Hongkong erkent het homohuwelijk, maar alleen voor expats

In Hongkong kunnen partners van homoseksuele expats nu een partnervisum krijgen. Hun geregistreerd partnerschap werd tot nu toe niet erkend.

Na een jarenlange juridische strijd wordt het geregistreerde partnerschap van een lesbische expat en haar partner in Hongkong erkend. Demonstranten gingen meerdere keren de straat op om te protesteren tegen de weigering van het partnervisum. AFP/ISAAC LAWRENCE

Als je een mooie baan in het buitenland krijgt aangeboden en je echtgenoot of echtgenote wil graag met je mee, dan kan dat toch nog knap lastig zijn. Tenminste: als je partner van hetzelfde geslacht is. Die krijgt lang niet voor alle landen zomaar een partnervisum. Als het homohuwelijk in het gastland niet erkend is, is een partnervisum vaak moeilijk.

In Hongkong is het vanaf nu wel mogelijk om zo’n partnervisum te krijgen. De lesbische vrouw QT , die alleen met haar initialen in de publiciteit is getreden, stelt al jaren dat ze op basis van haar in Engeland geregistreerde partnerschap recht heeft op een partnervisum voor Hongkong. Haar partner vond daar al in 2011 een baan. Woensdag stelde de hoogste rechter haar definitief in het gelijk.

Aan het besluit ging een jarenlange strijd vooraf. Toen het visum van QT werd geweigerd, klaagde zij de immigratiedienst aan. Dat was het begin van een serie rechtszaken. In 2016 werd haar eis afgewezen omdat de rechter toen oordeelde dat zo via een achterdeur ook het homohuwelijk in Hongkong zelf zou worden erkend. Huwelijken tussen personen van gelijk geslacht zijn daar net als in de rest van China verboden.

Een hogere rechtbank stelde in een volgende zaak dat QT juist wel recht had op haar visum, omdat het de status van het huwelijk in Hongkong niet in gevaar bracht. Die uitspraak was weer onacceptabel voor de immigratiedienst, die de zaak voor de hoogste rechter bracht.

Druk uit financiële sector

Interessant is dat niet alleen Amnesty International zich de zaak aantrok, maar ook internationale financiële instellingen en grote advocatenkantoren waaronder ABN Amro, Goldman Sachs en Morgan Stanley. Zij wilden zich zelfs als partij bij de rechtszaak voegen, maar dat stond de rechter niet toe.

Ze stellen dat het voor internationale werkgevers van groot belang is dat zij al het personeel kunnen aantrekken dat zij geschikt achten voor een bepaalde functie. Visabeperkingen voor partners van gelijk geslacht zouden de instellingen belemmeren in het aanstellen van het juiste personeel. Ook stellen zij dat zij een beleid van diversiteit nastreven op de werkvloer, een beleid dat niet is gediend met deze maatregelen.

De bemoeienis van vooral de financiële sector in Hongkong geeft niet alleen aan dat het deze werkgevers ernst is met gelijke behandeling van hun personeel. Het illustreert ook hoe multinationals als sterke spelers er niet voor terugschrikken om druk uit te oefenen op plaatselijke overheden om lokale regelgeving aan te passen aan hun wensen.

Aan de rechtspositie van stellen van gelijk geslacht in Hongkong zelf verandert de uitspraak overigens niets. Het blijft verboden om er met een partner van gelijk geslacht te trouwen. Ook geldt de uitspraak van het hof niet voor de rest van China. Hongkong mag dan wel formeel onderdeel uitmaken van de Volksrepubliek China, maar de stad heeft nog steeds een eigen rechtspraak en rechtssysteem.

Lees ook: Online protest helpt Chinese lhbt’ers

Ray Chan, een openlijk homoseksueel lid van het Hongkongse parlement, grijpt de uitspraak wel aan om met nieuwe moed te pleiten voor de mogelijkheid voor ook Hongkongse stellen van gelijk geslacht om een geregistreerd partnerschap aan te gaan. Hij zegt daarover op de Hongkongse site Gay Star News: „Geen enkel stel van gelijk geslacht moet uitgesloten worden van bepaalde rechten. Die standaard is nu gezet door de hoogste rechtbank van Hongkong.”

    • Garrie van Pinxteren