezen, op tijd naar bed gaan en een goede nachtrust. Heel misschien zelfs een betere nachtrust. Een leven mét smartphone biedt (mij) echter ook veel andere gemakken: sneller, intensiever en anders (whatsapp is toch echt toegankelijker dan sms) contact met dierbare en andere (zakelijke) contacten. Het maken, bewerken en versturen van filmpjes en foto's. In mijn geval ook beter op de hoogte zijn van mijn financiën en minder 's avonds bezig zijn met het afhandelen van lopende zaken. Ik raad een 'smartphonedetox' iedereen aan. Het brengt je weer even terug naar dat waar het in het leven om draait en dat is in ieder geval niet je smartphone. Die is er om jouw leven te dienen en aangenamer te maken. Dus smartphone: kom je bij mij terug?

  2. Lees ook: Zonder smartphone op vakantie, hoe gaat dat?

Week 9

  1. Sandro van der Leeuw (27)

    Schrijver, student beeldende kunst

    Single

    Foto Lars van den Brink

    Afgelopen weekend was ik voor het eerst op een festival zonder m’n geliefde iPhone en dat vond ik, onverwachts, soms best een beetje lastig. Dat ik constant op zoek was naar een papieren programma of andermans telefoon om te checken hoe laat ik waar moest zijn was eigenlijk wel grappig. Dat ik een groot deel van de digitale festiviteiten moest missen was dat echter niet.

    Ik had er van tevoren niet zo bij stilgestaan, maar op een festival is iedereen echt heel erg druk in de weer met het maken van foto’s en filmpjes. Een deel daarvan belandt op Instagram, waar iedereen kan laten zien wat voor leuks ze nu weer aan het uitspoken zijn. Daar had ik nauwelijks last van. Die dronken foto van een kotsende vriendin, een mislukt groepskiekje of dat ene filmpje waarop een stel onbekenden ligt te droogneuken in de bosjes naast de toiletten miste ik daarentegen wèl. Ineens voelde ik weer dat ik in geen enkele app-groep meer zit. In het ‘normale’ leven ervaar ik dat als een groot genot, een oase van rust, maar op zo’n festival gingen er plotseling een hoop (visuele) grappen en grollen aan me voorbij. Bovendien: met een hoop mensen op een festival zijn, betekent dat je elkaar constant aan het zoeken en aan het kwijtraken bent. Via de groepsapp was dat normaal gesproken eerder hilarisch dan vervelend, via de sms vond ik er dit jaar bar weinig aan.

    Het is gelukkig een kleine kanttekening, want verder vond ik het heerlijk met m’n Nokia. Geen stress om een telefoonbatterij die alweer bijna leeg is (dat ding gaat echt weken mee!), geen vervelende pushberichten die me laten weten dat ik over precies 15 minuten bij dàt podium voor dìe artiest moet zijn, geen druk om leuke posts over m’n altijd vrolijke en succesvolle leven op Insta¬gram te plaatsen en vier dagen lang geen enkele mogelijkheid om m’n mail of andere sociale media te checken. Ik kan je vertellen: dan blijft er ineens een stuk meer tijd over. Soms is dat balen, soms is dat puur genieten.

  2. Peter Castrop (55)

    Bedrijfsjurist bij ProRail

    Getrouwd, twee kinderen van 16 en 18

    Foto Lars van den Brink

    Gisteren heb ik een korte BBC documentaire gekeken over de ‘dark side of the smartphone’.
    Blijkbaar maken de bouwers van de social media apps gebruik van methodes om mensen steeds meer en langer te binden aan hun apps. Feitelijk komt het erop neer dat die bedrijven proberen om de smartphoneverslaving aan te wakkeren. Uiteraard wordt dit ontkend en wordt de nadruk gelegd op hun bedoelingen om mensen met elkaar te verbinden. Een voorbeeld van een methode om mensen langer aan het scherm te kluisteren is de mogelijkheid om eindeloos naar beneden te scrollen en ook het gebruik van kleuren (rood!) waardoor men aangetrokken wordt. Daardoor blijven mensen op zoek naar iets wat ze wellicht interessant vinden, zonder per se gericht op zoek te zijn.

    Op zich is het niet vreemd dat bedrijven proberen om je meer gebruik te laten maken van hun product. Reclame heeft bijvoorbeeld hetzelfde doel. Maar het wordt natuurlijk anders als er bewust gezocht wordt naar middelen om gebruikers verslaafd te maken. Een grens wordt daarmee overschreden.

