In het spoor van Gerard Reve reizen

Op bedevaart Isabelle Buhre (28), latinist en vertaler, vertelt over haar reis in 2008 naar het Geheime Landgoed van Gerard Reve in Frankrijk.

Isabelle Buhre: „Voor het huis had Reve een nis gebouwd met een wit Mariabeeld erin.”

‘Het begon met De Avonden. Ik zat op de middelbare school toen ik dat boek las en ik vond het zo prachtig dat ik meer van Gerard Reve wilde lezen. Dat werd het volledige werk in chronologische volgorde.

Na mijn eindexamen mocht ik van mijn moeder een reisbestemming kiezen waar we samen heen zouden gaan. Zij wilde graag naar New York, maar voor mij stond vast dat ik naar de huizen van Gerard Reve in Frankrijk wilde: Huize La Grâce en het Geheime Landgoed. In Oud en eenzaam schreef Reve over het Geheime Landgoed, over de omgeving en de moeilijk begaanbare weg ernaartoe. Dat trok me aan.

Ik zat op een forum met andere bewonderaars van Gerard Reve en iemand daar had een routebeschrijving. Hij waarschuwde me wel dat het huis afgelegen lag. Dat was niets te veel gezegd.

We gingen er met de auto heen. Op de dag van vertrek schreef ik in mijn aantekeningen: ik ben onderweg als een moderne pelgrim naar zijn heiligdom. Onderweg logeerden we in een nogal deprimerend motel. Een zelfmoordplek, noemde mijn moeder het. Maar ik vond dat wel passen bij Reve.

Het was enorm zoeken. Het huis ligt hoog op een berg tussen twee dorpjes. Eerst probeerden we het te bereiken met de auto. Maar de weg was zo steil en smal dat mijn moeder het uiteindelijk opgaf. Aan weerszijden gaapte een ravijn, vandaar dat Reve altijd een flinke hoeveelheid voedsel insloeg omdat hij, zeker in de winter, niet even snel over dat weggetje naar een winkel kon.

Vervolgens probeerden we het lopend, maar enorme muggen en horzels bestookten onze benen en we moesten terug. De volgende dag vond ik de eigenaar van de camping waar wij als enige gasten verbleven, bereid mij achterop de motor te brengen. Ik ging ditmaal zonder mijn moeder, die vond het wel welletjes met die berg.

Alles verkeerde precies in de staat zoals Reve het had achtergelaten

Het Geheime Landgoed bleek te bestaan uit twee in de grond ingebouwde betonnen huisjes. Reve had ze zelf gebouwd, dat beschrijft hij in zijn boeken. Toen we daar waren, kwam zijn voormalige buurvrouw naar buiten. Zij bleek een sleutel van het huis te hebben en liet ons binnen. Alles verkeerde precies in de staat zoals Reve het had achtergelaten. Ik zag een houten tafel met daarop brieven, een kroontjespen en een grote fles met inkt, met daarop een briefje: deze inkt is goed zwart.

Op de vensterbanken en de secretaire in de slaapkamer stonden Mariabeeldjes en er lagen prentbriefkaarten met afbeeldingen van Maria. Voor het huis had Reve een nis gebouwd met een wit Mariabeeld erin. Ik dacht toen: veel mensen twijfelen aan de oprechtheid van Reves geloof, maar als hij op een plek waar niemand komt en waarvan hij ook niet wilde dat er iemand kwam, zo’n heiligdom oprichtte, dan was zijn geloof oprecht. Ik vond het heel mooi om in dat huis te zijn.

Voorlezen uit De Avonden

Mijn moeder en ik bezochten ook zijn andere huis, La Grâce, in het dorp Le Poët-Laval. Aan de zijkant van dit huis staat een steen met daarop een hart met de initialen G.R. en M.V. – Gerard Reve en Matroos Vosch. Naast de deur is ook een afbeelding van Maria.

Die hele reis was een prachtige tocht door een schitterend landschap die me inspireerde een verhaal te schrijven. Weliswaar niet in Reves stijl, maar wel over een jongen in een Frans dorp die ontdekt dat hij homo is als hij verliefd wordt op de eigenaar van een camping die hem achterop de motor meeneemt.

Mijn moeder wilde op de terugweg niet weer in het zelfmoordmotel logeren, dus reed ze in één ruk terug. Omdat de radio was uitgevallen, wilde ze dat ik haar bij de les hield. Ik las haar voor uit De Avonden.

Later heb ik samen met een vriend contact opgenomen met Joop Schafthuizen, Reves levenspartner. We boden aan het Geheime Landgoed schoon te maken om in ruil daarvoor er een tijdje te mogen verblijven. Maar dat wilde hij helaas niet. Het staat nu te koop geloof ik.

Reves boeken staan hier nog steeds in de kast. Ik ben heel vaak verhuisd en neem dan lang niet alles mee. Maar zijn boeken houd ik altijd bij me.”

In deze zomerserie vertellen mensen over hun ‘moderne bedevaart’.
    • Renate van der Zee