Zo overleeft de regionale krant in Europa

Regionale pers De regionale en lokale pers – de vierde macht in stad en dorp – heeft het moeilijk. In Nederland, maar ook in veel omringende landen.

Kiosk in Essen. MARCEL KUSCH/dpa

Het aantal betalende abonnees loopt terug, het lezersbestand vergrijst, de reclame-inkomsten zakken in. Daar kan een subsidie van 1 miljoen euro per jaar voor onderzoeksjournalistiek in de regio, die minister Slob (Media, CU) vrijdag meldde, weinig aan veranderen. (De overige 4 miljoen van Slob is niet per se voor de regio, maar voor alle onderzoeksjournalistiek). De regiopers zit in de problemen.

Volgens de Nederlandse Vereniging van Journalisten (NVJ) werkt op regionale redacties nu de helft van het aantal journalisten van twintig jaar geleden, ruim duizend. En juist die journalisten zijn volgens de NVJ de belangrijkste controleurs van de macht in de gemeente; een belangrijke taak, want de laatste jaren kregen gemeenten er meer rijkstaken bij (zorg, welzijn). In kleine en middelgrote gemeenten komen nieuwsconsumenten er vaak bekaaid vanaf, zeggen onderzoekers.

Terwijl de landelijke dagbladen, met name de kwaliteitskranten, er na jaren van worstelen in slagen geld te verdienen met digitale journalistiek, lukt dat de regionale kranten veel minder. Hun publiek (vaak ouder, lager opgeleid, minder digitaal vaardig dan bij de landelijke titels) heeft minder vaak geld over voor online-nieuws. In 2017 verdienden landelijke kranten 28 procent van hun reclamegeld met digitale advertenties; bij de regiokranten was dat slechts 9 procent.

Fusies en overnames

„Ondanks al het indrukwekkende werk dat al is gedaan, bevindt de digitale overgang van lokaal nieuws zich nog duidelijk in een vroeg stadium.” Dat schrijft het Reuters Institute for the Study of Journalism in het rapport The Digital Transition of Local News (april 2018).

Het Britse instituut analyseerde hoe lokale en regionale kranten in Europa zich aanpassen aan een digitaal, mobiel en door sociale media gedomineerd medialandschap.

Hoe gaan lokale kranten in het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Frankrijk om met die problemen? In het VK moeten de meeste kranten mensen ontslaan en de grote uitgevers blijven titels samenvoegen. In Duitsland is ook een proces van fusies en overnames gaande. En in Frankrijk kan de grootste regiokrant, Ouest France, zich zelfs nog buitenlandcorrespondenten veroorloven, maar drijft de titel ook op veel slechtbetaalde freelancers voor het lokale nieuws.

    • Jan Benjamin