    Een ander, zeer aangrijpend, voorbeeld van de ‘dark side’ was het verhaal over een puber die uiteindelijk zelfmoord pleegde omdat hij gepest werd via social media. Een verandering van school bracht geen uitkomst. Social media volgen je waar je ook bent. Pesten is van alle tijden en niet goed te praten. Met de komst van social media is de intensiteit echter met een veelvoud toegenomen. Ontsnappen is niet mogelijk, en zeker niet voor een puber die zelf ook graag gebruik maakt van de smartphone.

    Er is al een roep om regelgeving vanuit de overheid. Het zal echter zeer lastig zijn om daar gehoor aan te geven. Je kunt wel regels opstellen, maar hoe ga je die handhaven? Een onmogelijke opgave lijkt me.

    Ik ben blij met mijn Nokia.

  3. Kim van Beem (35)

    Community & contentmanager bij Babboe bakfietsen

    Relatie, twee kinderen van 5 en 1,5

    Foto Lars van den Brink

    Afgelopen week werd ik ineens overvallen door een gevoel van eenzaamheid en FOMO [fear of missing out, red.]. Waar doe ik dit eigenlijk voor? Wat is nog de winst als ik me nu zo alleen voel en dat de komende maanden zo blijft? Het voelt knullig om te zeggen, maar ik mis het WhatsAppen nog steeds. Vriendinnen met wie ik veel appte, spreek ik nu zo weinig. We hebben allemaal kleine kinderen, dus bellen lukt ook niet goed, negen van de tien keer wordt je onderbroken voor iets heel belangrijks ('mam, ik moet poepen') of soms is het gewoon lekker om juist even niks te hoeven en dan schiet het bellen erbij in. Sms’en blijf ik een gedoe vinden, ook dat teruglezen, of dat je iets hebt afgesproken en dan niet precies meer weet wat, maar je het smsje niet meer terug kunt vinden omdat je inbox vol zat en je dus berichten hebt gewist. Ja, ‘t zijn allemaal problemen van niks, maar soms heb ik het er gewoon helemaal mee gehad.

    Mijn collega's lijken ook steeds vaker te vergeten dat ik geen smartphone heb en dus niet de berichten uit de groepsapp krijg. Ik mis dingen en er worden dingen besloten en besproken, dat vind ik heel lastig.

    Afgelopen tijd heb ik steeds vaker even de telefoon van m’n verkering erbij gepakt. Gewoon om even iets op te zoeken. Het is zo erg, dat ik nu met mijn vingerafdruk ook toegang heb op zijn telefoon (met zijn toestemming uiteraard). Ik probeer het binnen de perken te houden overigens.

  4. Inge Seuren (43)

    Officemanager van Academie voor Gedragskennis

    Relatie, één kind van 7

    Foto Lars van den Brink

    Tja, hoe gaat het? Goed, toch? Of bespeur ik enige twijfel? Ja! Want het gaat misschien wel helemaal niet zó goed. Ik ben de ‘Nokia-oefening’ namelijk een beetje zat! Ik merk dat, als er zaken geregeld moeten worden, deze sneller gaan met een smartphone. Ik merk dat ik het zat ben om ‘s avonds met de laptop op schoot al die zaken af te handelen. Ik regel dingen graag direct, dat geeft mij zingeving, daarmee vervul ik mijn behoefte van dienstbaarheid en daar word ik blij van. Dat verklaart dan ook waarom ik de ‘Nokia-oefening’ op dit moment wat minder vind. Volgende week kijk ik wel weer verder.

  5. Gemma Venhuizen (32)

    Wetenschapsjournalist, werkzaam bij NRC

    Single

    Foto Lars van den Brink

    Hoogtepunt deze week was toen ik ontdekte dat de telefoonlader van mijn Nokia ook paste op de allernieuwste hippe smartphone van een vriend van mij. Dat terwijl ik met mijn iPhone altijd zat te klungelen met die afwijkende oplaadsnoertjes. Verder: mijn inbox is al een paar keer volgeraakt met sms'jes. Ik heb niet geteld hoeveel er nu inzitten, maar ik schat enkele honderden. Het voelt wel goed, die volle inbox. Als een soort bevestiging dat mijn vrienden me niet vergeten zijn nu ik geen WhatsApp meer heb...

  6. Deze week geen update van Koen Caris en Emina Cerimovic.