In India loopt het chronisch watertekort alarmerend uit de hand

Droogte

India droogt in een enorm tempo uit. Nu al kampt bijna de helft van de bevolking elke dag met waterschaarste en vallen er doden.

Inwoners van India staan in de rij om water te halen in Shimla Foto AFP

Shimla, een historische stad hoog in de bergen van de Indiase deelstaat Himachal Pradesh, is onder normale omstandigheden een toevluchtsoord voor expats die de hitte willen ontvluchten. Maar de omstandigheden zijn niet normaal. Vorige maand, toen in hoofdstad New Delhi het kwik dik de veertig graden passeerde, verscheen op sociale media en in lokale kranten een dwingende oproep. Alsjeblieft, toeristen, kom niet. De stad kampte met een acuut watertekort, en nog meer mensen, kon het niet aan.

India droogt uit. In zo’n alarmerend tempo dat het land afstevent op een watercrisis van ongeëvenaarde proporties. 600 miljoen Indiërs, praktisch de helft van de bevolking, hebben al te maken met een in sommige gevallen zelfs extreme waterschaarste, waarschuwde een adviesorgaan van de Indiase overheid onlangs. Jaarlijks sterven rond de 200.000 mensen door onvoldoende toegang tot schoon water.

Als niet snel actie wordt ondernomen, zal in 2030 de vraag naar water in India twee keer zo groot zijn als het natuurlijke aanbod, waarschuwen de onderzoekers van denktank NITI Aayog. Voor zeker twintig steden, waaronder Bangalore, New Delhi en Hyderabad, tikt de klok nog sneller. Over amper twee jaar, in 2020, dreigt daar ál het grondwater uit de bodem te zijn verdwenen.

Lees ook over droogte in Haryana: India wil van rijstboeren tuinbouwers maken - en Nederland moet daarbij helpen

De overheid in Shimla gaf de schuld voor de waterschaarste aan de tegenvallende sneeuwval afgelopen winter. Maar net als elders in India is klimaatverandering slechts een van de vele oorzaken achter de huidige crisis. Wat ook meespeelt: een gebrek aan strenge regelgeving, lekkende waterpijpen, illegale bouw. En een bevolking van nu al 1,3 miljard die almaar verder uitdijt.

Maar veruit de grootste boosdoener is de landbouw, volgens officiële cijfers goed voor 80 procent van het waterverbruik in het land. In staten als Haryana, waar hoofdzakelijk waterslurpende gewassen als tarwe en rijst worden verbouwd, zakte het grondwaterniveau de afgelopen decennia op sommige plekken met ruim 20 meter. De onderzoekers wijzen erop dat er zo ook een potentiële voedselcrisis kan ontstaan.

Warmere temperaturen en onvoorspelbare moessons hebben boeren alleen maar dorstiger en wanhopiger gemaakt. Een mislukte oogst betekent voor velen steeds hogere schulden. Onderzoekers van de University of California ontdekten dat in de laatste dertig jaar bijna 60.000 boeren zelfmoord pleegden als gevolg van droogte. Bij een toename van slechts enkele centimeter regen nam het aantal zelfmoorden gemiddeld met zo’n 7 procent af.

Lees ook over de droogte: droogte en schulden - boer Ram zag alleen in de strop een uitweg

De waterschaarste leidt ook tot conflicten. Met buurlanden als Bangladesh en China, waarmee India rivieren deelt. Maar ook deelstaten liggen met elkaar overhoop. Voor de rechter spelen momenteel verschillende zaken over de toevoer uit onder meer de Yamuna-rivier in het noorden en de Cauvery in het zuiden. In het laatste geval leidde die ruzie al meerdere malen tot gewelddadige protesten waarbij doden vielen.

Zover hoeft het niet te komen. De onderzoekers wijzen naar Gujarat, waar intussen alle bewoners in rurale gebieden, vaak de meest kwetsbare groepen, toegang tot schoon drinkwater hebben. Maar in maart kwamen de irrigatiesystemen van boeren er zonder water te zitten – ze waren stopgezet door de regering die vreesde dat er anders onvoldoende drinkwater zou overblijven.

Bekijk ook deze video over de droogte in Shimla:

    • Eva Oude Elferink