Engeland breekt met trauma uit verleden

Colombia-Engeland Ze namen ze altijd gehaast en wonnen al 22 jaar geen strafschoppenserie. Tot dinsdag. Nu hadden de Engelsen het wel, die rust en zelfverzekerdheid.

De Engelsen vieren de gewonnen strafschoppenserie tegen Colombia na het 1-1 gelijkspel. Foto Carl Recine/Reuters

Bondscoach Gareth Southgate wist het als geen ander, hoe diep de pijn zat na al die nederlagen via de stip. Zet alle gefnuikte series op een rij - WK 1990, EK 1996, WK 1998, EK 2004, WK 2006 en EK 2012 - en je ontwaarde een trauma van bijna nationale proportie.

Southgate was medeschuldig aan wat tot dinsdag een penaltysyndroom was. Op het EK 1996 in eigen land leek hij zo snel mogelijk van zijn strafschop af te willen zijn in de halve finale tegen Duitsland. Hij haastte zich naar de bal en zag hoe Andreas Kopke zijn inzet pareerde.

Die haast, voortkomend uit een vorm van ongedurigheid, stond niet op zichzelf. Het bleek een Engelse valkuil. De Noorse sportpsycholoog Geir Jordet, die bijna 500 strafschoppen tussen 1976-2010 analyseerde, ontdekte dat Engelse spelers hun penalty’s het snelst namen ten opzichte van die van andere landen. Gemiddeld begonnen ze 0,28 seconden na het fluitsignaal aan hun aanloop. Paul Ince, Stuart Pierce, David Batty: hun legendarische missers kwamen voort uit betrekkelijke haast.

Oefen en oefen, zei Southgate dit WK tegen zijn spelers, maar vooral: neem de tijd. Haal diep adem. En zonodig: haal nog eens diep adem.

Je zag dinsdag het effect van zijn benadering: alle spelers namen de tijd voor hun persoonlijke moment van de waarheid in de penaltyserie tegen Colombia, dat via de 1-1 in de laatste seconden een diepe vrees bij de Engelsen aanwakkerde.

De verlenging bood geen uitkomst, twee murw gebeukte teams namen de strafschoppen. Jordan Henderson miste, Uribe raakte de lat. De Engelse doelman Jordan Pickford stopte de penalty van Bacca en Eric Dier bezorgde zijn land daarna de kwartfinale, waar Zweden wacht.

Bovenop die getroebleerde verhouding met de elf meter kwam het feit dat Engeland al twaalf jaar lang geen knock-outduel had gewonnen. En dan was daar ook nog de blamage in Nice tegen IJsland op het EK 2016, die naderhand het startpunt van een revolutie bleek. Bondscoach Roy Hodgson vertrok, opvolger Sam Allerdyce sneuvelde na één interland om een integriteitskwestie en toen kwam Southgate ten tonele, de softspoken keuzeheer uit Watford die nu een natie in vervoering bracht met zijn jongemannen.

De breuk, in alles, met het verleden kwam het best tot uiting in de demografie van de selectie van Southgate, die afreisde met de – qua interlands – meest onervaren en bovendien jongste ploeg op dit WK. Harry Maguire was twee jaar geleden nog met een groep vrienden als supporter bij het EK-groepsduel tegen Slowakije.

Reputaties telden niet bij dit Engeland, poëtisch gezien passend bij een WK waarin status het hele toernooi al als zand verglijdt. Van de landen die nog meedoen wonnen alleen Frankrijk, Brazilië en Uruguay deze eeuw een prijs. Slechts één van hen kan de finale halen.

Sinds maandag, met nog twee weken te gaan, geldt dat alle Gouden Bal-winnaars ooit thuis zitten, net als de laatste drie WK-winnaars, de laatste twee verliezend WK-finalisten, de laatste vier EK-winnaars, de winnaar van de laatste twee Copa’s América en alle Afrika Cup-winnaars ooit.

Dus was het, 52 jaar na het WK van 1966, weer tijd voor Engeland.? Whisper it... Ja, Southgates mannen overtuigden met diepgang en variatie, ook in spelhervattingen trouwens, tegen Tunesië en Panama. Duels die als graadmeter voor werkelijk klasse en kwaliteit niet voldeden, maar het optimisme was aangewakkerd en dan gaat het hard in Engeland, hunkerende voetbalnatie vol zelfspot. Whisper it. Fluister het, niet te hard. Nooit te hard.

Ondenkbare gelijkmaker

Toen Colombia dus, dat zonder Rodríguez aantrad en met sobere intenties en hermetische linies, ontsproten aan het brein van bondscoach José Pékerman. Juan Cuadrado irriteerde, Falcao fopte, Barrios deelde een kopstoot uit – maar het raamwerk stond.

Ook na de 1-0 van Harry Kane (penalty) ging Colombia ongehinderd geagiteerd verder, maar veel kwam er niet tot stand. Het duel kroop richting het eind tot in de slotminuut de ondenkbare gelijkmaker van Yerry Mina volgde. Zo moest het Engelse volk weer een zenuwslopende marteling doorstaan. Eerst de verlenging, toen de penalty’s. Daarna? Whisper it.

    • Bart Hinke