De man die wil dat Merkel uit zijn buurt blijft

Markus Söder

De Beierse minister-president Markus Söder leidt het verzet van zusterpartij CSU tegen het vluchtelingenbeleid van bondskanselier Angela Merkel.

Markus Söder met houten kruis Foto Peter Kneffel/AFP

De opstand tegen Angela Merkel is in gang gezet door haar minister van Binnenlandse Zaken Horst Seehofer, maar wordt voortgedreven door een andere prominente politicus van de Beierse CSU. Markus Söder (51) is pas drie maanden minister-president van Beieren. Maar met zijn aanhoudende kritiek op Merkels vluchtelingenbeleid drijft hij het conflict welbewust verder op de spits.

Lees ook over Söders collega: Horst Seehofer, de man die Merkel het laatste zetje kan geven

Zo speelt Söder vanuit München een sleutelrol in de politieke strijd die woedt in Berlijn. Hij zorgt dat Seehofer zijn rug recht houdt en geen concessies aan Merkel doet.

Söder wil dat de CSU de Beierse deelstaatverkiezingen in oktober ingaat als partij die zich maximaal van Merkel distantieert. Hij wil zelfs dat zij (behalve bondskanselier ook leider van de zusterpartij en coalitiepartner CDU) zich niet vertoont in de Beierse verkiezingscampagne.

„Bij mijn laatste compagnebijeenkomst zal geen Bundeskanzlerin aanwezig zijn, maar een Bundeskanzler”, zei hij volgens Welt am Sonntag onlangs tegen vertrouwelingen. Met die manlijke bondskanselier doelde hij op de Oostenrijkse regeringsleider Sebastian Kurz, die binnen de EU als tegenspeler van Merkel geldt op het thema vluchtelingen.

‘Karakterologische zwakheden’

Harde politieke strijd in eigen kring is niets nieuws voor Söder. Jarenlang had hij een uiterst gespannen relatie met partijleider Seehofer, die ooit tegenover partijgenoten verklaarde dat Söder lijdt aan „karakterologische zwakheden” en dat hij „door ambitie verteerd” wordt. Met veel moeite lukte het Söder dit voorjaar Seehofer uit het ambt van minister-president van Beieren te verdringen.

Toen Söder nog op school zat was de Beierse politicus Franz Josef Strauss, het toenmalige gezicht van conservatief Duitsland, zijn idool. Op zijn zolderkamertje hing een grote poster van Strauss boven zijn bed. Net als Strauss destijds zet Söder zich nu graag af tegen de zusterpartij CDU.

Begin jaren negentig begon hij zijn loopbaan bij de Beierse televisie. Aan die tijd zou hij zijn gevoel voor aansprekende beelden hebben overgehouden. Zo poseerde hij dit voorjaar voor fotografen met een groot houten kruis, om het besluit kracht bij te zetten dat alle Beierse overheidsinstellingen voortaan een kruis moet ophangen als symbool van de culturele identiteit van Beieren. De foto haalde alle media.

Met zijn harde lijn tegenover Merkel hoopt hij kiezers terug te winnen die bij de Bondsdagverkiezingen op de AfD stemden

Binnen de CSU maakte Söder snel carrière – van leider van de jongerenorganisatie tot secretaris-generaal. In de Beierse regering was hij achtereenvolgens minister van Europese Zaken, van Milieu en van 2013 tot 2018 minister van Financiën en Heimat-zaken. Die laatste rol gaf hem de mogelijkheid allerlei lokale en folkloristische initiatieven te ondersteunen en in heel Beieren contacten te leggen.

Söder is niet alleen van een jongere generatie dan de 68-jarige Seehofer. Hij heeft ook meer geloofwaardigheid bij de conservatieve achterban van de CSU. Vaak heeft Seehofer zich afgelopen jaren eerst onverzoenlijk tegenover Merkel opgesteld, om uiteindelijk toch door de bocht te gaan. Zo’n geschiedenis kleeft Söder niet aan. In de landelijke politiek heeft hij tot nu toe slechts meegespeeld als commentator langs de zijlijn en dus nog geen vuile handen gemaakt. Met zijn harde lijn tegenover Merkel hoopt hij nu kiezers terug te winnen die bij de Bondsdagverkiezingen in september op de AfD stemden.

Lees ook: In Duitsland dreigt een regeringscrisis over het vluchtelingenbeleid
    • Juurd Eijsvoogel