Zin en onzin van een voetbaltoneelstukje

Denemarken - Frankrijk

De 78.011 toeschouwers in Moskou zagen twee teams het op een stilzwijgend akkoord gooien. Zulke wedstrijden horen erbij.

Frankrijk (links en boven) en Denemarken (rechts) maakten er een tergend saaie wedstrijd van en plaatsten zich allebei. Van een afspraak wilden ze niets weten. Foto Kai Pfaffenbach/Reuters

Een bondsvergadering van de KNVB is doorgaans spannender dan de wedstrijd Frankrijk-Denemarken, dinsdag op het WK in Rusland. Beide landen sluiten in Moskou het ‘Pact van Loezjniki’. Opzichtiger en bloedelozer kan nauwelijks met 0-0 gelijk worden gespeeld. Het resultaat: Frankrijk en Denemarken plaatsen zich beide voor de achtste finales. Missie volbracht. Beschamend of begrijpelijk?

De logica schuilt in het belang van een land. En dat is de volgende ronde halen. Tegen die achtergrond kan Frankrijk noch Denemarken iets verweten worden. Vooraf komt voor Denemarken het gevaar uit Sotsji, waar Australië en Peru tegen elkaar spelen. Denemarken ligt eruit bij verlies tegen Frankrijk en een zege van de Aussies. Die angel is na achttien minuten spelen vrijwel weggenomen als Peru aan de boorden van de Zwarte Zee scoort. En helemaal als die voorsprong na rust wordt opgevoerd tot een eindstand van 2-0.

Die tussenstand heeft zijn weerslag op het veld in Moskou, waar Frankrijk en Denemarken de veredelde training voortzetten. Nooit wordt ook maar enige moeite gedaan een doelpunt te maken. Er wordt flagrant vaak breed gespeeld in plaats van diep en de duels worden als jonge juffers uitgevochten – als er al sprake is van duels. Verder geen pressing, geen scherpe tackles, niets van dat alles. De spelers zijn negentig minuten elkaars vrienden. Alles wat een voetbalwedstrijd boeiend maakt, ontbreekt in het Loezjnikistadion. Frankrijk en Denemarken spelen een parodie op een wedstrijd.

Stilzwijgende deal is aannemelijk

Afgesproken werk? Als dat al zo is, zullen de betrokkenen dat nooit bevestigen. Een stilzwijgende deal is aannemelijker. Voetballers voelen in dergelijke situaties haarfijn aan naar welk belang zij moeten handelen.

Lasse Schöne, de Ajacied die na twee wedstrijden tegen Frankrijk op de bank moest plaatsnemen, draait er na afloop niet omheen. Met een veelbetekenende lach: „Nee, de wedstrijd was allesbehalve verheffend. Het gaat ons om minimaal een punt, de schoonheid van het spel is daaraan ondergeschikt.”

Van bedrog wil Schöne niet horen. Zelfs niet ten opzichte van de 78.011 toeschouwers, die veel geld – minimaal 100 euro – voor een kaartje moesten betalen. De middenvelder spreekt zelfs van „totaal geen bedrog”. Zo zijn de mores nu eenmaal in het internationale topvoetbal, wil hij maar zeggen. „Is het mooi? Nee. Hoort het er een beetje bij? Ja.”

Op de Deense bank is tijdens de wedstrijd bekend hoe de stand bij Australië-Peru is, vertelt de Deen. Op het veld niet. Maar tot een gewijzigde strategie leidt dat niet. Wil Denemarken niet winnen? Zou kunnen, want bij het Grote Rekenen, dat alle landen doen, zou het ongunstig kunnen zijn om in het deel van het speelschema te komen waar zomaar Argentinië, Brazilië, Duitsland, Engeland en Colombia verzameld kunnen zijn. Dan lijkt een optie in het andere deel met – wellicht – Mexico, Japan, Spanje, België en Kroatië aantrekkelijker.

Schöne ontkent dat die sommetjes vooraf bij Denemarken zijn gemaakt. Een punt veiligstellen en indien mogelijk winnen, dat was het uitgangspunt, zegt hij. Gezien de ultra-verdedigende strategie met een opstelling van 4-1-4-1 verklaarbaar. Maar waarom dan bij een achterstand van Australië niet vol voor de overwinning gaan? Is de groepszege niet interessant? Omdat Frankrijk fel van zich af bijt, klinkt het een tikje ongeloofwaardig uit de mond van Schöne. Het heeft er tijdens de wedstrijd alle schijn van dat Denemarken een voorkeur voor de tweede plaats heeft. Overigens doen de Fransen evenmin moeite om te winnen. Zij wekken sterk de indruk een nederlaag, en dus een plaats in het ‘gunstige’ deel van het schema niet erg te vinden. Maar ja, opzichtig verliezen zou de geloofwaardigheid te erg aantasten.

Voorkeur voor Kroatië

Voor Denemarken leidt de tweede plaats in de achtste finale weliswaar tot een koppeling aan het sterke Kroatië, maar de Denen geven daaraan de voorkeur boven de mogelijke confrontatie met het Argentinië van Lionel Messi, ook al imponeerde dat land dit wereldkampioenschap nog niet. Schöne wijst er nog maar eens op dat Denemarken moeilijk te verslaan is en al achttien wedstrijden ongeslagen is. „En niet tegen de minste landen", voegt hij er fijntjes aan toe. Met andere woorden: laat maar komen die Kroaten.

Geen moraalfilosofie

Resteert de vraag hoe beschamend de geregisseerde 0-0 tussen Frankrijk en Denemarken is? Gelet op de geest van het voetbal: ronduit gênant. Maar moraalfilosofie is aan voetballers niet besteed. Ethiek is interessant voor wetenschappelijke discussies of als gespreksonderwerp aan de borreltafel, maar daar willen voetballers die wereldkampioen willen worden niets van weten.

Wat denkt de buitenwereld? Dat zij op morele grond uitgeschakeld willen worden? Geen denken aan.

Zo komt Frankrijk-Denemarken in het rijtje besmette wedstrijden, waarvan er in de loop van de geschiedenis vele zijn gespeeld. De conclusie moet zijn, dat dergelijke toneelstukjes van alle tijden zijn. Daarvoor zijn zowel de sportieve als financiële belangen tegenwoordig te groot.

Hoe moreel verwerpelijk ook, geregisseerde resultaten zullen blijven bestaan. Daar moeten moralisten mee leren leven.

    • Henk Stouwdam