Wat is MS-13, de bende waarmee Trump hard migratiebeleid rechtvaardigt?

Bendegeweld

Volgens Trump zijn kindmigranten aan de Amerikaanse zuidgrens maar al te vaak lid van de beruchte bende MS-13. Maar rekrutering vindt juist plaats in de VS zelf.

Vijf gearresteerde vermeende leden van de Mara Salvatrucha en de Mara 18, in 2005. Foto David de la Paz/EPA

„Beesten” die de Verenigde Staten „binnenstromen” en het land „besmetten”. Zo beschrijft Trump de bendeleden van MS-13. De bende is Trumps kop van Jut, de rechtvaardiging voor het zerotolerancebeleid dat Trumps minister van Justitie Jeff Sessions probeert door te voeren.

Steeds noemen Trump en zijn regering migratie en criminaliteit in één adem, en suggereren dat de leden van MS-13 symbool staan voor de migranten die zich aan de zuidgrens melden. „Democraten”, twitterde Trump onlangs, „zijn het probleem. Misdaad kan hun niets schelen en ze willen dat illegale immigranten, hoe slecht ze ook zijn, ons land blijven binnenstromen en het besmetten, zoals MS-13.”

Ook de beslissing om de migrantenkinderen te scheiden van hun ouders, die Trump vorige week na grote binnen- en buitenlandsedruk weer introk, werd gerechtvaardigd met een verwijzing naar MS-13. Minister van Binnenlandse Veiligheid Kirstjen Nielsen zei dat de migrantenkinderen „worden gebruikt als onderpand”. „Het zijn de smokkelaars die dat doen. Handelaars. MS-13.”

Een tatoeage op het hoofd van een bendelid dat aanwezig is op een evenement waarbij 160 leden van de bendes MS-13 en Pandilla 18 in 2013 een wapenstilstand ondertekenden. Daarmee werd Ciudad Delgado een geweldsvrij gebied.

Foto Ulises Rodriguez/Reuters

Machetes

De bende is inderdaad zeer gewelddadig en verantwoordelijk voor gruwelijke moorden – de doorgaans jonge en zwaar getatoeëerde leden van de Mara Salvatrucha (‘Heftige Salvadoraanse straatbende’ in vrije vertaling) doen aan verkrachting, afpersing en bedreiging en hebben de neiging hun vermeende, al even jonge tegenstanders te onthoofden of met machetes te bewerken.

Maar de rest van Trumps voorstelling van zaken is op zijn minst een zwaar vertekende versie van een veel complexere werkelijkheid. Het klopt bijvoorbeeld niet dat MS-13 leden de VS overspoelen. In 2017 zei het toenmalige hoofd van de Amerikaanse grenspolitie, Carla Provost, dat van de 250.000 alleenstaande kinderen die aan de grens waren aangehouden, slechts 56 van MS-13 lidmaatschap werden verdacht.

Het is dus niet zo dat MS-13 van buitenaf de Amerikaanse grenzen overspoelt. Eerder is het een transnationaal, maar los georganiseerde straatbende die stevig geworteld is in de VS, en die profiteert van de drukke migratieroutes tussen de VS en Midden-Amerika.

De bende ontstond in de jaren tachtig in Los Angeles, onder voor de Salvadoraanse burgeroorlog (1980-1992) gevluchte jongeren die zich modelleerden naar Amerikaanse straatbendes. MS-13 kreeg pas voet aan de grond in El Salvador, Honduras en Guatemala toen deze criminele jongeren vanaf het midden van de jaren negentig werden uitgezet.

Migrantengemeenschappen

In de VS is de bende nog altijd geworteld in Midden-Amerikaanse migrantengemeenschappen in bijvoorbeeld Long Island, Los Angeles en bij Washington. Daar maken ze ook hun slachtoffers. Maar van de 1,4 miljoen Amerikaanse bendeleden hebben slechts rond de 10.000 de letters MS laten tatoeëren.

In de noordelijke driehoek wordt het aantal leden van MS-13 op rond de 30.000 geschat. Hun voornaamste bezigheid is niet zozeer drugssmokkel, maar eerder afpersing door middel van terreur. In El Salvador vechten verschillende facties of clicas van MS-13 met elkaar en rivaliserende bendes om de controle van wijken en streken. Ze terroriseren ouders en proberen kinderen, soms pas 11 jaar, met bedreiging te rekruteren – de jongens als moordmachine, de meisjes als seksslaaf. Juist hierdoor besluiten Salvadoraanse en Hondurese ouders de gevaarlijke reis naar de VS met de kinderen te ondernemen, daarbij aangezogen door familie of kennissen die al in de VS zijn. Vaak ook betalen ouders mensensmokkelaars om alleen de kinderen naar bekenden in de VS te brengen. Deze alleenstaande kinderen lopen, eenmaal in de VS en min of meer opgenomen in migrantengemeenschappen daar, verhoogd risico alsnog door de bendes gerekruteerd te worden.

Een bendelid van MS-13 poseert voor de nationale gevangenis in Tamara.

Foto Tomas Bravo/Reuters

Jongerenwerk

In de VS vragen politie en justitie om middelen om migrantenkinderen te helpen en uit de handen van de bendes te houden. Maar de regering Trump bezuinigt juist op veel van dit jongerenwerk. In plaats daarvan wil Trump de migratiekanalen droogleggen door het bouwen van de muur aan de grens met Mexico en door het uitzetten van zoveel mogelijk migranten, of zij nu crimineel zijn of niet. Zo beëindigde Trump de gedoogstatus van honderdduizenden Salvadoranen en Hondurezen die na natuurrampen in de jaren negentig tot de VS waren toegelaten.

Zo rijdt Trump zichzelf in de wielen. Want met zijn harde migratiebeleid en stigmatiserende woordkeus ondermijnt hij nu juist het vertrouwen van migrantengemeenschappen in politie en justitie – nodig om een einde te maken aan het rekruteren op scholen en in opvanghuizen.

In mei bezocht Trump Long Island voor een rondetafelgesprek met betrokkenen over MS-13. The New York Times deed verslag. Immigrante Lourdes Banegas, wier zoon Michael Lopez, door MS-13 werd vermoord, zei toen: “Degenen die mijn zoon hebben vermoord zijn beesten. Dat klopt. Ze verdienen het te worden uitgezet. Maar omdat het latino’s zijn en wij ook, gooien ze ons allemaal op een hoop. Dat is het probleem.”

Lees ook de reportage over Hondureese vluchtelingen. Zo is het gezin Solís op de vlucht voor MS-13

Correctie (26 juni 2018): In een eerdere versie van dit stuk werd de voornaam van de Amerikaanse minister Kirstjen Nielsen foutief geschreven als Kirtsjen. Dat is hierboven aangepast.

    • Maartje Somers