Vmbo-leerlingen Maastricht mogen toetsen tot 1 januari inhalen

Minister Slob (Onderwijs) heeft bepaald dat hun centraal examen nog de rest van het jaar geldig blijft.

Leerlingen van VMBO Maastricht die te horen kregen dat hun eindexamens ongeldig waren verklaard onderweg naar Minister Slob om aandacht te vragen voor hun situatie. Foto Robin van Lonkhuijsen/ANP

Leerlingen op twee Maastrichtse vmbo-scholen van wie de examens vorige week ongeldig zijn verklaard, hebben tot 1 januari de tijd om alsnog hun diploma te halen. De resultaten van hun centrale examens blijven de rest van het jaar geldig, zodat de scholieren de komende maanden hun ontbrekende schoolexamens kunnen inhalen. Dat schrijft minister Arie Slob (Onderwijs, ChristenUnie) woensdag aan de Tweede Kamer.

Lees ook: ‘Boeken vast op een schip in China, les krijgen vanaf de gang’

Het is niet duidelijk voor hoeveel leerlingen van VMBO Maastricht de maatregel voorkomt dat zij hun hele examenjaar opnieuw moeten doen. Sommigen kunnen nog deze zomer hun diploma halen, aldus het ministerie. Anderen hebben meer tijd nodig. Slob “gaat zich ervoor inzetten” dat zij in de tussentijd wel kunnen beginnen aan hun vervolgopleiding.

Slob wijkt met zijn besluit af van de examenregels. Volgens het ministerie is dat “omdat leerlingen zo min mogelijk de dupe moeten zijn van het wanbestuur van de school”. Slob heeft het Cito gevraagd om speciale toetsen te maken voor de Maastrichtse leerlingen.

Vakken stonden nog open

Vrijdag maakte Slob bekend dat het niet mogelijk was om de leerlingen hun diploma’s te geven. Ze dachten allemaal dat ze geslaagd waren, maar de Onderwijsinspectie stelde vast dat ze nog niet aan de eisen hadden voldaan om hun schoolexamens af te sluiten. Daardoor hadden ze eigenlijk niet mogen deelnemen aan het centraal examen. Nog dezelfde avond uitten ouders hun woede op een chaotische bijeenkomst met de interimdirecteur van VMBO Maastricht en het hoofd van de inspectie.

Dat er iets niet goed zat met de examens op de twee scholen, bleek toen de inspectie na een tip van een klokkenluider de programma’s van toetsing en afsluiting (pta’s) van de leerlingen onderzocht. In het pta staat welke vakken een leerling moet hebben gehaald om zijn schoolexamens met succes af te sluiten. Bij alle scholieren bleken één of meer vakken nog open te staan.

Lees ook: ‘Machteloos tegen plannen van zo’n groot bestuur’

Dat kwam door “bestuurlijk falen”, zei minister Slob maandag. De bestuurders van scholenkoepel LVO, waar de twee vmbo-scholen onder vallen, hadden de indruk gewekt dat de examenchaos was ontstaan door administratieve fouten. Maar dat is volgens de bewindsman een “karikatuur van de werkelijkheid”. “Belangrijke onderdelen van de kernvakken ontbreken. Dat is geen kwestie van dingen niet invullen.” Woensdag liet het ministerie weten dat duizenden toetsen niet zijn gemaakt. Twee bestuurders van LVO zijn inmiddels opgestapt.

‘Dupe van een falend systeem’

De twee scholen waaruit VMBO Maastricht bestaat, het Sint-Maartenscollege en Porta Mosana, gingen aan de vooravond van het nieuwe schooljaar 2016-2017 plotseling samen. LVO wilde geen aparte scholengemeenschappen meer in Maastricht, maar één vmbo, één havo en één vwo. De samenvoeging van de twee vmbo-scholen was een eerste stap in die richting. Omdat zowel ouders, leerlingen, docenten als de gemeentepolitiek niets in het plan zagen, is LVO er inmiddels weer vanaf gestapt.

De gemeente Maastricht reageert positief op de maatregel van Slob. “Hiermee doet de minister recht aan de gedupeerde leerlingen van het VMBO. Zij zijn immers de dupe van een falend systeem”, zegt wethouder Bert Jongen (Onderwijs, D66) in een verklaring. “Ik ben erg blij dat het leed van de VMBO-leerlingen op deze manier ietwat verzacht wordt.”

    • Vincent Sondermeijer