Wat Lily en Howick in Armenië wacht, blijft onduidelijk

Asiel De Armeense kinderen Lily en Howick, wier moeder vorige zomer werd uitgezet, moeten Nederland verlaten. Maar Justitie leeft de voorwaarden niet na.

Protest tegen de uitzetting van Lily en Howick, augustus vorig jaar. Foto Alexander Schippers/ANP

Ze worden mogelijk eind juli uitgezet naar Armenië, maar wat Lily (12) en Howick (13) daar te wachten staat, is onduidelijk. Justitie negeert strenge voorwaarden voor hun vertrek. Dat blijkt uit hun juridische dossier, in handen van NRC.

De kinderen kwamen vorige zomer in het nieuws toen ze op het punt stonden te worden uitgezet. Lily en Howick werden geboren in Rusland, groeiden op in Nederland, en moeten nu naar een land waar ze nooit geweest zijn. Hun ouders zijn in Armenië geboren, waardoor ook hun kinderen de Armeense nationaliteit hebben.

Psychologische hulp

Na jaren procederen over de asielaanvraag voor haar gezin werd hun moeder vorige zomer uitgezet. Haar kinderen waren toen niet thuis. Een rechter besloot vorige maand dat ze alsnog uitgezet mogen worden.

De Raad voor de Kinderbescherming, onderdeel van Justitie en Veiligheid, stelt harde voorwaarden voor hun vertrek. Dat gebeurt maar zelden, zegt kinderrechtenspecialist Carla van Os, verbonden aan de Rijksuniversiteit Groningen. De voorwaarden gaan onder meer over hereniging met de moeder, school en psychologische hulp. De Nederlandse overheid moet zorgen dat dit goed geregeld is als de kinderen in Armenië aankomen.

Maar wát hun in Armenië te wachten staat en wát er geregeld is, staat niet in het besluit tot uitzetting. En de Dienst Terugkeer & Vertrek (DT&V), die de terugkeer van uitgeprocedeerde asielzoekers begeleidt, negeert de voorwaarden ook. Dat vinden althans de Raad voor de Kinderbescherming, de stichting Nidos, die een tijd de voogdij over de kinderen had, en de advocaat van Lily en Howick. Het lijkt alsof de kinderen met „een gesloten envelop waarin een vertaald raadrapport zit” worden teruggestuurd, schreef de Raad eind april.

Andere voorwaarden

„Het is cru als de voorwaarden van de raad terzijde worden geschoven”, zegt Van Os. „Hun adviezen worden in andere juridische procedures vaak heel serieus genomen.”

Er is ‘niets’ geregeld voor de overdracht van de kinderen, klaagt Nidos

De DT&V gaat ervan uit dat de moeder straks in Armenië voor de kinderen kan zorgen, of dat ze anders naar een pleeggezin gaan. Maar, zegt hun advocaat Flip Schüller, vanwege psychische problemen kan de moeder waarschijnlijk niet direct voor hen zorgen. En dan moet ook aan de andere voorwaarden zijn voldaan, vindt hij: „Er moet goede hulp voor het gezin zijn in Armenië.” Hoe dat precies is geregeld, krijgen ze echter niet te horen van de DT&V.

Nidos vindt daarom dat ze de kinderen niet goed kan voorbereiden op hun vertrek. Omdat er „niets” is geregeld voor de overdracht van de kinderen, hulpverlening en toezicht, klaagde Nidos zelfs de Nederlandse staat aan. Uniek, volgens betrokkenen. Maar de klacht werd niet-ontvankelijk verklaard, omdat de moeder het ouderlijk gezag heeft.

Moeizame relatie

Daarop vroegen Lily en Howick in mei zelf asiel aan. Immigratiedienst IND wees de aanvraag af, maar er ligt nog een beroep. Schüller: „Het is vreemd dat in de asielprocedure niet is meegenomen wat hun bij aankomst in Armenië te wachten staat. Daar gaat het nu juist om bij asiel. Dat moet in het beroep wél meegenomen worden.”

De relatie tussen Nidos en DT&V rondom het vertrek van Lily en Howick is moeizaam. De dienst hield Nidos niet op de hoogte van het contact met Armeense autoriteiten en het terugkeerplan. De kwestie liep hoog op; inmiddels heeft DT&V op directieniveau excuses gemaakt. Maar ook daarna zegt Nidos niet te zijn betrokken bij een terugkeerplan.

DT&V wil niet reageren op vragen van NRC, „omdat het een individuele zaak is”, aldus een woordvoerder. Nidos en de Raad voor de Kinderbescherming gaan niet in op „individuele gevallen”.

Lees het commentaar uit augustus 2017: Vreemdelingenbeleid kan per definitie niet altijd consequent zijn
    • Mark Lievisse Adriaanse