Politie en justitie mogen verdachten hacken

Wet computercriminaliteit De Eerste Kamer heeft politie en Openbaar Ministerie groen licht gegeven om verdachten te hacken voor bewijs.

Foto iStock

Agenten kunnen binnenkort meekijken met de webcam van verdachten, inbreken in een navigatiesysteem of op smartphones. De Eerste Kamer heeft daartoe dinsdag ingestemd met de Wet computercriminaliteit III, die naar verwachting op 1 januari 2019 in werking treedt.

Minister Ferdinand Grapperhaus (Justitie en Veiligheid, CDA) zei vorige week bij het Eerste Kamerdebat dat de wet hard nodig is om criminelen bij te benen. Ze schermen hun online communicatie af met versleutelingsdiensten. „Het is van groot belang dat de rechtsstaat kan worden gehandhaafd”, zei Grapperhaus. „Ook online.” De bevoegdheden zijn bedoeld om in te zetten bij computercriminaliteit of zwaardere misdrijven.

Lees ook: Het ongemakkelijke hackgereedschap van de politie

Commerciële software

Onder meer SP en GroenLinks stemden tegen. Een pijnpunt voor deze partijen is dat soms zal worden gehackt met commerciële software. Die kan worden aangeschaft als een zaak ernstig is en er geen lichter middel voorhanden is. Dit soort hackgereedschap maakt gebruik van kwetsbare plekken in de software. Vaak weet fabrikant daar zelf niet van, dus zijn die kwetsbare plekken niet gerepareerd met een update.

De PvdA sprak van het in stand houden van een markt „waarin constant wordt gezocht naar zwaktes”. Bestrijding van computercriminaliteit „die het risico in zich heeft dat onze digitale samenleving onveiliger wordt, schiet zijn doel voorbij”, vond GroenLinks. De SP vroeg zich af of die software misschien schade aanricht in apparaten „waar je geen weet van hebt”.

Grapperhaus probeerde de zorgen weg te nemen door te zeggen dat er geen abonnementen worden genomen op hacksoftware, maar dat afzonderlijk voor specifieke zaken zal worden ingekocht. „Het kastje waar de binnendringsoftware in staat, is heel klein en staat op slot”, zo luidde zijn metafoor.

Mensenrechten

D66 was in de Tweede Kamer nog fel tegenstander van dit soort hacksoftware, maar stemde in de Eerste Kamer voor de wet. Volgens de partij zijn de zorgen verminderd door het regeerakkoord. Daar staat onder meer dat er geen hackgereedschap zal worden aangekocht dat ook wordt verkocht aan regimes waar mensenrechten worden geschonden.

Partijen hadden ook zorgen over het toezicht op het hacken. De rechter-commissaris moet toestemming geven, daarna is het toezicht weggelegd voor de Inspectie Veiligheid en Justitie. De PvdA zag liever een zelfstandige autoriteit, „geen slager keurt zijn eigen vlees-situatie”.

Correctie (4 juli 2018): In een eerdere versie van dit artikel stond dat ook de PvdA tegen dit wetsvoorstel stemde. Dat is onjuist; de partij stemde voor.

    • Liza van Lonkhuyzen