Opinie

    • Caroline de Gruyter

Migratie wordt wél opgelost

In Spielfeld, een dorpje op de grens tussen Oostenrijk en Slovenië, hield de nieuwe ‘Puma’-grensbewakingseenheid van het Oostenrijkse leger en de politie deze week een oefening in crowd control. De ‘meute’ bestond uit migranten en vluchtelingen. Helikopters werden ingezet, politiehonden en pantserwagens. De oefening, ‘Pro Borders’, moest aantonen dat Oostenrijk nationale oplossingen heeft voor het migratieprobleem als Europese oplossingen uitblijven. Diverse scenario’s werden doorlopen, vooral die waarbij de meute al schreeuwend een run op de grenspost onderneemt.

Het zag er indrukwekkend uit. De ministers van Binnenlandse Zaken en Defensie, beide van de extreemrechtse regeringspartij FPÖ, waren er. Ze hadden tachtig journalisten uitgenodigd, voor wie een speciale tribune was gebouwd. De vluchtelingen en migranten werden speciaal voor de kijkers thuis ook in het Duits toegesproken. Videoclips van de ‘Puma’-oefening domineerden het eigen tv-kanaal van de FPÖ en de FPÖ-nieuwssite Unzensuriert, maar ook reguliere avondjournaals en krantensites.

Wat je niet zag en hoorde, is dat Spielfeld normaliter compleet verlaten is. Het dorp kreeg in 2015 plotseling internationale prominentie omdat hier, via een van de Balkanroutes, duizenden vluchtelingen per dag aankwamen. Dit leidde tot chaotische taferelen. Niemand is de beelden vergeten. In 2016 besloot de toenmalige regering daarom een echte grenspost te bouwen in Spielfeld, met dranghekken en gebouwen voor registratie en opvang. Ze liggen er verlaten bij. De Balkanroute is opgedroogd. Er was deze week geen vluchteling te bekennen. De ‘meute’ werd gespeeld door leerlingen van de politieacademie. Deze week werd bekend dat er 95 procent minder mensen Europa op irreguliere wijze zijn binnengekomen dan in 2015.

Deze spectaculaire daling heeft maar één oorzaak: EU-landen zijn het steeds meer eens over hoe ze immigratie willen aanpakken. Op de publieke bühne, zoals deze week in Spielfeld, ligt het accent constant op Europese verschillen. Op ruzies. Op wéér een dramatische crisis-top over migratie die een bom legt onder de EU. Maar het enige punt waarover EU-regeringsleiders het oneens zijn en blijven, is de Dublin-regeling over asielzoekers die bínnen de EU bewegen. Op alle andere issues waarover jarenlang ruzie is geweest, hebben Europese leiders meer consensus bereikt dan apocalyptische berichten suggereren. Véél meer.

Vijftien jaar geleden, toen Tony Blair voorstelde om ‘processing centers’ buiten de EU te vestigen, sloegen zijn collega’s hem zowat de schedel in. Hoe durfde die man! Nu lijkt iedereen het erover eens dat die centra er komen. De vraag is vooral nog wáár, en tegen welke prijs. Ook wil iedereen de buitengrenzen versterken en EU-agentschappen als Frontex uitbreiden.

Dat regeringen in Afrika worden gepaaid met ontwikkelingsprojecten en andere beloftes om illegalen en uitgeprocedureerde asielzoekers terug te nemen, is ook geen taboe meer. Zelfs in de harmonisatie van nationale asielwetgevingen (om asielshoppen te voorkomen) zit naar verluidt schot. En dan zijn er al die EU-landen die beginnen te begrijpen dat migranten niet op bootjes stappen als ze legale migratiemogelijkheden hebben. En dat wie werkvisa uitgeeft, zélf kan bepalen wie er komt. Zo komt legale migratie in beeld als deel van de oplossing. Van Finland tot Italië doen regeringen experimenten met legale seizoensarbeid. Tot tevredenheid van, bijvoorbeeld, de agrarische sector.

Europese landen zijn bezig greep te krijgen op het migratieprobleem. UNHCR is al aan boord om te zorgen dat ze geen internationale wetten schenden en het enigszins humaan houden. Als er weer iemand begint over het gevecht tussen verdedigers van de Willkommenskultur en de nationalististen met hun grensoefeningen: trap er niet in. Het is drama, opgevoerd door politici die zelf wel beter weten.

Caroline de Gruyter schrijft wekelijks over politiek en Europa.
    • Caroline de Gruyter