Recensie

Rode versie van de Oude Kerk lijkt op een peeskamer

Installatie

De Italiaanse kunstenaar Giorgio Andreotta Calò laat de Amsterdamse Oude Kerk baden in rood licht. Maar met de rosse buurt heeft zijn installatie niets te maken.

De installatie ‘Anastasis’ van Giorgio Andreotta Calò in de Oude Kerk foto Gert Jan van Rooij

De kleur rood heeft in de binnenstad van Amsterdam een specifieke betekenis. De rosse buurt is de hoerenbuurt. De midden in deze buurt gelegen Oude kerk kleurt deze zomer ook rood. Het licht in de kerk is dankzij de Italiaanse kunstenaar Giorgio Andreotta Calò (Venetie, 1979) dat van een peeskamer. Door met speciaal folie beplakte ramen schijnt het rood en roze op de witte muren en de zwarte vloeren; danst de zon in deze vermomming over de graven.

Maar met de rosse buurt heeft dit rood volgens Calò niets te maken. Dit rood verwijst naar de Beeldenstorm van 1566 en „de vernietiging van beelden in een bredere hedendaagse context”. Is rood dan misschien een katholieke kleur?

De installatie ‘Anastasis’ van Giorgio Andreotta Calò in de Oude Kerk foto Gert Jan van Rooij

Calò roept de hulp in van een ander bekend gebruik van de kleur rood: het is de kleur die heerst in de donkere kamer bij het analoog afdrukken van foto’s. Met behulp van dit gebruik van rood licht komt Calò tot de volgende redenering: „Rood licht beschermt als het ware de afbeelding die nog niet zichtbaar is, maar wel al aanwezig is op papier. Het rode licht in het werk Anastasis symboliseert en markeert deze afwezigheid, deze leegte.”

En zo kunnen we door naar de Beeldenstorm, toen de kleurige beelden en afbeeldingen van heiligen in deze kerk voor een deel vernietigd werden. De vrouw die haar pantoffel op 23 augustus 1566 naar een beeld van Maria zou hebben gegooid werd twee jaar later wegens ketterij ter dood veroordeeld en in een wijnvat op de Dam verdronken. Pas daarna werd de Oude Kerk een protestantse kerk.

Peeskamer, donkere kamer en/of katholiek godshuis, mooi is de Oude kerk in deze rode versie wel. Sinds 2011 exposeren hedendaagse kunstenaars in de kerk en soms lijkt er tussen hen wel een wedstrijd aan de gang wie de kerk het beste leeg kan laten. De ingreep van Calò is eenvoudig en effectief. Welke associaties de bezoeker ook mee laat wegen, het rood doet de leegte van de kerk opnieuw indrukwekkend zijn. Als het donker is, schijnt het rode licht vanuit de kerk naar buiten, de Wallen op. Wat er dan binnen gebeurt, daarover zijn de gedachten helemaal vrij.

    • Bianca Stigter