Lionel Messi, een gepijnigde ziel onder immense druk

Portret De hoop van 45 miljoen Argentijnen is gevestigd op sterspeler Messi. Tegen Nigeria maakte hij dinsdag eindelijk een doelpunt.

Lionel Messi (boven) drukte zijn stempel op het Argentijnse team, dat nerveus begon. Na krap een kwartier scoorde hij. Foto Gabriel Bouys/AFP

Lionel Messi is ontwaakt op een WK dat weer het zijne niet dreigde te worden. Het toernooi leek zijn interlandcarrière te gaan definiëren als een aaneenschakeling van onvervulde beloftes. Beloftes die hij zelf overigens nooit heeft gedaan, maar hem door zijn gegeven talenten en ontzagwekkende prestaties bij Barcelona werden opgelegd.

Maar de zege van Argentinië op Nigeria (2-1) dinsdagavond in Sint-Petersburg heeft zijn verblijf in Rusland met minimaal een week verlengd. Kroatië versloeg IJsland (2-1) en deed als reeds geplaatst groepshoofd zijn sportieve plicht. Zo blijft Messi behouden voor dit WK. Frankrijk wacht nu in de achtste finale.

Messi maakte na krap een kwartier een goal die zijn status eer aandoet. Maar gezien zijn toernooivorm deed het doelpunt onverwacht aan als een onontdekt meesterwerk. Er was de sublieme pass van Ever Banega in de loop van Messi die, in volle sprint, de bal controleerde via zijn linkerdijbeen tot zijn linkervoet en diagonaal binnenschoot met rechts. Het deed met Messi’s elegantie alledaags aan, maar doe het maar eens. Technische uitvoering van het niveau Dennis Bergkamp, WK 1998.

Messi drukte zijn stempel op een Argentijns team dat – begrijpelijk, gezien de belangen – nerveus begon. Nigeria vocht in Sint-Petersburg voor wat het waard was en kwam op gelijke hoogte na rust, door een penalty van Victor Moses en veroorzaakt door Javier Mascherano, die de zwakste schakel was voor de Albiceleste.

De uitschakeling van Argentinië dreigde voortdurend, het einde van een interlandcarrière ook. Messi stopte al eens na de verloren finale om de Copa América in 2016. Klaar, leeg, moe. Op. Had het gehad met zijn land, de druk. Voor de vijfde keer tweede op een groot toernooi, ondraaglijk. Maar de eerzucht won, het bleek een opwelling - al is de gedachte aan stoppen tekenend voor zijn verstoorde verhouding met de nationale ploeg.

Ontzagwekkende consistentie

Messi heeft de Argentijnse eer de afgelopen vijftien jaar met „ongelooflijke, ontzagwekkende consistentie” verdedigd, prees de Argentijnse oud-international Jorge Valdano in een opiniestuk in de Britse krant The Guardian. Niettemin is hij „verworden tot een gepijnigde ziel die de vurige verlangens van 45 miljoen mensen op zijn schouders draagt”.

Lees ook: Messi en Mikel waren maestro’s zonder zorg

Valdano, lid van het WK-winnende elftal van Diego Maradona in 1986, schreef over de vele plagen in het Argentijnse voetbal. De „basale botheid” van de rellerige voetbaljournalistiek die „de sport perverteert, spelers denigreert”. Gevolg: „Een hels kabaal waarin iedereen is geconditioneerd in het voetbal, een oorverdovend lawaai dat het volk ervan heeft overtuigd dat Messi geen Maradona kan zijn als hij het WK niet wint. Zelfs Messi zelf gelooft dat nu.”

Het artikel voerde langs het gecorrumpeerde voetbalbestuur, de verrotte mores van betaalzenders, het tribale geweld in het clubvoetbal, de economische crisis en institutionele chaos in het Argentijns voetbal. „Zelfs een genie kan zoveel tekortkomingen niet goedmaken”, besloot Valdano. „Laat staan een ontmoedigd genie.”

Het lot van Messi lag dinsdag ook in handen van IJsland en dus ook van het al geplaatste Kroatië. Maar het werd al in de eerste groepswedstrijd tegen IJsland (1-1) duidelijk dat er iets op springen stond bij de Argentijnen. Messi’s gestopte strafschop was de belangrijkste verhaallijn.

Kroatië walste daarna over Argentinië heen (3-0) en dat betekende effectief de demotie van Jorge Sampaoli als bondscoach. Spelers namen de regie in handen in aanloop naar de laatste groepswedstrijd, zo werd via Argentijnse berichten duidelijk. Alles kwam neer op het slot tegen Nigeria.

Geit

Messi poseerde voor het WK provocatief met een geit op een foto voor een Amerikaans blad. Provocatief, want ‘goat’ is acroniem van Greatest Of All Time. Al is er nog één zo groot en die heet Cristiano Ronaldo. Wat zij nu doen als dertigers, na ruim een decennium van hun duopolie in het voetbal? Als Messi morgen ineens stopt met voetballen, verandert dat iets aan de weging? En Ronaldo? Altijd die vragen. Misschien wel de belangrijkste vraag: wie van de twee zou je in je team kiezen? Messi? Ronaldo? Of toch één van de groten uit het verleden?

Is een pover Argentinië naar de WK-finale leiden minder dan met een pover Portugal een EK-titel (2016) winnen? En is Ronaldo dan weer net even iets minder dan hij was als de Iraniër Vahid Amiri maandag Portugal naar huis had gestuurd? Prijzen winnen is in de door nationaliteit bepaalde carrières in interlandvoetbal afhankelijk van omstandigheden, toevalligheden. Dat Gonzalo Higuaín in de WK-finale van 2014 in Maracanã een megakans miste op de 1-0, zegt dat iets over Messi? Nee.

Tien minuten voor tijd in de wedstrijd tegen Nigeria dinsdagavond deed Higuaín het weer: missen in Messi’s moeizaamste uur. Maar de bevrijding kwam alsnog. Toen Marcos Rojo tien minuten voor tijd de 2-1 maakte, stormde bondscoach Sampaoli het veld op, zwaaide Diego Maradona op de tribune middelvingers naar god weet wie en vloog Messi Rojo hartstochtelijk om de nek.

    • Bart Hinke