‘Mijn man mist soms de tropen, maar in Center Parcs tref je eigenlijk hetzelfde aan’

Vakantie in eigen land Ooit was een verblijf in een vakantiepark een ongekende luxe. Nu moeten die parken het hebben van extra attracties. „Ik ga tijdens zo’n week nooit het park uit.”

Center Parcs De Vossemeren te Lommel (B) Foto’s Herman Wouters, Ger Loeffen/Hollandse Hoogte

Een baby was Laura Scholte toen ze voor het eerst in Center Parcs kwam. En ze is haar hele leven vaste bezoeker gebleven van het park. Center Parcs – voorheen Sporthuis Centrum – werd in eerste instantie bekend om zijn in de natuur gelegen luxe huisjes met kleurentelevisie . Later kwamen er de subtropische zwemparadijzen bij, die samen met de horeca onder een zogenoemde Market Dome liggen. Scholte (38) is er inmiddels al 26 keer een week op vakantie geweest.

Scholte ontmoette haar man op de Filippijnen tijdens een project voor haar studie sociale geografie – ze brachten zelfs hun huwelijksreis door in een Center Parcs. In Het Heijderbos, waar naast een subtropisch zwemparadijs ook een Jungle Dome is aangelegd: een nagebootst oerwoud waar de bezoeker over touwbruggen kan klimmen om vervolgens neer te ploffen voor een tosti of cornetto: „Mijn man mist soms de tropen, maar naar de Filippijnen vliegen is hartstikke duur en in Center Parcs tref je eigenlijk hetzelfde aan. Ook daar heb je een kabbelend beekje met palmbomen. Ook daar kun je lekker tot in de late uurtjes op een tropisch terras zitten.”

Inmiddels is het stel twaalf jaar samen en dat vierden ze onlangs in Center Parcs De Kempervennen. Bij de boodschappen die ze meenamen zaten een fles champagne, kaarsjes en een mooi tafelkleed. „Ik neem zo veel mogelijk boodschappen mee, want ik ga tijdens zo’n week nooit het park uit. Ik weet dat sommigen het doen, maar Center Parcs is voor mij precies zoals de oude slogan: A State of Happiness. Een bezoek aan Valkenswaard hoort daar gewoon niet bij.”

Center Parcs begon als Sporthuis Centrum en opende in 1967 het eerste park, Lommerbergen in Reuver. Hiermee werd naar eigen zeggen een nieuwe formule in Nederland geïntroduceerd: Er dichtbij huis even tussenuit.

Een kleuren-tv was op gegeven moment geen luxe meer

De bekende Rotterdamse architect Bakema ontwierp de eerste bungalows; hij had de visie dat de mens een verbinding moest aangaan met de natuur. Elk huisje kreeg door zijn glazen schuifpui uitzicht op groen. Het idee was dat de bungalow luxer moest zijn dan het thuis was. In de huisjes stonden een kleurentelevisie, een ligbad en een open haard.

Omdat op een gegeven moment niemand zich meer met een kleurentelevisie liet lokken is Center Parcs zich vanaf de jaren 80 gaan toeleggen op het bouwen van subtropische zwemparadijzen en is het in latere jaren, per park, verder gaan differentiëren. Zo kun je in De Kempervennen in Westerhoven, naast zwemmen en bowlen ook skiën, biedt De Vossemeren in het Belgische Lommel de Action Factory aan met een interactieve mini-golfbaan en botsauto’s en is in Het Heijderbos in Heijen dus een oerwoud nagebouwd. Alleen de bungalows en de horeca zijn in alle parken hetzelfde, net als de constante temperatuur van 26 graden in de overdekte parkcentra waar al deze faciliteiten liggen. Niemand verlangt naar slecht weer op vakantie en tropische planten groeien er goed van.

De wildwaterbaan in de Aqua Mundo van Het Heijderbos (ook Center Parcs) in Heijen, 2008. Foto’s Herman Wouters, Ger Loeffen/Hollandse Hoogte

„Mijn man ziet in Center Parcs de bomen die hij van de Filippijnen kent”, vertelt Scholte. „We hebben vier kinderen en als we bij het Grand Café in de Market Dome zitten, of dat nou in De Kempervennen, Het Meerdal of Het Heijderbos is, dan vertelt hij ons over alle planten uit zijn thuisland.” Scholte heeft de vakantie wel eens in een ander park doorgebracht, maar dat noemt ze „vaak een kale bedoening. Er heerst geen tropisch sfeertje, er is nauwelijks sprake van een wildwaterbaan, je kunt er soms zelfs niet bowlen. Dat is geen vakantie wat mij betreft.”

