‘Wij houden van introspectieve muziek, en een vleugje Bach’

Interview Âme

Een hallucinerende kunstinstallatie vormde de inspiratie van het nieuwe album Dream House van het Duitse dj-duo Âme. Zaterdag spelen ze op het festival Awakenings.

De ontmoeting van Frank Wiedemann (45) en Kristian Beyer (44) in de platenzaak van laatstgenoemde, bleek achttien jaar geleden de kickstart voor een gedeeld leven. Samen maken ze muziek onder de naam Âme en samen met dj Dixon richtten ze het befaamde Innervisions-label op in Berlijn. Hun eigen clubkraker ‘Rej’ (2005) met de dramatisch aanzwellende synthesizerakkoorden zette het label meteen op de kaart. In de tijd dat minimal domineerde in de Europese clubs, brachten de producers warmte, mystiek en emotie terug op de dansvloer. EP’s als Envision en Howling vingen perfect de trage zweterige sfeer van dansen in de ochtendschemer waar hun feesten synoniem voor werden. En nu is er eindelijk een album dat qua titel perfect aansluit: Dream House.

‘We got older’ antwoordt Beyer op de vraag waarom er vijftien jaar zat tussen hun eerste EP en dit studio-album. „Het was niet alsof we een album ‘moesten’ maken”, haast Wiedemann zich te zeggen. „Maar eerder konden we niet de juiste sfeer vinden”, vult Beyer aan. „Dit was het juiste moment.”

Tussendoor kregen ze gezinnen en tourden ze de wereld rond. Wiedemann trad op als ‘Howling’ met singer songwriter ‘Rhy X’ en als Schwarzmann met Henrik Schwarz; Kristian Beyer draaide ieder weekend in een andere club of op een festival, zoals dit weekend tijdens Awakenings.

Hybride set

Ze hebben de dynamiek van een getrouwd stel als ze aanschuiven in het Lloyd Hotel in Amsterdam. Ze maken elkaars zinnen af; steken elkaar de loef af met kleine grapjes. Kristian heeft net een dj-set in de Berlijnse club Berghain achter de rug; Frank heeft live opgetreden op DGTL. Later dat weekend zullen ze het festival afsluiten met een hybride set zoals dat duet tussen instrumenten en draaitafels heet: Beyer in de rol van dj, Frank achter laptop en drumcomputers.

Zo doen ze het al twintig jaar. Als je ‘Âme’ op een line-up ziet staan, weet je nooit precies wat je krijgt. Soms komen ze samen; vaker treden ze alleen op. Maar daar komt nu verandering in. Op Lowlands spelen ze de nieuwe hybride live show ‘Âme II Âme’, die hoort bij hun nieuwe album.

Pas drie jaar geleden konden ze elkaar vinden in een algemeen idee. „De gedachte was een luisterplaat te maken, het moest meer zijn dan een collectie clubhits”, legt Beyer uit. Kunstinstallatie Dream House (1993) werd het vertrekpunt. Ze bezochten de meditatieruimte voor overprikkelde New Yorkers die kunstenaar Marian Zazeela en muzikant La Monte Young creëerden in hun appartement in Tribeca meerdere keren.

Beyer: „Je gaat zitten op een bankje. Twee lampen creëren een LSD-effect in je hersenen. Rood en blauw licht worden samen magenta. Of tenminste, dat maken je hersenen ervan. Ondertussen gaat een soundscape de ruimte rond. De eerste keer zat ik er uren. Ik voelde de tijd niet eens voorbijgaan. Op een gegeven moment schuifelde La Monte Young voorbij op zijn Birkenstocks en zei ‘hallo’. Amazing.”

