Foto Khalid Amakran

Opeens werd dit CDA-raadslid een ‘terreurleider’ genoemd

Turan Yazir (44) en zijn gezin werden ernstig bedreigd nadat een grote Turkse krant het CDA-raadslid in Rotterdam ‘terreurleider’ had genoemd. „Ons leven is a-normaal geworden.”

Turan Yazir (44) bidt vijf keer per dag, maar hij mijdt de moskee. Kinderen mogen van hun ouders niet met zijn zoons van twaalf en vijftien spelen. Uitnodigingen voor recepties vanuit Turkse kringen, het consulaat of de ambassade krijgt hij niet meer. „Je wordt verstoten uit de gemeenschap”, zegt hij. „Er wordt niet meer met je gesproken.”

Tot zaterdag 11 maart vorig jaar was Turan Yazir bekend als CDA-raadslid in Rotterdam en als ondernemer. Een dag later was hij ineens een geestelijk leider van een terroristische organisatie, een oplichter en verrader die heulde met de PVV.

Het was het weekend dat de Turkse minister voor Gezinszaken de toegang tot Nederland werd geweigerd en in Rotterdam rellen uitbraken. „Ik was thuis en volgde het live op tv”, vertelt Yazir. De grote regeringsgezinde Turkse krant Sabah plaatste de volgende dag online een artikel met een hoofdrol voor Yazir. Hij zou de „imam voor Nederland” zijn van FETÖ, de Turkse naam voor de zogenoemde ‘terreurbeweging’ van geestelijk leider Fethullah Gülen, die volgens Turkije achter de mislukte coup in Turkije in 2016 zit. Yazir zou een oplichter en verrader zijn die samenwerkte met de „racistische partij PVV”. De „FETÖ-verraders” zouden het bezoek van de Turkse minister aan Nederland gesaboteerd hebben.

„Je schrikt”, zegt Yazir. „Je wordt gelanceerd als lid van een terroristische organisatie. En dat wordt aangenomen door 80, 90 procent van de Turkse bevolking die hier leeft. In Turkije helemaal, want daar is het ook uitgezonden op verschillende televisiezenders.”

Wat gebeurde er ook alweer toen de Turkse minister voor Gezinszaken vorig jaar naar Nederland kwam? Lees hier onze reconstructie van destijds.

‘Statenloze hond’

Hij kreeg een stroom van reacties na de berichtgeving van Sabah. „Van bekenden die in Duitsland, België en Frankrijk wonen. Gaat het goed, Turan? Kijk je uit?”

Maar het waren vooral verwensingen en dreigementen via sociale media. Zoals:

„@turanyazir statenloze hond”.

Iemand dreigde zijn „wijf” en „hoerenkinderen” te pakken.

En: „Zeker weten dat jullie samen met die hond die FETÖ heet op het Taksimplein [In Istanbul] zullen bungelen”.

Vier maanden, van maart tot juli vorig jaar, moest Yazir zijn werk als raadslid neerleggen. Het was niet veilig en zijn gezin had hem nodig – meer wil hij daarover niet zeggen. Samen met de gemeenteraad won hij in die tijd een kort geding tegen Sabah, dat van de rechter moest rectificeren. Deze vrijdag staan Yazir en de raad weer tegenover Sabah in de rechtbank. Ze vorderen de opgelegde dwangsom van 100.000 euro: de artikelen zijn online verwijderd, maar niet gerectificeerd.

Turan Yazir is geboren in de Afrikaanderwijk in Feijenoord. Zijn vader kwam in de jaren zestig naar Nederland en werkte in een Shell-raffinaderij. Zijn moeder emigreerde een paar jaar later uit Turkije voor het huwelijk. Turan Yazir is de oudste: hij heeft twee zussen en een broer.

Mensen gaan zich toch bedenken: moet ik wel zaken doen met die man? Ga ik daar last van krijgen of niet?

Turan Yazir

Toen hij twaalf was, stuurden zijn ouders hem naar een kostschool in Kayseri, een industriestad in het hart van Turkije. „De eerste jaren was het enorm moeilijk om te wennen. Turks was mijn zwakste vak: het eerste trimester stond ik nog onvoldoende. Maar uiteindelijk heeft die periode mij verrijkt. Je leert zelfstandig te zijn. Je ziet hoe mensen leven die het minder hebben.”

‘Geen Gülenist’

Het klopt dat Yazir „geïnspireerd” is door Gülen, vertelt hij. „Gülen zei ooit: er is geen weg terug van de democratie. Hij is voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen. En hij is ook voor acceptatie van culturele, politieke en religieuze diversiteit.”

Yazir was vroeger ook actief bij sommige organisaties die nu als ‘Gülenistisch’ worden aangeduid, zegt hij: studentenorganisatie Cosmicus, de culturele stichting Akyazili, de stichting Islam & Dialoog. Als tiener heeft hij hem één keer in het echt gezien, vertelt hij. Begin jaren negentig, toen Gülen predikte in Turkije.

Hij denkt zelf dat Gülen níét achter de couppoging in Turkije in 2016 zit. „Er is tot op heden geen enkel bewijs gevonden.”

