EU en China willen samen de WTO hervormen

Wereldhandelsorganisatie De EU en China gaan samen voorstellen doen voor hervormingen. Of de twee blokken het eens kunnen worden, is de grote vraag.

Jyrki Katainen, een van de vicevoorzitters van de Europese Commissie (links) met de Chinese vice-premier Liu He verlaten een gezamenlijke persconferentie in Beijing. Foto Jason Lee/Reuters

China en de EU willen gezamenlijk voorstellen formuleren om de Wereldhandelsorganisatie, de WTO, te hervormen. Ze roepen daarvoor een gemeenschappelijke commissie in het leven. Dat hebben de Chinese vicepresident Liu He en de vicevoorzitter van de Europese Commissie Jyrki Katainen deze week in Beijing afgesproken. Ze spraken elkaar in de voorbereiding op een EU-Chinatop die gepland staat voor half juli.

Als de WTO niet hervormt, dan „verdwijnt de omgeving voor multilaterale handel”, zei Katainen daarover na afloop van de ontmoeting met Liu. Hij voegde er wel aan toe dat het niet makkelijk zal zijn om die regels ook echt te veranderen.

Dat blijkt al uit het gegeven dat officiële Chinese media het instellen van de gezamenlijke commissie niet eens noemden. Die media leggen er veel meer de nadruk op dat China en de EU elkaar vinden in hun afkeer van unilateralisme en protectionisme, oftewel in hun afkeer van de opstelling van de VS. De gemeenschappelijke commissie lijkt daarmee eerder de vervulling van een Europese dan van een Chinese wens.

Andere kijk

Dat is niet zo verwonderlijk gezien de zaken die Katainen in de commissie aan de orde zou willen stellen. Ten eerste wil hij spreken over de manier waarop sommige landen staatssteun verstrekken aan sectoren van hun bedrijfsleven. Ten tweede wil hij de dwang die sommige landen leggen op bedrijven om verplicht technologie over te dragen op de agenda zetten. „Deze twee zaken samen vormen een deel van de redenen, niet de enige redenen maar een deel van de redenen, waarom de president van de Verenigde Staten eenzijdige actie onderneemt”, zo voegde hij daaraan toe.

Het zijn precies ook de bezwaren tegen China die de EU met de VS deelt: China zou zijn eigen industrie een oneigenlijk internationaal concurrentievoordeel geven door subsidies en steun te verlenen aan de eigen staatsbedrijven. Daarnaast zou China bedrijven die in China investeren dwingen om technologie over te dragen. Katainen gaf dan ook aan dat het tijd zou kosten om nieuwe gezamenlijke regels te formuleren en dat China anders aankijkt tegen wat de belangrijkste zaken zijn die op de agenda moeten komen. Wat China precies zou willen agenderen is niet meteen duidelijk.

Lees ook: Handelstekort? Kom maar hier met je technologie, zegt China

Andere oplossing

De verschillende visies van China en de EU geven meteen ook aan waarom het niet makkelijk voor de EU en China zal zijn om straks op de top tot gemeenschappelijke standpunten te komen, en al helemaal niet om samen nieuwe WTO-regels te formuleren. De EU en China delen wel hun afkeer van een Amerika dat steeds minder interesse toont voor de multilaterale oplossing van handelsconflicten, maar de EU ziet een andere oplossing dan China. De EU vindt dat ook China zijn gedrag moet aanpassen, China stelt dat de problemen voor de VS alleen opgelost kunnen worden als de VS eerst zelf intern hun economie hervormen.

Kort na het bezoek van Katainen publiceerde de aan de staat gelieerde krant Global Times een commentaar waarin China juist werd opgeroepen om „verdere maatregelen ter zelfverdediging” te nemen, waaronder „het aanbieden van eerlijke subsidies aan die bedrijven en industrieën die grote verliezen kunnen lijden door de onredelijke acties ondernomen door de VS.” Dat lijkt het tegenovergestelde van wat de EU wil.

Saillant detail is ook dat de Amerikaanse regering juist op de dag van de ontmoeting tussen Liu He en Katainen aangaf na te denken over of het buitenlandse technologie-investeringen in de VS niet nader aan banden moet leggen. De VS vrezen namelijk ook dat Amerikaanse technologie via in Amerika actieve Chinese bedrijven en investeerders naar China verdwijnt.

Lees ook: Handelsoorlog met de VS? Die zal vooral China raken
    • Garrie van Pinxteren