Recensie

Staande ovatie voor Star Wars orkestmuziek bij de film

Robeco Summernights

Veel enthousiast jong publiek in het Concertgebouw in Amsterdam, waar het Antwerp Symphony Orchestra bij de film de muziek van Star Wars speelde.

Film met livemuziek: eigen muzikaal leidmotief voor Star Wars prinses Leia (Carrie Fisher, midden). Foto Disney

De Robeco Summer Nights in het Amsterdamse Concertgebouw zijn weer begonnen. In het laatste jaar dat Robeco deze zomerreeks sponsort is er naast klassieke muziek veel aandacht voor jazz, met onder meer zangeres Dianne Reeves, gitarist Jesse van Ruller en saxofonist Tineke Postma. Ook zijn er deze week vier avonden waarop Star Wars: A New Hope (1977) vertoond wordt, waarbij de filmscore van John Williams (1932) live te horen is. De film zelf wordt boven het orkest geprojecteerd, waarbij de dialogen en geluidseffecten uit drie aan het plafond hangende luidsprekers komen.

Bij het eerste Star Wars-concert waren opvallend veel jonge bezoekers, waaronder een aantal verklede jongetjes. In de pauze konden bezoekers op de foto met Stormtroopers en in het zwart geklede vechtpiloten van het immense ruimtestation Death Star. Het enthousiasme was groot, wat te horen was aan het spontane applaus dat klonk nadat het uitstekende Antwerp Symphony Orchestra onder leiding van Dirk Brossé de fanfare speelde die Alfred Newman componeerde bij het logo van filmstudio 20th Century Fox. Een fanfare die vrijwel naadloos overgaat in de inmiddels wereldberoemde titelmuziek van Star Wars.

Wagneriaanse muziek

Toen Williams in 1977 de muziek componeerde die miljoenen het hart sneller doet kloppen kon niemand bevroeden dat Star Wars zou uitgroeien tot een sage van Wagneriaanse proporties: er zijn nu acht films en diverse spin-offs. De vergelijking met Wagner is om talloze redenen toepasselijk, zowel qua mythische verhaallijn als het gebruik van mu zikale leidmotieven.

Williams componeerde een lyrisch thema voor prinses Leia, een nobel motief voor Obi-Wan Kenobi en een opruiend thema voor held Luke Skywalker. Schurk Darth Vader kreeg een omineus muzikaal motief dat door de lage tonen duister klinkt, perfect passend bij iemand die aan de verkeerde kant staat. Al deze thema’s en motieven geven een organisch geheel aan de legendarische ruimte-opera.

Koperblazers in de hoofdrol

Williams schreef de score voor groot orkest, met een hoofdrol voor de koperblazers, waaronder zeven sonore hoorns. Zijn muziek grijpt niet alleen terug op Wagner maar ook op filmmuziek uit de jaren dertig en veertig. Deze werd geschreven door naar Hollywood geëmigreerde Europese componisten als Erich Wolfgang Korngold, Max Steiner en Franz Waxman. Zij grepen op hun beurt terug op het idioom van laatromantische componisten. Door het succes van Star Wars werd orkestrale filmmuziek weer populair in Hollywood. Voor wie de fraaie fanfare hoort die Williams schreef voor de slotscène en de erop volgende eindtitelmuziek (een potpourri van alle thema’s) is dat zeer begrijpelijk. Na een staande ovatie werd deze kippenvelmuziek dan ook opnieuw gespeeld als toegift.

    • André Waardenburg