Opinie

    • Arjen Fortuin

Weinig NPO-programma’s halen het niveau van Andere tijden en Tegenlicht

Zap Ze weten bij de NPO echt wel wat hun beste programma’s zijn, ze doen er alleen precies het verkeerde mee. Ondertussen duikt PowNed-sterreporter Rutger Castricum plots weer op.

Rutger Castricum laat zich vervoeren in Druk! (PowNed)

Nadat eerder duidelijk werd dat Brandpunt+ door de publieke omroep op de verdwijnlijst was gezet, bleek donderdagochtend dat ook Andere tijden (halvering uitzendingen) en Tegenlicht (30 procent korting) op de nominatie staan om te bloeden voor de bezuiniging van 62 miljoen die voortvloeit uit de weigering van minister Slob om teruglopende reclame-inkomsten te compenseren.

Lees ook: NPO zet bijl in journalistieke programma’s

Ze weten bij de NPO dus best wat hun beste programma’s zijn, ze doen er alleen precies het verkeerde mee. Misschien zit er een cunning plan achter: dreigen met aantasting van uitstekende journalistieke programma’s, om zo het verzet tegen de hele bezuiniging aan te wakkeren. Als dat het plan is, is het spelen met vuur.

Bezuinigen is ingewikkeld, zeker in een stelsel met wat de facto een halfcommerciële publieke omroep is. Misschien beschouwt de NPO-leiding zich als burgemeester in oorlogstijd, maar met deze burgemeesters heb je, vrees ik, helemaal geen oorlog meer nodig.

Intussen gaan de uitzendingen gewoon door en duikt PowNed-sterreporter Rutger Castricum plotseling weer op. Een van de laatste dingen die ik van hem zag was een interviewtje uit september waarin Kamerlid Jan Paternotte Castricum aansprak op de hoogte van zijn salaris. Van schrik leek hij van het scherm verdwenen.

Tot deze maand. Eerst begon de door Ahmed Aboutaleb bejubelde reeks Marokko op 1, over Marokkaanse Nederlanders die het WK volgen. Heel opzienbarend was het niet – en het was sneu dat het team zo zwak presteerde – maar het was goed om te zien dat Castricum een belangstellende interviewer in zichzelf wist te ontdekken. Het leverde interessante en vaak prettig getoonzette gesprekken op, al cirkelden die wel eindeloos rondom de vraag hoe Marokkaans of juist Nederlands de ondervraagden zich voelden.

Blessuretijd van het tv-seizoen

Zondag volgt nog een slotaflevering van Marokko op 1, maar donderdagavond was daar alweer het volgende PowNed-product met Castricum aan het stuur. Druk! is een programma (en niet het eerste) over burnout. Als hij in de blessuretijd van het tv-seizoen maar niet overwerkt raakt!

Een van de mensen die Castricum voor het programma volgde, vroeg hem in beeld naar zijn eigen stress. Wanneer had hij voor het laatst met zijn blote voeten in een plas gelopen? De presentator reageerde opmerkelijk ontwijkend op de vraag door iets te zeggen over „dat iedereen wel perioden met meer stress heeft” – ontwapenend. In het laatste shot van Druk! zien we de benen van een man die met volle kracht in een bosplas springt.

Er zit niets onconventioneels aan Druk!, dat een reeks portretten is van mensen die diep in de ratrace zitten of zich er juist verre van houden, zoals een fulltime kluizenaar en een jong gezin dat zelfvoorzienend wil leven in hun eigen ‘voedselbos’ – wat mij trouwens een uitgesproken stressvol bestaan lijkt.

Onrustbarend was het verhaal van de vrouw die op de Zuidas getroffen werd door een burnout, er daarna nog een kreeg en nu de baas is van een snelgroeiend bedrijf ‘Bye bye burnout’, dat coaches opleidt. Binnen vijf jaar wil ze zakenvrouw van het jaar zijn, zegt ze resoluut. Je houdt je hart vast.

Wat Rutger Castricum doet in Marokko op 1 en Druk! is tekenend voor veel publieke programma’s: best leerzaam, best onderhoudend, best nuttig. Maar ook: bij lange na niet het niveau van Andere tijden, Tegenlicht en andere programma’s om echt trots op te zijn.

    • Arjen Fortuin