NPO zet bijl in journalistieke programma’s

Publieke omroep

Door bezuinigingen wegens daling reclameinkomsten schrapt NPO juist in programma’s met publieke functie. Er is veel verzet.

Protestvideo van Hans Goedkoop voor het behoud van Andere Tijden. NTR

„Dit is het begin van het einde,” zegt Hans Goedkoop van Andere Tijden donderdag in een videoboodschap. Hij voert actie tegen de voorgenomen halvering van zijn geschiedenisprogramma. Ook documentairerubriek Tegenlicht voert actie. Minstens twee andere programma’s moeten zendtijd inleveren. Brandpunt + verdwijnt helemaal van tv.

Onrust in Hilversum: de publieke omroep gaat snijden in zijn journalistieke programma’s op NPO 2. De zender moet 7,5 miljoen bezuinigen op een budget van 95 miljoen euro. Programmamakers en twitterende kijkers zijn verbaasd: is de NPO gek geworden? Waarom snijden in programma’s die de publieke functie belichamen? Waarom niet snijden in bijvoorbeeld duur amusement?

Journalistieke zender

Op NPO 2 zitten de journalistieke, informatieve en culturele programma’s. De redacties van Tegenlicht en Andere tijden stellen dat ze bij uitstek programma’s maken die de publieke waarden uitdragen. En beide hebben een duidelijke maatschappelijke functie. Ze worden bijvoorbeeld veel gebruikt in het onderwijs. De eindredacteuren stellen dat het inkorten betekent dat ze geen vaste redactie (ieder zo’n twintig mensen) meer kunnen onderhouden – essentieel voor de expertise, het maatschappelijk netwerk, en de nevenactiviteiten. Goedkoop: „Andere Tijden vormt een expertisecentrum voor publieke geschiedenis. Als dit verdwijnt, dan verdwijnt het geheugen van Nederland van de televisie.”

In het concept-jaarplan 2019 had de NPO de schoonmaak al aangekondigd. Wegens tegenvallen reclame-inkomsten moet de omroep van minister Slob (Media) opnieuw bezuinigen. Hij kort volgend jaar de overheidssteun met 62 miljoen tot 740 miljoen euro. De NPO kondigde hierna aan dat er in de programma’s gesneden zou worden. Slob zegt dit niet te accepteren: volgens hem kunnen de omroepen ook nog deels uit hun reserves putten.

Spagaat

De NPO wil bij het saneren NPO 1 ontzien, omdat op deze hoofdzender de populairste programma’s en verreweg de meeste kijkers zitten. Wanneer de omroep daar zou snijden, is de vrees, zouden de reclame-inkomsten nog meer dalen, met nog grotere bezuinigingen tot gevolg. Dus wentelt de NPO de korting af op de veel minder goed bekeken zenders NPO 2, NPO 3 en nieuwszender Radio 1.

Volgens tv-makers is het extra snijden in de journalistiek niet de schuld van de NPO, maar van de bezuiniging, die een innerlijke tegenstelling van de publieke omroep blootlegt. Goedkoop: „Iedereen zit klem door een weeffout in het bestel, waardoor de publieke omroep afhankelijk is van reclames en zich dus moet gedragen als een commerciële omroep.”

De woordvoerder van de NPO benadrukt dat de NPO de onderzoeksjournalistiek wil versterken: „Op journalistiek wordt niet bezuinigd, maar we vernieuwen wel door soms oude titels op te geven of in te korten. Ondertussen moeten we rekening houden met een forse bezuiniging, terwijl we alle doelgroepen willen bereiken. Een duivels dilemma.”

    • Wilfred Takken