Compromis tussen Merkel en Seehofer, maar vertrouwen is aangetast

Duitsland

De strijd tussen CDU en CSU over vluchtelingenbeleid is voorlopig bezworen. Maar het onderlinge vertrouwen is door de crisis aangetast.

Minister Seehofer na het overleg met bondskanselier Merkel.Foto Michael Sohn/AP

Het hoog opgelopen conflict tussen de Duitse coalitiepartijen CDU en CSU over het vluchtelingenbeleid is maandagavond opgelost. Dat maakte minister van Binnenlandse Zaken en CSU-leider Seehofer maandagavond bekend. Seehofer, die eerder had gedreigd met aftreden, zei dat hij nu kan aanblijven.

Merkel zei dat ze tevreden is.

Lees ook: Duitse minister Seehofer blijft aan na compromis met Merkel

De derde coalitiepartner, de SPD, had maandagavond nog niet met het compromis ingestemd. Daardoor bleef onduidelijk of de regering-Merkel nu uit de gevarenzone is.

De hele maandag zochten CDU en CSU een uitweg uit hun bittere conflict. De meeste betrokken politici sloegen na de escalatie van de afgelopen dagen maandag een matigende toon aan. Maar met getergde uitspraken gooide Seehofer maandagmiddag weer olie op het vuur.

Seehofer had zondag, in een besloten CSU-overleg, gezegd dat hij ontevreden was over de afspraken die bondskanselier Merkel vorige week op een EU-top in Brussel had gemaakt. In de bijeenkomst, die tot diep in de nacht duurde, kondigde hij aan zijn ministerschap en leiderschap van de partij te zullen opgeven.

Asielzoekers

Later die nacht kwam hij daarop terug en verklaarde hij dat hij terug zou treden als Merkel hem niet tegemoet kwam in het conflict over toelating van asielzoekers. Dat kwam neer op een ultimatum. Voor Merkel was het risico hiervan dat een vertrekkende Seehofer kon leiden tot vertrek van de hele CSU uit de coalitie, waarmee die haar meerderheid zou verliezen.

Wolfgang Schäuble (CDU), veteraan van de Duitse politiek, voorzitter van de bondsdag en gerespecteerd in beide partijen, bracht Merkel en Seehofer maandag bijeen voor een gesprek om hen te doordringen van het belang een breuk tussen de twee zusterpartijen af te wenden.

Daarna kwamen Merkel en Seehofer, elk vergezeld van zes partijgenoten, bij elkaar om in een soort ‘verzoeningsbijeenkomst’ naar een compromis te zoeken. Seehofer staat er als minister van Binnenlandse Zaken op, om asielzoekers die al in een ander Europees land geregistreerd zijn meteen aan de grens terug te sturen.

Merkel is daar tegen. Zij vindt dat problemen zo op andere landen worden afgewenteld en streeft naar een Europese oplossing. Had Seehofer zijn voornemen tegen haar zin doorgezet, dan had zij hem kunnen ontslaan.

Verbitterd

Kort voor de ‘verzoeningsbijeenkomst’ verscheen een interview van Seehofer met de Süddeutsche Zeitung, waaruit bleek hoe ernstig het vertrouwen geschaad is. „Ik laat me niet ontslaan door een kanselier die alleen kanselier is dankzij mij”, zei hij. Seehofer, die de crisis zelf heeft aangejaagd, noemde de situatie waarin hij terecht gekomen is „onvoorstelbaar”. Doelend op Merkel zei hij: „De persoon die ik in het zadel heb geholpen, gooit mij eruit.”

Het bereikte compromis zou de vestiging behelzen van uitzetcentra aan de grens, die een status zouden krijgen vergelijkbaar met transitzones op luchthavens.

    • Juurd Eijsvoogel