De geschiedenis van Nederlandse vakantieparken gaat decennia terug. Architectuurhistoricus Mieke Dings promoveerde in 2015 op het ook als boek verschenen onderzoek Tussen tent en villa over de ontwikkeling van het vakantiepark – aanvankelijk op de Veluwe en aan de kust gebouwd. „Onze strikte ruimtelijke ordening heeft vanaf de jaren zestig enorm bijgedragen aan de populariteit van vakantieparken”, zegt Dings. „Mensen mochten niet zomaar overal wonen, maar moesten zich grotendeels in en om steden en groeikernen vestigen. Daarmee groeide het verlangen naar een huisje buiten de stad. De overheid kwam aan dat verlangen tegemoet door vakantieparken te stimuleren.”

Ook Marcel van Roosmalen ging naar Center Parcs op vakantie: ‘Op ons miniterras las ik twee boeken en wachtte ik tot het voorbij was’

De eerste vakantieparken waren keurige huisjesparken zonder voorzieningen, of kampeerterreinen met een paar eenvoudige huisjes en enkele gezamenlijke voorzieningen, zoals een kampvuurkuil of kantine. Met name die laatste terreinen zijn uitgegroeid tot de huidige vakantieparken. „De populariteit werd in eerste instantie aangewakkerd door comfort en zedelijkheid”, zegt Dings. „De katholieke kerk keurde een tent af, man en vrouw zouden door méér gescheiden moeten zijn dan een doek.” Het huisje werd niet afgekeurd, want het had muren, en was vooral perfect voor gezinnen. Voor hen was het vakantiepark veel goedkoper dan een hotel waar je niet zelf kunt koken.

Volgens het CBS waren er in Nederland in 2017 zo’n 1.500 ‘huisjesterreinen’. Daaronder vallen zomerhuisjes, stacaravans, vakantiehuisjes of bungalows. Een terrein wordt meegerekend vanaf 10 slaapplaatsen. De tien grootste bungalowketens hebben samen 228 parken. Roompot is de grootste aanbieder met 61 parken, gevolgd door Landal (54), zo blijkt uit de publicatie Het bungalowpark in beeld van horeca-adviesbureau Van Spronsen & Partners. Het bureau verwacht dat de vraag naar bungalows komende tijd verder zal toenemen door meer welvaart en behoefte aan luxe, meer bezoekers uit buurlanden en meer vergrijzing. En dat daarmee ook het aanbod van vooral grote ketens als Roompot en Landal blijft groeien.

Een knuffel van Koos

Sinds de jaren tachtig groeide de concurrentie tussen de parken, waardoor ze voortdurend nieuwe attracties moesten bedenken. Er kwamen zwemparadijzen en bowlingbanen, maar ook mascottes, meestal met een eigen tv-serie op de tv-zender van het park.

Neem Koos Konijn, de pluche mascotte van Roompot Vakanties. Op zijn fanweekend – dit jaar georganiseerd op vakantiepark Weerterbergen – komen meer dan tweeduizend bezoekers af. Koos Konijn danst, knuffelt, knutselt en geen kind blijft ongeschminkt.

Ben je eens in contact met Koos, dan blijf je in contact met Koos. „Ik maakte voor mijn dochters verjaardag een Koos Konijn-taart en zette een foto op Facebook. Een paar dagen later ontving ze een leuk cadeautje met een kaartje, dat is zo aardig en dat maakt het nou precies zo bijzonder voor ons om naar de Roompot te gaan”, zegt Tamara Vogtschmidt (42). Zij gaat al zeven jaar met haar man en dochter naar een Roompot-park. „Mijn dochter vraagt als we op vakantie zijn bij het opstaan al wanneer Koos haar komt ophalen voor de knutselclub.”

Toe aan wat boekentips voor de zomer? Zeg naar welk land u op vakantie gaat, en wij zeggen welke boeken bij dat land passen (helaas hebben we geen boeken over Center Parcs).

