Gemeenten handhaven gasverbod

Nieuwbouwwoningen Nu aardgasvrije nieuwbouw sinds deze maand verplicht is, laat vrijwel geen enkele grote gemeente de ruimte voor uitzonderingen.

Een ruime meerderheid van de twintig grootste gemeenten van Nederland wil het verbod op aardgasaansluitingen bij nieuwbouwwoningen, dat per 1 juli is ingegaan, direct handhaven. Uit een rondgang blijkt dat zeventien van de twintig gemeenten zeggen geen gebruik te maken van de mogelijkheid om na 1 juli bij nieuwbouwprojecten toch gas aan te sluiten. Daarmee komen de plannen van het kabinet om Nederland in 2050 aardgas- en CO2-vrij te maken een stap dichterbij, en kan de gaswinning in Groningen sneller stoppen.

De opstelling van de grote gemeenten staat haaks op de kritiek vanuit de bouwsector op het per 1 juli ingevoerde verbod op aardgasaansluitingen. De ban stond eerst gepland voor 1 januari 2019, maar werd een half jaar naar voren gehaald na de aardbeving in Zeerijp. Bouwers noemden het verbod „overhaast” en vrezen voor extra kosten en vertraging bij projecten. Volgens marktanalist Bouwtrend zijn er bijna tienduizend woningen ontworpen mét een gasaansluiting, maar die hebben daarvoor geen vergunning gekregen. De meerkosten om die huizen toch gasvrij te verwarmen, kunnen volgens Bouwtrend oplopen tot 10.000 euro per woning.

Uitzonderlijke gevallen

Sinds 1 juli worden in principe alleen nog vergunningen verstrekt aan aardgasvrije nieuwbouwwoningen. Er is echter een regeling die gemeenten in uitzonderlijke gevallen toch de mogelijkheid biedt projecten of nieuwbouwwijken aan te sluiten op aardgas. Dat mag bij technische ‘onmogelijkheden’, in het geval van hoge extra kosten, of als het niet-aansluiten van aardgas andere plannen voor het aardgasvrij maken van huizen doorkruist.

Tot 1 januari 2019 mogen gemeenten ook een uitzondering maken als er anders te veel vertraging ontstaat in de bouwplannen, of als het moeilijk is aan de bouwmaterialen te komen. Maar nu het verbod in werking is getreden, zeggen zeventien gemeenten niet van plan te zijn uitzonderingen toe te passen.

Een woordvoerder van Zaanstad zegt dat nieuwbouw vanaf afgelopen zondag „100 procent aardgasloos” wordt. Zaanstad is net als een aantal andere gemeenten, waaronder Utrecht, Nijmegen, Haarlemmermeer en Groningen, al langer bezig om aardgasloze nieuwbouw te stimuleren. „We zijn al ruim een jaar bezig om te beginnen met wat per 1 juli verplicht wordt.”

Negen gemeenten zeggen niet voornemens te zijn uitzonderingen toe te staan, maar laten de optie wel open. Zoals Zoetermeer, dat met een projectontwikkelaar heeft gesproken die van plan was een beroep op de uitzonderingsregels te doen. „Na overleg met de gemeente heeft deze ontwikkelaar toch voor gasloos gekozen”, zegt een woordvoerder. Tilburg stelt het „per project te bekijken”. Groningen wil uitzonderingen op het gasaansluitverbod alleen overwegen als tijdelijke oplossing.

Van de drie gemeenten die niet uitsluiten uitzonderingen te maken, gaat alleen Almere ervan uit dat er „beperkt gebruik gemaakt zal worden” van de regeling. „Voor een aantal woningen is aanpassing van de plannen niet tijdig meer mogelijk”, zegt een woordvoerder. Voor ’s-Hertogenbosch is het nog „te vroeg” is om er iets over te zeggen en Rotterdam kon, zo vlak na het vormen van een nieuw college, ook niets zeggen over eventuele uitzonderingen.

De Vereniging van Nederlandse Gemeenten schat desgevraagd dat uiteindelijk ten minste enkele tientallen van de 380 Nederlandse gemeenten gebruik zullen maken van de uitzonderingsregels.

    • Sam de Voogt