Maar Yazir is „geen Gülenist”, zei hij eerder al eens tegen het AD Rotterdams Dagblad. „Ik laat mij inspireren door Gülen, maar evengoed door Erasmus en Lubbers.”

Lees ook: Wat doet de Nederlandse Gülenbeweging eigenlijk?

Bij het CDA vond Yazir vergelijkbare idealen, zegt hij. „Zoals solidariteit en rentmeesterschap voor volgende generaties. In al die jaren dat ik campagne heb gevoerd, was het wel een constante vraag: joh, wat doe jij nou als moslim bij een christelijke partij? Ik zei: dat is juist goed. Het betekent dat het CDA respect heeft voor alle geloven en culturen.”

Op een zwarte lijst

De dreigementen tegen Yazir begonnen in 2016 na de mislukte coup in Turkije, zegt hij. Een van zijn zussen was in Istanbul toen militairen bruggen versperden. „Zij was zo angstig. Ze zei: een miljoenenstad was binnen een kwartier muisstil.” Via familie en vrienden lukte het haar om op een vlucht naar Nederland te komen.

Yazir bleef de hele nacht wakker en gaf ’s ochtends een interview aan omroep RTV Rijnmond. Hij veroordeelde de coup. Dat het leger geweld gebruikt tegen het eigen volk is „not done”, zei hij. Je kan het niet eens zijn met Erdogan, maar daar is de stembus voor, zei hij ook.

Tot zijn verbijstering hoorde Yazir in september van dat jaar via het Turkse staatspersbureau dat hij op een zwarte lijst stond, een lijst van terrorismeverdachten. „In de dagen erna kwamen de verwijten: je zus was zeker in Turkije om de coup te organiseren. Dat soort complottheorieën.” Maar de dreigementen werden frequenter en harder nadat Sabah hem had beschuldigd, zegt hij.

Sabah (1985), wat Morgen betekent, is invloedrijk. De krant is eigendom van de Turkuvaz Media Group en de topman van Turkuvaz is Serhan Albayrak, broer van de schoonzoon van president Erdogan.

Naar Turkije reizen is geen optie meer, zegt Yazir. Zelfs bellen is een risico

De berichtgeving werd ook overgenomen door andere media, vertelt Yazir: „Ik heb thuis mensen op de bank gehad die zeiden: goh Turan, wij kennen jou van dichtbij. Maar als we dit soort berichtgeving een, twee, drie keer zien, krijgen wij ook een soort dubieus gevoel van: zou het? Dat hakt er even in, zulke reacties van mensen die je goed kennen.

„Je kinderen worden vanaf dag één met zo’n situatie geconfronteerd en buitengesloten. Van de ene op de andere dag mochten zij niet meer met vriendjes spelen. En dat is nog steeds zo. En niet alleen mijn vrouw, maar ook mijn ouders zijn op allerlei manieren aangesproken. Als ze mensen op straat tegenkomen. Altijd onverwachts en onprettig.”

Naar Turkije reizen is geen optie meer, zegt Yazir. Zelfs bellen is een risico. Voor de zekerheid belt het gezin-Yazir soms met prepaidkaarten naar Turkije; je weet nooit of een lijn niet wordt getapt. „We moeten met alles rekening houden.”

Uiteindelijk zal de democratie in Turkije zich corrigeren, denk ik

Turan Yazir

Ook als ondernemer – Yazir is personeelsbemiddelaar– heeft hij schade geleden, zegt hij. „Als je net een bedrijf bent begonnen, moet je een netwerk opbouwen en ga je op kennismakingsgesprekken. Voordat je een afspraak hebt, is het eerste wat mensen doen: effe googlen. Ze gaan zich toch bedenken: moet ik wel zaken doen met die man? Ga ik daar last van krijgen of niet?

„Ik krijg zelfs berichten dat er dossiers over mijn persoon worden bijgehouden bij de Turkse instanties in Nederland. Zo ver gaat het. Of het allemaal waar is of niet weet ik niet, maar je hoort het wel. Je krijgt advies van mensen: ga niet naar drukke plekken. Vermijd de moskee, buurthuizen of verenigingen waar veel Turkse mensen aanwezig zijn. Dat advies volg ik nog steeds.”

Niet zielig

Inmiddels heeft Yazir de politiek verlaten, na bijna twintig jaar. Niet vanwege de dreigementen, maar omdat hij meer tijd voor zijn gezin en zijn bedrijf wil, zegt hij. „Ik wil niet zielig overkomen. Ik ben een rasoptimist. Dit alles heeft ook positieve effecten. Het heeft ons meer bij elkaar gebracht als gezin. Het heeft ons kracht gegeven, de band hechter gemaakt. We hebben ook een nieuwe vriendenkring, een nieuwe omgeving.

„Wij hadden een normaal leven. Dat is a-normaal geworden. We zijn nu een beetje gewend geraakt aan dat a-normale leven.”

Over de politieke ontwikkelingen in Turkije is hij bezorgd, maar ook hoopvol. „Uiteindelijk zal de democratie in Turkije zich corrigeren, denk ik. Maar wanneer, dat weet ik niet.”

    • Eppo König