Deze zomer alleen maar vrouwen lezen

Bingereaden Zomer! Tijd voor het uitvoeren van goede lees-voornemens. Nu: vrouwelijke auteurs.

Deze zomervakantie lees ik alleen vrouwen. Ja, dat is positieve discriminatie – en een spannende inhaalslag. De positie van vrouwelijke schrijvers is weer onderwerp van verhit gesprek, door de rel over de all-male-Boekenweek van volgend jaar en door het promotieonderzoek van literatuurwetenschapper Corina Koolen. Zij signaleerde achterstelling van vrouwen op alle vlakken: door uitgevers, door gewone lezers, door critici. En het schaamrood stond mij al op de kaken, omdat ik net het vurige essayboek van Herman Stevens, Het sterke geslacht. Over vrouwen in onze literatuur had gelezen.

Lees ook: In de literatuur is de vrouw nog steeds een cliché

„In de beste literatuur vervullen vrouwen slechts bijrollen. Moeder, hoer, slachtoffer, seksbom, feeks”, schrijft Stevens in zijn inleiding – waarbij je ‘beste’ tussen aanhalingstekens moet lezen, want hij vindt dat helemaal niet goed. Mannen bepaalden de norm in de literatuur, mannelijke schrijvers schaarden zich in de traditie van grote voorgangers (ook mannen) en lezers slikten dat. En zo gingen er meesterwerken verloren, betoogt Stevens, van vrouwen die minder serieus genomen werden.

Het sterke geslacht is een onvermoeibare teug tegengas. Het essayboek bevat wat vilein-polemische (of drammerige) essays over vrouwenhaat in het werk van mannen. Leuker zijn de enthousiasmerende hoofdstukken over vrouwelijke schrijvers die veelal in de jaren negentig publiceerden en voor wie de vergetelheid dreigt, als we niet opschieten.

Lees ook de eerste aflevering van bingereaden: Tijd voor een literaire inhaalslag (en zo pak je dat aan)

Terwijl ze meesterwerken schreven. Tenminste: dat woord vliegt je om de oren. Ik noteer: het meesterwerk De laatste gasten (2007) van Mensje van Keulen. De virtuoos (1993) van Margriet de Moor: meesterwerk. De weg naar Caviano (1996) van Doeschka Meijsing: meesterwerk. Honderd deuren (1996) van Maria Stahlie: meesterwerk. Zo kwam bij mij het schaamrood opzetten, want ik kende ze allemaal niet. Maar nu heb ik tweedehandsexemplaren op de kop getikt. Die zomer (2008), de ‘mooiste roman’ van Wanda Reisel, bleek ik al ongelezen in de kast te hebben staan.

Mijn zomerproject is uitzoeken of Herman Stevens gelijk heeft.

    • Thomas de Veen