’Oumuamua gaat te snel om een planetoïde te zijn'

Astronomie

Het interstellair object dat vorig jaar ons zonnestelsel binnendrong, reist sneller dan gedacht. Conclusie: dan is het dus toch een komeet.

‘Oumuamua is naar schatting tussen de 400 en 800 meter lang, heeft een donkerrode tint en een snelheid van 114.000 km/uur. Beeld ESO/M. Kornmesser

Het vorig jaar ontdekte, vreemde interstellaire hemellichaam ’Oumuamua is toch een komeet. En niet een planetoïde zoals gedacht. Dat leidt een internationaal team van astronomen af uit de snelheid waarmee dit object zich van de zon verwijdert. Het is een heel klein beetje groter dan verwacht, zo beschrijft het team woensdag in het tijdschrift Nature. Kleine planetoïden bestaan voornamelijk uit gesteente; kometen zijn een mengsel van allerlei soorten ijs en stof, en verdampen als ze in de buurt van de zon komen.

’Oumuamua werd op 19 oktober 2017 ontdekt. Hij was toen net ons zonnestelsel binnengedrongen. Snel werd duidelijk dat het object uit de interstellaire ruimte kwam, en daar ook weer naar zou terugkeren. Nooit eerder is zo’n kosmische passant waargenomen.

De afgelopen acht maanden is het hemellichaam nauwkeurig gevolgd. Op basis van positiemetingen met onder meer de Europese Very Large Telescope en de Hubble-ruimtetelescoop, blijkt nu dat ’Oumuamua minder sterk wordt afgeremd dan verwacht. Die afremming is het gevolg van de gezamenlijke aantrekkingskracht van de zwaarste hemellichamen van ons zonnestelsel – de zon, de planeten, de maan en de grootste planetoïden. Omgerekend loopt ’Oumuamua inmiddels 100.000 kilometer vóór op het verwachte schema. Niet veel op een afstand van ruwweg 800 miljoen kilometer, maar toch significant. Het wijst erop dat ’Oumuamua de invloed ondervindt van een niet-gravitationele kracht – een andere kracht dan de zwaartekracht. Zoals de stralingsdruk van de zon.

Uitgassing

Van alle kleine krachten die de astronomen nu hebben geïnventariseerd, is er maar één waarmee ze de sneller dan verwachte beweging van ’Oumuamua goed kunnen verklaren: ‘uitgassing’. Ofwel: ’Oumuamua stoot onder invloed van de zonnewarmte gas en stof uit. Zoals een komeet dat zou doen.

Maar tot nog toe is er, zelfs met de sterkste telescopen, geen spoor van die uitgassing waargenomen. Daarom was het idee juist dat het om een planetoïde ging. De astronomen vermoeden nu dat de door ’Oumuamua uitgestoten stofdeeltjes groter zijn dan we van de meeste kometen gewend zijn. Een wolk van grof stof weerkaatst minder zonlicht, en zou dus minder opvallen, dan een wolk van fijn stof.

    • Eddy Echternach