De mentale strijd van Robin Haase

Wimbledon Robin Haase voert soms een gevecht tegen zichzelf. Maar dinsdag liet hij zien te zijn gegroeid. „Ik ben een heel ander mens dan vorig jaar.”

Robin Haase versloeg dinsdag in de eerste ronde op Wimbledon de Roemeen Marius Copil met 7-6, 7-5, 4-6 en 7-6. Foto Sean Dempsey/EPA

Psychologen deden er aan mee, hr-medewerkers. En hij, als tennistrainer. Raymond Knaap, coach van Robin Haase, was er 200 tot 250 uur aan kwijt: de cursus tot ‘life coach’ die hij volgde in Amsterdam. Begin vorig jaar rondde hij de opleiding af. Hij deed het om zich te verbreden, spelers beter te kunnen helpen. Meer te zijn dan alleen tennistrainer.

„Een life coach pakt alle aspecten aan die je in het leven tegenkomt”, zegt Knaap, die in het verleden bij de tennisbond werkte en ook Igor Sijsling coachte. „Gebrek aan zelfvertrouwen, iemand die zijn grenzen niet durft aan te geven, iemand die verloren raakt in zijn werk. Dat soort dingen.”

Knaap (41) vertelt het in de brandende zon, bij het centercourt op Wimbledon. Windvlagen trekken over het tennispark. Zijn pupil – en werkgever – Haase heeft net op de kleine, intieme baan vijf de Roemeense nummer 94 van de wereld Marius Copil in een weinig verheffende partij verslagen: 7-6, 7-5, 4-6 en 7-6. Het is de eerste overwinning van Haase op een grand slam sinds Roland Garros vorig jaar.

We spreken over het mentale aspect waarin Knaap de tennisser Haase onder meer probeert te ondersteunen. Als life coach, zegt Knaap, heeft hij zich bijvoorbeeld ontwikkeld „in het stellen van vragen, iemand laten praten, iemand zelf dingen laten ontdekken.”

Knaap, sinds augustus 2016 coach van Haase: „Die technieken gebruik ik wel eens om hem te helpen om inzicht in zichzelf te krijgen, in bepaald gedrag bewuster te maken, waardoor je dat gaat herkennen, en ander gedrag kan inzetten.”

Knaap: „Robin kan soms onder druk, of als hij wat nerveuzer wordt, bezig zijn met randzaken [tijdens wedstrijden]. Iedereen heeft daar zijn eigen dingen in. We zijn ermee bezig om daarin te zorgen voor stabiliteit.”

Gefrustreerd

Ruim een maand terug werd – door de buitenwacht – tijdens Roland Garros getwijfeld aan de mentale weerbaarheid van de 31-jarige Haase, de nummer 43 van de wereld. In zijn partij tegen de Belgische toptienspeler David Goffin speelde hij drie sets uitstekend, maar verloor uiteindelijk, nadat hij onder meer klaagde bij de umpire en de hoofdscheidsrechter dat de wedstrijd niet werd afgebroken vanwege invallende duisternis. In de laatste twee sets won hij slechts een game – mede doordat Goffin op stoom was gekomen.

Van de zijkant leek hij zich door eigen toedoen uit de wedstrijd te hebben gespeeld. Haase stelde zelf dat hij er „mentaal elk punt” had gestaan. Ook op andere graveltoernooien, onder meer in Estoril en Marrakesh, raakte hij gefrustreerd over verschillende zaken op en rond de baan en verloor hij twee keer in de eerste ronde van lager gerankte spelers.

Maar goed, dat was eerder dit seizoen – hoe staat het er nu voor? Het is een proces van de lange adem. Al voor de samenwerking met Knaap werkte hij veel aan het mentale gedeelte, vertelt Haase dinsdag na zijn zege. De laatste tijd zijn ze er „misschien iets intensiever” mee bezig.

Naar eigen zeggen heeft hij zich op dit gebied ontwikkeld. „Toen ik met Raymond begon, en ik dan een break tegen kreeg, stortte eigenlijk mijn wereld in. Want ja: ik heb geen perfecte wedstrijd gespeeld, en dan werd ik gek. Dat gebeurt nu niet meer. Sinds ik met Raymond werk zijn er ongelofelijk veel aspecten van het mentale [gedeelte] verbeterd.”

Hij won dit seizoen twee wedstrijden na matchpoints tegen, zegt Haase, om aan te geven dat hij op dit vlak gegroeid is.

Haase: „Ik kom continu terug van een set en een break achter. Als je puur naar dat aspect kijkt, ben ik een heel ander mens dan vorig jaar, of misschien wel de afgelopen twee, drie jaar. Dat is natuurlijk een ongelofelijk mentaal aspect. Ik bedoel het niet lullig, maar dat ziet eigenlijk niemand. Terwijl: dat is iets waar wij zo hard aan hebben gewerkt.”

Voorbeeld, van dinsdagmiddag. Begin vierde set heeft Haase het moeilijk, hij staat een break achter, hij lijkt de grip op de wedstrijd even kwijt te raken na een 2-0 voorsprong in sets tegen Copil, die nog nooit een wedstrijd won op Wimbledon. Lichte irritatie is te zien bij Haase. „Alles lukt, alles lukt”, roept hij over de ballen van Copil.

Hij doet het om zichzelf een beetje op te naaien, vertelt hij later. „Ik word expres boos op mezelf. Zoiets van: slá die bal. Zo gebruik ik die emotie juist voor het positieve.” Gecontroleerd boos zijn, noemt hij het. Het is zoeken naar die balans: soms gaat dat goed, soms minder. Nu ging het goed. Hij breekt terug en wint de vierde set – en daarmee de partij – via een tiebreak.

Nu Nick Kyrgios

Knaap is tevreden. Over die vierde set: „Op een gegeven moment kiest hij ervoor om toch ander gedrag in te zetten. In het verleden had hij wel eens dat hij daarin bleef hangen. Vandaag zie je dat hij dat goed oppikt en er staat en domineert.”

Knaap: „Er zit groei in, het gaat echt beter. Ik vind dat hij veel beter knokt dan voorheen. Dat levert ook wedstrijden op. Over die partij tegen Goffin [op Roland Garros] kan je misschien zeggen: dat leek allemaal wat minder, maar het gaat niet in een vlakke lijn. Het gaat met ups en downs. Vandaag is een up.”

Donderdag wacht in de tweede ronde een volgende, meer complexe test: het talentvolle, Australische enfant terrible Nick Kyrgios.

    • Steven Verseput