Nederland steunde 22 rebellengroepen in Syrië

Nederland leverde voedsel, communicatieapparatuur en voertuigen aan de strijdgroepen, maar geen wapens.

Minister Stef Blok van Buitenlandse Zaken. Foto Bart Maat / ANP

Nederland heeft de afgelopen drie jaar 22 gematigde strijdgroepen in Syrië gesteund. Nederland leverde geen wapens, maar wel onder meer voedsel, voertuigen en communicatieapparatuur. Dat schrijft minister Stef Blok (Buitenlandse Zaken, VVD) dinsdagavond naar aanleiding van Kamervragen van Tweede Kamerleden Pieter Omtzigt en Martijn van Helvert van het CDA.

Ook gaf Nederland training aan meerdere rebellen en werden 313 voertuigen geleverd. De hulpprogramma’s begonnen in 2015. Welke typen voertuigen Nederland precies leverde, is staatsgeheim. Ook wil de minister niet zeggen aan welke strijdgroepen Nederland steun heeft verleend.

Screening

De 22 groepen werden geselecteerd aan de hand van een screening van de Amerikaanse overheid, die volgens Blok een lijst opleverde van zeventig rebellenbewegingen “die in aanmerking kwamen voor steun”. Hierna voerde Nederland nog een extra screening uit, om uit te sluiten dat hulpgoederen terecht zouden komen bij extremisten. Daarnaast werd van strijdgroepen geëist dat zij “een inclusieve politieke oplossing nastreven en [...] gecommitteerd zijn aan de naleving van het humanitair oorlogsrecht”.

Tussen november 2016 en januari 2017 is geëvalueerd of de juiste strijdgroepen de juiste goederen ontvingen en hoe effectief die steun is geweest. “De goederen zijn tijdig bij de juiste groepen geleverd”, schrijft Blok. “De geleverde voedselpakketten, voertuigen en communicatieapparatuur werden door de groepen als noodzakelijk ondersteuning ervaren.”

Of er tussendoor hulp is stopgezet aan groepen omdat zij niet langer aan de door Nederland gestelde eisen voldeden, wil Blok niets zeggen. Wel is informatie hierover vertrouwelijk gedeeld met de Tweede Kamer in januari. Voor zover de minister bekend zijn er nooit door Nederland geleverde voertuigen in handen gevallen van extremistische bewegingen als IS en al-Qaeda.

    • Casper van der Veen