Net als voor veel andere ouders geldt voor Vogtschmidt dat een gelukkig kind een gelukkige ouder maakt: „Veertien dagen naar de Roompot is veertien dagen naar de mini-disco. Dat is gewoon leuk. Ze huilt tranen met tuiten als we vertrekken. Maar goed, de stemming is bij ons sowieso timide als we van de Roompot naar ons huis in de Zaanstreek rijden. Natuurlijk willen we ook wel eens wat anders. We dromen ervan om een keer in het vliegtuig te stappen en naar Italië te gaan. Gewoon daar rondlopen, lekker eten, alles bekijken. Maar we hebben toch weer geboekt bij de Roompot. Het is fijn om te weten waar je aan toe bent.”

Toch weer pony’s

Waar bungalowparken met allerlei bijkomende activiteiten meer pretpark zijn geworden, worden pretparken juist meer vakantiepark. De Efteling bouwt steeds meer mogelijkheden om te komen logeren. In Attractie- & Vakantiepark Slagharen kon altijd al gelogeerd worden, de laatste jaren zijn zowel de attracties als de accommodaties op het park gemoderniseerd.

Lange tijd waren de verzorgpony’s de identiteit van Slagharen. Ze dwaalden over het park, stonden soms in viervoud naast een huisje met gretige trek naar een suikerklontje. De pony’s zijn sinds vorig jaar weg. De huisjes waar ze bij verhuurd werden gingen tegen de vlakte en dat betekende het einde van het concept waarmee het park in 1963 begon: een huisje huren met een verzorgpony erbij.

Alexander Vrolijk (41) bezocht Slagharen tussen 1980 en 2018 meer dan 52 weken en bracht daarmee in totaal ruim een jaar van zijn leven op het vakantiepark door. Hij kent het park van haver tot gort, maar raakt nooit uitgekeken. Een absoluut hoogtepunt was de aanbieding die hij via vakantieveilingen op de kop wist te tikken. Slapen onder de achtbaan die afgebroken zou worden. Vrolijk mocht zijn tentje recht onder de ijzeren rails opzetten. „We kampeerden met ongeveer vijftien man onder die rails. Zoiets maak ik nooit meer mee.”

Vakantiepark De Eemhof (Center Parcs) in Zeewolde, 2005. Foto’s Herman Wouters, Ger Loeffen/Hollandse Hoogte

Tegenwoordig neemt Alexander zijn moeder elk jaar mee naar Slagharen, zoals zijn ouders hém altijd meenamen. Als hij overdag in het pretpark is, gaat zijn moeder lekker lezen. ’s Avonds eten ze voor het huisje (type Raccoon Lodges), of gaan ze voor een kipsaté naar Cartwright’s, een van de eettentjes aan de Main Street.

In 2015 werd in Slagharen de Aqua Mexicana geopend, een tropisch waterpark met glijbanen, bubbelbad en buitenstrand. Vrolijk noemt dit als voorbeeld van een mooie toevoeging. Ook de huisjes veranderden. Vrolijk: „Ik kom sinds 1980 op het park, destijds waren de huisjes veel eenvoudiger dan nu. Tegenwoordig kun je kiezen of je in een mobile home, een wigwam, een eenvoudiger of juist luxueuzer huisje wil verblijven.” Het park is voor hem nu nagenoeg perfect, het enige dat wat hem betreft echt ontbreekt is een bowlingbaan. „Dat zou het helemaal af maken.”

Lees ook: Het is zomer, tijd voor een literaire inhaalslag (en zo pak je dat aan)

De toekomst belooft wat. De nieuwste trend is inspelen op de lokale cultuur: mosselen eten in een Zeeuws duinlandschap. De omgeving wordt de beleving, daarnaast wordt het alleen maar luxer, met sauna’s in de huisjes en grote spa’s op het terrein.

Maar wie tijdens zijn vakantie toch per se een pony wil verzorgen hoeft ook niet bedrogen uit te komen. Center Parcs bedacht nieuwe activiteiten om klanten aan zich te binden en die konden natuurlijk niet allemaal even origineel zijn. Of van deze tijd. Dus zei de topman van Center Parcs vorig jaar tegen vakblad Management Team: „We hebben pony cottages voor gezinnen met kleine kinderen – met name jonge meisjes. Ze krijgen bij de boeking van hun bungalow een pony, die je onder deskundige begeleiding kunt leren verzorgen en berijden.”

Een hele nieuwe doelgroep, eentje van Ponypark Slagharen. Uit 1963. En zo vinden de vakantieparken zichzelf voortdurend opnieuw uit. Of in elk geval elkaar.

    • Aukelien Weverling