Tribaal geweld laait op, 800.000 mensen op de vlucht

Ethiopië

Terwijl de premier nationale hervormingen inzet in Ethiopië, laait geweld lokaal op.

Een dorp in zuidelijk Ethiopië. De regio wordt geteisterd door geweld, schrijft de VN woensdag. Foto Christophe Cerisier

Terwijl Ethiopië onder zijn nieuwe premier Abiy Ahmed historische veranderingen doormaakt en afstevent op een opener en liberale samenleving, zijn honderdduizenden inwoners op de vlucht geslagen voor tribaal geïnstigeerd geweld. Volgens een woensdag gepubliceerd rapport van de VN en de Ethiopische regering zijn in het zuiden sinds juni 800.000 mensen hun huizen ontvlucht. Zij zijn nu afhankelijk van voedselhulp. Ook in Oost en West Ethiopië leidt geweld tot de ontheemding van honderdduizenden.

Het geweld is de smet op het blazoen van de nieuwe premier. Abiy Ahmed, die in maart werd benoemd, is de populairste Ethiopische leider uit de recente geschiedenis. Na jaren van autocratisch beleid lijkt hij door alle bevolkingsgroepen te zijn omarmd. Maar hoewel hij op nationaal niveau lof krijgt, vindt op lokaal niveau grootschalig geweld plaats. De premier heeft dit geweld veroordeeld, maar hij krijgt zelfs met inzet van het leger de onrust niet onder controle.

In april en in juni van dit jaar was sprake van herhaalde geweldsuitbraken in het zuiden van Ethiopië, schrijft de VN. Vooral in juni zijn veel mensen daarvoor op de vlucht geslagen. Het rapport maakt geen melding van het aantal slachtoffers. Tegen persbureau Reuters zeiden getuigen dat er tweehonderd doden zijn gevallen en dat regeringstroepen zich misdragen tegenover de lokale bevolking.

Kort na zijn aantreden nam premier Abiy een opzienbare stap: hij reikte aartsrivaal Eritrea de hand. Er gloort hoop voor dit oude grensconflict.

Meerdere etnische spanningen

Ethiopië is een etnisch diverse natie. Onvrede van verschillende bevolkingsgroepen heeft mede geleid tot de radicale politieke veranderingen die er nu plaatshebben. Jongeren van ’s lands grootste bevolkingsgroep, de Oromo, protesteerden maandenlang tegen de door de minderheidsgroep de Tigreeërs geleide regering. De Oromo’s wonnen – Abiy Ahmed behoort tot die etnische groep – en de invloed van Tigreeërs in het staatsapparaat slinkt. Abiy’s verkiezing tot premier heeft de demonstranten niet volledig gekalmeerd. Zij voeren nog steeds wraakacties uit tegen handelaren van Tigrese afkomst of tegen de Amharen, ’s lands tweede bevolkingsgroep.

Lees ook: Ethiopië zet in op vrede en nodigt buitenlandse investeerders uit.

Toen Ethiopië na de machtsovername in 1991 door de rebellen van het Ethiopische Revolutionaire Democratische Volksfront (EPRDF) in tribale regio’s werd verdeeld, moest dat etnische spanningen tegengaan. Maar volgens analisten is de tribale xenofobie juist toegenomen. Zo zijn schermutselingen ontstaan tussen de Somalische regio, in het oosten en de centraler gelegen provincie Oromiya. Als gevolg daarvan zijn nog eens een miljoen inwoners ontheemd geraakt.

Premier Abiy Ahmed heeft sinds zijn benoeming in maart al vele heilige huisjes omvergegooid, bijvoorbeeld door een handreiking te doen naar aartsvijand Eritrea, martelingen door leger en politie te veroordelen en staatsbedrijven open te stellen voor privékapitaal. Maar over de controversiële opdeling in tribale regio’s heeft hij zich nog niet uitgelaten. Terwijl juist dat misschien een van de noodzakelijkste hervormingen is.

    • Koert Lindijer