AfD is overstag en aast met Erasmus toch op subsidie

Hoe alternatief is de Alternative für Deutschland? De oppositiepartij toont zich  mainstream door zich volgens goed gebruik in Duitsland te laten bijstaan door een zwaar gesubsidieerde stichting.

Een stemming op het AfD-congres zaterdag. Foto Daniel Kopatsch / EPA

Eigenlijk is de Duitse oppositiepartij AfD fel tegen door de staat gesubsidieerde wetenschappelijke bureaus van politieke partijen. Maar nu heeft ze besloten zich voorlopig tóch door zo’n stichting te laten bijstaan – en nog wel één genoemd naar de grote, in de vijftiende eeuw te Rotterdam geboren humanist Desiderius Erasmus. Het kan de partij veel geld opleveren.

Voor ‘aan partijen verwante stichtingen’ zijn in Duitsland grote subsidiebedragen beschikbaar. In 2017 ontvingen de stichtingen van SPD, CDU, CSU, Die Linke, de Groenen en de FDP bij elkaar 581 miljoen euro. Ze kunnen het geld gebruiken voor democratische vorming in binnen- en buitenland, opleiding van jong talent en politiek en maatschappelijk onderzoek.

’70 miljoen per jaar’

In het beginselprogramma van de AfD uit 2016 staat nog dat de partijen met zulke wetenschappelijke bureaus de staat uitbuiten. Het zou een verkapte vorm van partijfinanciering zijn, die in strijd is met de grondwet.

Maar zaterdag besloot het AfD-partijcongres dat zij het zich niet kan veroorloven deze geldstroom aan zich te laten voorbijgaan. In elk geval niet zolang de andere partijen beschikken over bureaus en de bijbehorende subsidie.

Vanaf de volgende zittingsperiode van de bondsdag kan de Erasmus-stichting in aanmerking komen voor 70 miljoen euro per jaar, schat de Frankfurter Allgemeine Zeitung. De krant vraagt zich af of er dan aan universiteiten beurzen verstrekt zullen worden voor onderzoeksplaatsen en congressen over ‘omvolking’ en ‘criminaliteit door buitenlanders’.

Lees meer over de partij: De AfD? Die heeft vele gezichten

Stresemann

Meerdere stichtingen hoopten door de AfD aangewezen te worden als wetenschappelijk bureau. De in 2015 opgerichte Desiderius Erasmus Stichting, geleid door voormalig CDU-bondsdaglid Erika Steinbach, concurreerde met de Gustav-Stresemann Stiftung, genoemd naar de gelijknamige staatsman uit de Weimar-Republiek.

‘Erasmus’ kreeg zaterdag de meeste stemmen, mede omdat de nazaten van Stresemann met juridische actie dreigen als de AfD zich verbindt met de naam van hun voorvader. Troost voor AfD-kritische Erasmus-bewonderaars: aIs die juridische strijd is opgelost, wil de partij de stichting alsnog naar Stresemann noemen.

    • Juurd Eijsvoogel