Schulden

UWV: licht verstandelijk beperkten vaak over het hoofd gezien door instanties

Instanties hebben vaak niet in de gaten wanneer mensen met financiële problemen een lichte verstandelijke beperking hebben. Dat zegt uitkeringsinstantie UWV naar aanleiding van onderzoek door onder andere de Hogeschool Utrecht en de Hogeschool Leiden. Mede daardoor lopen de schulden van deze groep hoger op.

Het gaat om de groep met een IQ van 50 tot 85 punten die sociaal zwak is en bijvoorbeeld problemen heeft met rekenen en schrijven. Volgens onderzoeker Nadja Jungmann heeft deze groep vaak niet door wat er door instanties en gemeenten van hen verwacht wordt, bijvoorbeeld bij afspraken met schuldeisers of sollicitatieverplichtingen. Toch blijven licht verstandelijk beperkte schuldenaars vaak lang onopgemerkt, doordat zij zich verbaal goed weten te uiten.

Op den duur kan dat leiden tot boetes opgelegd door de re-integratie of het korten op een uitkering omdat de sollicitatieplicht niet wordt nagekomen. Ook ziet Jungmann problemen met schuldeisers veelvuldig terug: „Mensen met een lichte verstandelijke beperking vinden het vaak lastig zich te verplaatsen in een bedrijf dat geld wil zien. Daardoor lopen gesprekken over inlossen makkelijk hoog op, waardoor schuldeisers vervolgens niet meer bereid zijn om te schikken.”

Daarbij komt nog een probleem, zegt Jungmann. Wanneer bij instanties wél bekend is dat iemand een lichte verstandelijke beperking heeft, zijn er vaak onvoldoende tijd en middelen om iemand op weg te helpen. Jungmann: „Sommigen hebben een extra afspraak nodig om na te lopen of ze alles wel goed hebben begrepen. Maar daar is meestal geen tijd voor.”

Het UWV doet daarom een aantal aanbevelingen aan schuldhulpverleningsinstanties, bijvoorbeeld het laten bijscholen van medewerkers opdat zij een beperking eerder herkennen. Ook wordt aangeraden om de schriftelijke correspondentie aan te passen aan het leesniveau en sancties te versoepelen.

    • Maartje Geels