Ze kwamen er meerdere keren terug. Later maakten ze een folder aan met muziek die hen inspireerde: Beyers favoriete Brian Eno-album (Another Green World), jazz van Weather Report (Wiedemanns favoriete plaat), krautrock van Can! en minimal elektronica van Stockhausen. Toen ze de folder daarna hadden opgeruimd, bleven er nummers met een bepaalde intensiteit over die hen deden denken aan de sfeer in de kunstinstallatie. Beyer: „We probeerden hetzelfde te doen als de krautrockbands indertijd. Zij werkten onafhankelijk van elkaar, maar ze hebben een bepaalde sfeer gemeen. Wat die gemene deler is? Die gaat volgens mij best ver terug in de Duitse muziekgeschiedenis. Romantisch is niet per se het juiste woord, eerder melancholisch of beladen.” Wiedemann: „Het is reflectieve, introspectieve muziek. Met af en toe een beetje Bach.”

Toen ze het eens waren over de basis, maakten ze eerst samen schetsen voor de nummers in de studio. Wiedemann, die opgroeide in de jazzclub van zijn ouders en drumde vanaf zijn achtste, werkte die schetsen verder uit als Beyer aan het draaien was. Beyer kwam terug uit de club met een frisse blik. Na iedere studiosessie maakten ze samen een schifting.

Wat overbleef is een zorgvuldig geconstrueerde hommage aan hun muzikale erfgoed. Er staan instrumentele nummers met epische loops en melancholische gitaarakkoorden die zo uit een dj of live set van het duo zouden kunnen komen (Positivland, Heliconica). Ook staan er liedjes op met een meer traditionele songstructuur waarvoor ze samenwerkten met een hele trits muzikanten.

Politiestem

Artiesten met wie ze een persoonlijke click hadden, stuurden ze de nummers toe. Zo gaf Gudrun Gut de track ‘Gerne’ een compleet nieuwe richting met haar duister fluisterende politiestem. Beyer: „Zij stond met haar band Malaria! aan de basis van alles. Als iemand Berlijn in de jaren tachtig belichaamt is zij dat.” Ze gaf de track precies het juiste zetje, zegt Beyer, al is zijn zevenjarige dochter het niet met hem eens, lacht hij. „’Deze niet’, zegt ze als de track voorbij komt. ‘Deze is eng!”

„Ik heb een zwakke plek voor zangers die eigenlijk geen zanger zijn,” zegt Wiedemann. Toch staat er ook een nummer op dat bijna verdrinkt in de autotune: de bijdrage van ‘gender bending’ artiest Planningtorock. „Dat is wat zij nou eenmaal doet,” verdedigt Wiedemann zich. „Ik hoop ergens dat mensen het nummer lelijk vinden”, vult hij aan. „Het moet schuren en verwarren: is het nou een man of vrouw die zingt?”

Sommige bijdragen ontstonden spontaan. Wiedemann vroeg Jens Kuross het nummer ‘Give me your Ghost’ te zingen tijdens een break in hun tour met ‘Rhy X’ toen een vriendin onverwachts in een coma terecht kwam. Het slepende nummer klinkt alsof het is bedoeld om in een hoekje van de dansvloer op te gaan huilen. Wiedemann: „We wilden haar en haar vriend hoop geven. We wilden zeggen: ga niet weg, blijf bij ons.”

De enige track op het album die is gebaseerd op een sample is opgedragen aan Wiedemanns moeder, die overleed tijdens het maakproces. „Zij was bevriend met Weather Report-oprichter Joe Zaniwul en kookte regelmatig voor hem,” vertelt hij. „De track ‘No War’, met het zingende kinderkoor, is gebaseerd op hun nummer ‘The Orphan’. Het is de allereerst plaat die ik van mijn ouders op vinyl kreeg. Toen was ik vier.”

Zo is Dream House een collage van hun gedeelde invloeden. Het was nooit bewust de bedoeling om hun Duitse muziekgeschiedenis te herinterpreteren, benadrukt Beyer. Hij citeert Can! drummer Holger Kurzweil. „Stockhausen leerde hem alles over regels te vergeten. Daarna begon hij opnieuw, maar na afloop ontdekten ze toch een soort regelmaat in de nummers. Zo ging het ook bij ons. Het was iets intuïtiefs.”

Dream House is nu uit. Kristian Beyer draait zaterdag als Âme op festival Awakenings. Op Lowlands spelen ze samen hun nieuwe hybride set: Âme II Âme.
    • Rolinde Hoorntje