Leenstelsel voor inburgeraars wordt afgeschaft

Vanaf 2020 zijn gemeenten verantwoordelijk voor de bekostiging van inburgeringscursussen. Asielmigranten hoeven deze dan niet meer zelf te zoeken.

Makers Unite maakt tassen uit zwemvesten van vluchtelingen. De organisatie brengt Amsterdammers en nieuwkomers samen. Foto Koen van Weel/ANP

Vanaf 2020 hoeven asielmigranten niet langer hun eigen inburgeringscursus te zoeken. Het leenstelsel waarmee zij dat nu bekostigen, wordt dan afgeschaft. Dat heeft minister Wouter Koolmees (D66, Sociale Zaken en Werkgelegenheid) maandag bekendgemaakt. Gemeenten krijgen vanaf 2020 weer de verantwoordelijkheid over de inburgering van nieuwkomers.

Het inburgeringsstelsel is de afgelopen jaren vaak onderwerp van discussie geweest. Koolmees erkende eerder al dat de huidige aanpak niet werkt. Sinds een wetswijziging van 1 januari 2013 zijn asielmigranten verantwoordelijk voor hun eigen inburgeringscursus. Ze krijgen daarvoor een lening van 10.000 euro. Daarmee moeten ze de inburgeringscursus betalen, die zij zelf uitzoeken.

Inburgeringsvoorwaarden

Er worden voorwaarden gesteld waaraan asielmigranten binnen drie jaar moeten voldoen, zoals een vereist taalniveau. Maar uit onderzoek van onderzoeksbureau Significant in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken bleek eind juni dat het zelf regelen van de inburgering voor velen een te lastige opgave is. Bovendien schiet de maatschappelijke begeleiding vaak tekort.

Politiek filosoof en jurist Tamar de Waal onderzocht twintig jaar Nederlandse inburgering: ‘Het heeft een heel perverse kant.

Een eerder rapport liet zien dat slechts eenderde van de inburgeraars binnen drie jaar aan de voorwaarden voldoet. Degenen die het niet tijdig halen krijgen een boete, en de verstrekte lening wordt dan in principe omgezet in een schuld. Dat gebeurde bij 16 procent van de 5.916 asielmigranten die in 2013 begonnen.

Taaleisen

In het nieuwe inburgeringsstelsel dat Koolmees aankondigt, zullen niet langer de asielmigranten, maar de gemeenten de inburgeringscursussen inkopen. Zo moeten malafide cursusaanbieders worden tegengegaan. Juist doordat inburgeraars de Nederlandse taal vaak slecht beheersen, is het voor hen lastig goede van slechte cursussen te onderscheiden.

Daarnaast gaan gemeenten voor alle inburgeraars een individueel inburgeringsplan maken. Omdat dit de kans op een baan vergroot, zullen hogere taaleisen worden gesteld aan nieuwkomers. In plaats van niveau A2 wordt niveau B1 een vereiste voor afronding van de inburgering.

Tegenover de extra begeleiding die het nieuwe stelsel biedt, staat dat inburgeraars die zich onvoldoende inzetten „vaker en sneller te maken krijgen met sancties, zoals een boete”, aldus Sociale Zaken. „Het doel is dat nieuwkomers meteen aan het werk gaan en ondertussen de taal leren.”

Correctie (2 juli 2018): In een eerdere versie werd gesuggereerd dat een lening bij inburgeraars wordt omgezet in een schuld als de voorwaarden voor inburgering gehaald worden. Dit is zo als de voorwaarden niet gehaald worden.

    • Kasper van Laarhoven