Op de klif waar zijn vrouw van afsprong hield hij 29 anderen tegen hetzelfde te doen

Suïcide De Zuid-Engelse kliffenkust Beachy Head is een magneet voor mensen die een eind aan hun leven willen maken. Ook de vrouw van Keith Lane sprong. Het werd zijn missie andere wanhopigen op de klif te redden.

Keith Lane bij Beachy Head, waar hij vier jaar patrouilleerde. Foto Annemarie Haverkamp

Op de rand van de klif zit een kale man, het hoofd zwaarmoedig in de handen. „Die springt niet”, zegt Keith Lane. „Dat garandeer ik je. Hij zit er al te lang.” Lane kan het weten. Vier jaar lang patrouilleerde hij op Beachy Head, een imposante kliffenkust in Zuid-Engeland die de lugubere eer heeft in de topdrie van meest populaire zelfmoordlocaties ter wereld te staan.

Hij vertelt hoe hij hier 29 mensen weerhield van zelfdoding. Zijn tactiek: naast de potentiële springer gaan zitten en voorzichtig het gesprek aangaan. „Als je eenmaal oogcontact hebt, kun je ze van hun idee af praten.” Werkte dat niet, dan riskeerde hij soms zijn eigen leven om tot iemand door te dringen: ging hij letterlijk voor de springer staan op het uiterste puntje van de rots. ‘Als je wilt springen, moet je eerst langs mij’, zei hij dan.

Keith Lane, 67, glazenwasser, wandelt op deze julidag langs de rand van de klif. De zon staat hoog aan de hemel, Beachy Head straalt een vredige rust uit. Over de weg die door de groene heuvels achter hem slingert, rijdt een open bus vol toeristen. Ze maken foto’s van het betoverende landschap. „Hier is Maggie gesprongen”, zegt Lane en hij wijst naar een plek in het gras. Hij zet een stap naar beneden en balanceert gevaarlijk boven de gapende diepte. „Het moment dat er twee agenten met hun pet onder de arm voor je deur staan om je te vertellen dat je geliefde is gevonden, is het meest verschrikkelijke wat je kan overkomen.”

De klif bij Beachy Head. Foto Istock

Maggie, zijn vrouw, maakte een einde aan haar leven in 2004. Waarom, dat vraagt Lane zich al veertien jaar af. Ze had problemen ja – ze dronk. Er waren eerdere pogingen, maar altijd halfslachtig uitgevoerd. Hij interpreteerde ze als een schreeuw om hulp, en hij deed alles om die hulp te bieden of in huis te halen. Toch verloor hij haar aan Beachy Head. De enorme leegte die hij daarna voelde, dreef hem zelf naar de rand van de klif. Ze was nog niet eens begraven toen hij er op een ochtend ronddoolde, op zoek naar antwoorden. Bizar toeval: er stond een vrouw in tranen die overduidelijk hetzelfde van plan was als Maggie. In zijn boek Life on the Edge over zijn tijd als ‘engel van Beachy Head’, schrijft Lane dat hij besloot haar te volgen.

Dat er iemand luisterde, een onbekende, was vaak al genoeg

Keith Lane

Met het verdriet om zijn vrouw nog vers in de keel sprak hij haar aan. En toen dat niet hielp en ze een aanloop nam om te springen, haalde hij haar neer met een rugbytackle. Er volgde een worsteling, Lane trok de aandacht van passerende agenten. De hysterische vrouw beloofde met de politie mee te gaan op voorwaarde dat Lane haar zou vergezellen. Dat deed hij, en de vrouw kalmeerde. Drie maanden later sprak ze hem aan in een winkelcentrum. Op zijn advies had ze contact gezocht met haar verloren familie, ze voelde zich goed. ‘Bedankt dat je me hebt gered’, zei ze.

Obsessief zijn rondes lopen

Dat ‘succes’ werd het begin van een intensieve patrouille-periode. Drie keer daags – hij begon meestal ’s ochtends om half vijf – maakte Lane de kilometerslange wandelingen 162 meter boven de zee. „Ik kreeg oog voor wie er gewoon van de natuur genoot, en wie andere plannen had.”

Beachy Head is al sinds mensenheugenis in trek bij mensen die zich van het leven willen beroven. Lane woonde maar tien minuten van de plek af, in het stadje Eastbourne. Bijna obsessief liep hij zijn rondes, vertelt hij. „Het werd mijn missie bij anderen te voorkomen wat er met Maggie was gebeurd.”

Altijd vertelde hij de wanhopigen van geest Maggies verhaal. „Dat zij er hier af was gegaan en dat ik er kapot van was. Dat zelfmoord nooit de oplossing is. Ik vroeg wat er aan de hand was. Sommigen huilden alleen maar. Dat er iemand luisterde, een onbekende, was vaak al genoeg.”

