Opinie

    • Michel Kerres

Wat gaan Trump en Poetin na de NAVO-top bekokstoven?

De NAVO-top staat in het teken van Trump, hoorde Michel Kerres. Hoe zal hij zich opstellen? En wat te denken van zijn top met NAVO-tegenstander Poetin?

Nederlandse militairen voor vertrek uit Eindhoven naar Mazar-i-Sharif, Afghanistan. Foto Koen van Weel, ANP

In de eerste weken van de nieuwe president verzuchtte New York Times-columnist Jim Rutenberg dat „Trump alle zuurstof in de media opzuigt”. Er was, constateert Rutenberg in de documentaire The Fourth Estate, geen ruimte voor een ander verhaal.

We zijn nu 18 maanden verder en Rutenbergs stelling geldt nog steeds. Net bekomen van Trumps diplo- kladderadatsch op de G7 in Canada en het bizarre Trump/Kim-duet in Singapore maken VS en bondgenoten zich op voor de NAVO-top, op 11 en 12 juli in Brussel. Ook daar dreigt Trump weer alle zuurstof weg te zuigen.

Er is veel te bespreken. Er moet een kleine missie komen in Irak, meer aandacht voor hybride oorlogsvoering en terrorismebestrijding én er ligt een plan om snel extra troepen naar het oosten te schuiven, mocht dat nodig zijn. De Amerikaanse minister van Defensie Jim Mattis wil dat de NAVO in 2020 in staat is binnen 30 dagen, 30 bataljons landstrijdkrachten, 30 eskaders vliegtuigen en 30 schepen in stelling te brengen tegen Rusland om Polen en de Baltische staten te beschermen. De NAVO krijgt nieuwe hoofdkwartieren in Ulm en Norfolk. De staf groeit, de besluitvorming moet sneller en logistieke obstakels bij transport van militair materieel moeten uit de weg geruimd worden.

Maar boven alles hangt de vraag: wat zal Trump doen? „Een demonstratie van eenheid is van fundamenteel belang, zeker na de G7”, zei NAVO-oudgediende Jamie Shea deze week op een symposium van de Atlantische Commissie in Den Haag. Shea is een vrolijke man, maar hij legt de lat wel érg hoog.

Trump gaat hoe dan ook een punt maken van het feit dat veel NAVO-landen, waaronder Nederland, niet genoeg geld uitgeven aan defensie. NAVO-ambassadeur Marjanne de Kwaasteniet erkende op het symposium dat Nederland de NAVO-doelstelling – 2 procent van het bbp in 2024 – hoogstwaarschijnlijk niet gaat halen. Nederland geeft jaarlijks ruim 9 miljard uit – 1,2 procent. Om de norm te halen zou er 7 miljard bij moeten. Maar de Nederlandse uitgaven stijgen en Nederland draagt regelmatig bij aan internationale missies, zoals in Afghanistan. Het glas is halfvol, aldus de Kwaasteniet.

Trump is geen man van halve glazen. Op de Amerikaanse ambassade in Wassenaar houdt de diplomaat Kenneth Gardner de Nederlandse defensie-inspanning in de gaten. Als hij aan Washington meldt dat Nederland meer uitgeeft en overigens ook bijdraagt aan missies, krijgt hij steeds hetzelfde antwoord: niet genoeg. Gardner constateerde ook dat toen de defensie-uitgaven omhoog gingen een kiezersopstand uitbleef. Weerstand bij het electoraat is geen argument tegen hogere defensie-uitgaven, weet Washington nu. Premier Rutte moet nog snel een list verzinnen voordat hij maandag bij het Witte Huis aanbelt.

Trump hééft dus een reden om ruzie te maken. Veel hangt af van de toon. Gaat hij weer met snoepjes gooien naar Merkel? Volgens analist Ian Bremmer zou hij snoepjes (aantal: 2, merk: Starburst) naar de kanselier hebben gegooid nadat hij stampvoetend had ingestemd met de G7-slotverklaring. Het verhaal gaat ook dat hij niet was voorbereid op de G7; dat zijn staf blij was dat hij de briefings over de top met Kim, twee dagen later, had gelezen. Die fout zullen ze niet nog eens maken.

Hoewel… vlak na de NAVO-top heeft Trump een ontmoeting met president Poetin, op 16 juli in Helsinki. Weer een man-to-man-gesprek met uitzicht op een fantastische deal! Wat gaat de ongekroonde koning van het NAVO-bondgenootschap daar bekokstoven met de man die met zijn assertieve optreden de NAVO nieuw leven heeft ingeblazen? Ik zou dát bovenaan de agenda van de NAVO-top zetten.

Redacteur geopolitiek Michel Kerres en Oost-Europa-deskundige Hubert Smeets schrijven hier afwisselend over de kantelende wereldorde.
    • Michel Kerres