OM-baas vraagt personeel om vertrouwen om crisis aan te pakken

Vertrouwenscrisis OM In een interne mail aan zijn ruim 5.000 medewerkers noemt OM-baas Gerrit van der Burg de situatie „schrijnend”, omdat ze „overal worden aangesproken” op de integriteitsschendingen door topleden van de organisatie.

Gerrit van der Burg, de topman van het Openbaar Ministerie. Foto Sander Koning/ANP

De baas van het Openbaar Ministerie, Gerrit van der Burg, vraagt zijn ruim 5.000 medewerkers hem nadrukkelijk het vertrouwen te geven dat hij de crisis in de eigen organisatie serieus en daadkrachtig zal aanpakken.

De voorzitter van het college van procureurs-generaal noemt in een vertrouwelijke e-mail aan het personeel de situatie binnen het OM „schrijnend” omdat de eigen medewerkers „overal worden aangesproken” op integriteitsschendingen begaan door topleden van de organisatie. „Thuis, op het werk, in de zittingzaal en op het sportveld, overal worden OM’ers aangesproken over ‘de situatie’. Wat is dat voor een club, wat gebeurt er allemaal daar? Er is onzekerheid omdat we niet weten wat er nog komt.” Na publicaties in NRC heeft het college van procureurs-generaal een onafhankelijke commissie van drie juristen belast met een onderzoek. Die commissie, onder leiding van voormalig procureurs-generaal bij de Hoge Raad Jan Watse Fokkens, is nu druk bezig met het horen van betrokkenen.

Hoe de sfeer in de top van het OM verziekt raakte

Van der Burg richt zich tot zijn personeel omdat binnen het OM velen bang zijn dat de leiding vooral bezig is ‘de beerput’ dicht te houden. De OM-baas spreekt dit tegen. „Ik realiseer me goed dat jullie vertrouwen in ‘de leiding’ deuken heeft opgelopen en ook realiseer ik me dat sommige berichten vanuit het College slecht zijn gevallen door ambtelijke en voorzichtige formuleringen. En dat daardoor het idee ontstaat dat ‘de deksel er wel op zal blijven zitten’, of dat wordt weggekeken en verschillende maatstaven worden gehanteerd voor leidinggevenden en niet-leidinggevenden”, schrijft Van der Burg.

Buitengewoon verlof

Binnen het OM is kritisch gereageerd op de leiding omdat het college van PG’s na publicaties in NRC aanvankelijk liet weten dat een intieme verhouding tussen twee hoofdofficieren van justitie geen kwaad kan. Ook was het niet erg dat het OM zaken deed met een bedrijf van de zus en de zwager van voormalig PG Marc van Nimwegen omdat hij „geen persoonlijke bemoeienis” had gehad met deze zakelijke overeenkomst. Op die standpunten is de top van het OM teruggekomen en Van Nimwegen en de door hem benoemde hoofdofficier van justitie Marianne Bloos zijn met ‘buitengewoon verlof’ gestuurd.

Binnen de eigen centrale ondernemingsraad van het OM gaan stemmen op om de volledige leiding van het OM te vervangen. Het zou de enige manier zijn om de angstcultuur in de eigen organisatie te doorbreken. Medewerkers durven elkaar niet aan te spreken op ‘fout’ gedrag uit angst voor repercussies. Het zou verklaren waarom er gelekt wordt naar de media.

„Ik trek het me erg aan dat ‘klokkenluider-achtige’ geluiden nodig zijn geweest om misstanden bij het OM bespreekbaar te maken, omdat binnen de eigen organisatie te weinig gehoor is gegeven aan deze geluiden. We werken er nu hard aan om jullie vertrouwen te herwinnen: wat onderzocht moet worden, wordt onderzocht”, aldus Van der Burg. Dat er nu een commissie van buitenstaanders is ingesteld om het OM door te lichten, bewijst volgens hem dat de leiding van het OM „het beeld wil vermijden dat er misstanden en onwenselijke situaties toegedekt blijven. Er moet een helder en duidelijk zicht komen op wat mis is en daarop moet worden gehandeld. Daarom is een apart meldpunt ondergebracht bij de commissie waar jullie eventuele zaken kunnen melden”.

Het is nog niet duidelijk wanneer de commissie-Fokkens rapporteert.

    • Marcel Haenen