Een puber van 17 praatte hij van de klif, een vader van twee kinderen, een vrouw met relatieproblemen. „Er zijn er die ik later nog eens heb teruggezien, de meesten niet. Ze willen het vergeten. De vriendin van die jongen van 17 heeft op een gegeven moment contact met me opgenomen: hij was geslaagd voor zijn examen.”

Jongeren met suïcidale gedachten zijn te helpen, zegt psychiater Mokkenstorm. Lees ook het interview met hem.

Op de plek waar Maggie was gesprongen, plaatste hij een klein houten kruis. Op zijn dagelijkse patrouilles liep hij erlangs, dan praatte hij tegen haar. Tot zijn woede haalde gemeente het kruis onlangs na veertien jaar weg. Ongevraagd. Jaarlijks kan Beachy Head rekenen op een miljoen toeristen en die moesten zonder dubbel gevoel van het uitzicht kunnen genieten, vonden de bestuurders. Bovendien, zei de gemeente tegen de lokale krant, kon zo’n kruisje mensen op ideeën brengen. Het markeerde als het ware een geschikte springplek en kon leiden tot kopieergedrag.

Lane eiste – en kreeg – excuses van de gemeente, maar het zit hem nog steeds dwars. „Herdenkingsmonumentjes weghalen? Niks meer dan symptoombestrijding. Mensen die hier naar boven gaan, komen met een bedoeling, ongeacht of er een kruis staat. Ze nemen niet plotseling een besluit omdat ze iets in het gras zien staan. Ze hebben problemen lang voordat ze hier aankomen. De enige echte oplossing is hen te bereiken vóór ze naar Beachy Head komen, er moet meer geld en aandacht komen voor psychische hulp. Dat is een enorm probleem, niet alleen in Engeland maar wereldwijd.”

Hij heeft ook kritiek op de manier van opvang van potentiële springers. „Helaas heb ik er zelf ervaring mee. Ik ben er niet trots op. Vlak na Maggies dood was ik op zeker moment zo gebroken van verdriet dat ik besloot haar achterna te gaan. Dronken stond ik hierboven. Gelukkig werd ik van de rotsen gehaald, maar je eindigt dan in een politiecel omdat je een gevaar voor jezelf of je omgeving bent. Ik had psychische problemen, ik was geen crimineel. Ze zouden je in een veilige, warme kamer moeten opvangen, ergens waar je je welkom voelt.”

In het Verenigd Koninkrijk is zelfdoding de meest voorkomende doodsoorzaak bij mannen onder de 45 jaar. Hoeveel mensen precies bij Beachy Head om het leven komen, wordt niet bekendgemaakt. Het aantal schommelt rond de dertig per jaar. Maar in de cijfers worden alleen mensen meegerekend die aantoonbaar zelfmoord pleegden, die een afscheidsbrief achterlieten. Anders worden ze geregistreerd als ‘open verdict’, er zou ook sprake kunnen zijn van een ongeluk of opzet. „Mijn vrouw is niet meegeteld in de zelfmoordcijfers”, zegt Lane. „Feit is dat hier elke dag een incident is.” Sommige mensen staan op de rand als een schreeuw om aandacht, anderen willen echt dood.

Lees ook het interview met Nathan Vos. Hij schreef een boek na de zelfdoding van zijn broer: ‘Waarom plegen mannen vaker dan vrouwen zelfmoord?’

Dubbel incident

Van een afstandje kijkt hij naar de auto’s van de politie en de kustwacht die zich op de rots hebben verzameld. De potentiële springer met het hoofd in de handen is niet alleen, naast hem op hun hurken zitten twee vrouwen in blauwe overalls die zijn gezekerd met een touw. Zij behoren tot het Chaplaincy Team, een groep christelijke vrijwilligers die inmiddels elke dag patrouilleren langs de klif. Ze doen wat Lane deed: praten en luisteren. „Ik heb bewondering voor ze.” De redders zijn echter gehouden aan veiligheidsregels, waar hij als individu veel meer risico kon nemen en sneller in actie kon komen. „Ik denk ook niet dat het helpt dat de politie er altijd meteen bijgehaald moet worden.” De aanwezigheid van soms wel tien mensen in uniform kan intimiderend werken op iemand in psychische nood, denkt hij. Er vliegt nu ook een helikopter van de kustwacht. Dat betekent, vertelt Lane, dat naar een lichaam wordt gezocht. „Vandaag hebben we een dubbel incident.”

Zelf stopte hij zijn patrouilles na vier jaar. Hij had een nieuwe vrouw ontmoet en wilde door met zijn leven. Hij vindt Beachy Head een van de mooiste vergezichten van Engeland. „Helaas is die schoonheid gedrenkt in tragedie.”

Praten over zelfdoding kan bij hulp- en preventielijn ‘Zelfmoord? Praat erover’. Telefoon 0900-0113 of www.113.nl
    • Annemarie Haverkamp