Ruzie Londen-Moskou leeft op na tweede zenuwgasincident

Novitsjok

Vier maanden na vergiftigen van Russische oud-spion Skripal en zijn dochter zijn twee Britten in de buurt van Salisbury onwel geworden.

Verklaring politiechef in Amesbury. Foto Geoff Caddick/AFP

De tweede vergiftiging rondom het Engelse provinciestadje Salisbury doet de diplomatieke ruzie tussen het Verenigd Koninkrijk en Rusland opleven. In het Lagerhuis reageerde minister van Binnenlandse Zaken Sajid Javid fel op het nieuws dat twee mensen die zaterdag onwel waren geworden in aanraking waren gekomen met zenuwgas novitsjok. „Het is tijd dat Moskou precies uitlegt wat hier gaande is. De ogen van de wereld zijn op Rusland gericht, niet in het minst vanwege het WK voetbal. Het is nu tijd voor de Russische staat om naar voren te treden.”

Javid, die donderdag met de veiligheidsdiensten overleg voerde, zei ook dat het Verenigd Koninkrijk de internationale partners benaderen. In reactie op de zenuwgasaanval op de Russische oud-spion Sergej Skripal en zijn dochter Joelia in maart in Salisbury zetten Britse bondgenoten Russische diplomaten uit.

Het Kremlin zei via een woordvoerder van president Vladimir Poetin niet op de hoogte te zijn van een formeel Brits verzoek om opheldering. „Natuurlijk betreuren wij dat twee Britse burgers in kritieke toestand verkeren, volgens de laatste berichten. Wij hopen dat ze snel beter worden”, aldus de woordvoerder. Het Kremlin heeft betrokkenheid bij de aanslag op Skripal steevast ontkend.

De Britse regering zegt dat het voorval geen aanleiding mag zijn voor animositeit tussen Russen en Britten. Mocht Engeland op het WK van Zweden winnen en Rusland Kroatie verslaan, dan treffen de twee landen elkaar in de halve finale. Dat zal nu extra beladen worden. „Wij hebben geen ruzie met het Russische volk, alleen met de daden van de Russische regering”, aldus Javid in een poging eventuele escalatie te smoren.

Blamage voor Britse autoriteiten

De nieuwe vergiftiging is niet alleen voer voor een diplomatieke rel, het is ook een blamage van de Britse autoriteiten. In het Lagerhuis moest minister Javid erkennen dat Charlie Rowley (45) en Dawn Sturgess (44) waarschijnlijk in aanraking met het zenuwgas zijn gekomen op een locatie die na maart niet door de Britse diensten is schoongemaakt. Dit betekent dat in het graafschap Wiltshire op onbekende plekken dodelijk zenuwgas rondslingert – voor de bewoners een uiterst verontrustende gedachte.

Lees ook: ‘Onbekende’ nieuwkomer novitsjok was allang bekend

De twee slachtoffers werden zaterdag per ambulance afgevoerd in Amesbury, twaalf kilometer van Salisbury. De twee kampen met verslavingsproblemen, waardoor de politie aan drugs dacht. Onderzoek bij Porton Down, een defensie-laboratorium op een steenworp van Amesbury, wees uit dat het novitsjok betreft.

De politie denkt niet dat Sturgess en Rowley betrokken waren bij een spionage-zaak. De autoriteiten onderzoeken of de twee op een plek zijn gestuit waar de bestanddelen van novitsjok in maart zijn gemengd. Het kan ook dat ze voorwerpen hebben gevonden die bij de aanslag gebruikt zijn.

Eerder kregen de autoriteiten kritiek dat ze pas een week na de aanslag bezoekers van een restaurant en een pub waar Skripal en zijn dochter vóór de aanslag dronken en aten, de opdracht kregen hun kleding naar de stomerij te brengen en juwelen en smartphones goed af te nemen.

Minister Javid zei donderdag dat honderd agenten van de Britse antiterreureenheid bij het onderzoek betrokken zijn. Uit voorzorg sloot de politie woensdag meerdere locaties in Amesbury en Salisbury waar Sturgess en Rowley zijn geweest.

    • Melle Garschagen