De pelikaan in de gracht

Dieren

Net toen de pelikanen in Artis gekortwiekt werden, ontsnapte er één. „Drie vleugelslagen en weg was hij.”

Foto Martine Kamsma

Een pelikaan, in het gras naast het fietspad op de Amsterdamse Sarphatistraat, achter Artis. Van een afstandje leek het nog een zwaan, maar met zijn snavel zo groot als een heggenschaar was het onmiskenbaar een roze pelikaan. De aandacht van voorbijgangers bracht hem niet van zijn stuk. Maar toen een scooter naderde, maakte hij zich met een paar flinke slagen uit de veren, om even verderop te landen in de gracht bij het Entrepotdok. Ook daar weer: geen enkele angst voor mensen – bij de vijver thuis zag hij die soort ook vaak van dichtbij. Maar een bootje dat in zijn richting kwam, deed hem opnieuw zijn machtige vleugels uitslaan en soeverein klapwiekend vloog hij over de pakhuizen in noordelijke richting. De Dierenambulance, die al onderweg was, moest het doen met de laatste aanwijzingen van de verslaggever ter plekke: „Hij vloog richting de Oostenburgergracht.”

Deze pelikaanuitbraak op vrijdag 29 juni was niet de eerste. Een jonge Pelecanus onocrotalus werd op een zondagmiddag in 2010 op het Muntplein gevangen. Een koloniegenoot vloog in 2011 naar Duitsland. Hij overleefde een lage vlucht over de snelweg bij Darmstadt, maar de klap van een windmolenwiek werd hem fataal. Een ramp voor de pelikaanpopulatie is een ontsnapte pelikaan niet – Artis heeft er meer dan vijftig. Maar voor een groepsdier, gewend aan een beschermd verblijf in een kleine vijver, moest het solo-avontuur toch bedreigend voelen. Artis waarschuwde dan ook het dier niet op te jagen. „Bel liever door waar je hem gezien hebt, dan kunnen ervaren verzorgers hem behoedzaam vangen”, zei vogelverzorger Maartje de Vries. Dus niet, zoals de leeuw van Annie M.G. Schmidt, door een kind met een klontje laten lokken en zelf naar Artis terugbrengen.

Lees ook: Waarom er altijd pelikanen ontsnappen uit Artis

De Vries was erbij toen de Pelikaan Zonder Naam (PZN) vrijdagochtend ontsnapte. „We waren wat later met kortwieken, vanwege het broedseizoen. We waren er net aan begonnen toen deze pelikaan wegvloog. Drie vleugelslagen en weg was-ie.” Op dat moment trad het ‘protocol ontsnapte dieren’ in werking: directie en hulpdiensten worden dan gewaarschuwd, verzorgers proberen het dier te volgen. Om 11.45 uur konden dierverzorgers hem – nadat een sprinter vol op de rem was gaan staan voor de PZN – bij station Muiderpoort van het spoor halen.

    • Martine Kamsma